B-11

107 mm działo bezodrzutowe B-11

Historia i opis konstrukcji

107 mm działo bezodrzutowe zostało skonstruowane w pierwszej połowie lat 50. XX wieku na terytorium Związku Radzieckiego, wraz z jego mniejszym odpowiednikiem – 82 mm działa bezodrzutowego B-10. Broń posiadała lufę o jej gładkim przewodzie, która była zamocowana na łożu, stawianym na trójnogu. W celu jego drogowego transportu pojazdem samochodowym, do trójnogu mogły zostać zamontowane koła (wózek jednoosiowy). Lufa broni była zwieńczona zamykanym zamkiem , który posiadał dwie dysze. Taki system zapewniał bezodrzutowość tej broni. Z lewej strony lufy znajdował się zainstalowany celownik optyczny typu PBO-4, który służył przede wszystkim do prowadzenia ognia bezpośredniego, ale także można było go zastosować podczas prowadzenia ognia pośredniego na większą odległość. Dodatkowo zestaw posiadał zapasowy celownik mechaniczny, który mógł być zainstalowany po uszkodzeniu celownika optycznego PBO-4. Na mniejsze odległości działo to może być holowane przez zespół żołnierzy lub przenoszone po jego rozłożeniu na trzy elementy: lufa z łożem, trójnóg oraz koła transportowe. Na większe odległości działo bezodrzutowe B-11 mogło być holowane za pomocą samochodów ciężarowych np. ZiŁ-151 (ZiS-151) lub mniejszych samochodów terenowych, takich jak Gaz-69 czy UAZ-469B. Bardzo często można było spotkać np. w Wojsku Polskim w latach 60. i 70. XX wieku wersję samobieżną, kiedy działo bezodrzutowe B-11 były montowane bezpośrednio na samochodach terenowych Gaz-69 i UAZ-469B.

W drugiej połowie 1954 roku broń tego typu zaczęła się pojawiać w uzbrojeniu pododdziałów wojskowych w Związku Radzieckim, a w drugiej połowie lat 50. XX wieku zaczął pojawiać się w wielu innych armiach, przede wszystkim należących do Układu Warszawskiego. Broń ta bojowo była używana przez jednostki wojskowe Wietnamu Północnego oraz przez siły zbrojne państw Arabskich na bliskim wschodzie w latach 70. XX wieku podczas wojen z Izraelem. W Wojsku Polskim broń tego typu zaczęła być wycofywana z użytku pod koniec lat 70. XX wieku wraz z wprowadzeniem do uzbrojenia ciężkich granatników przeciwpancernych (działa bezodrzutowego) SPG-9 kalibru 73 mm. Choć sama konstrukcja już mocno odbiega od broni współczesnej, jej prosta konstrukcja i duża niezawodność powoduje, że działa bezodrzutowe B-10 oraz B-11 można spotkać na wyposażeniu wielu państw azjatyckich oraz afrykańskich, gdzie biorą udział w wielu konfliktach.

Eksponat muzealny – Skarżysko-Kamienna, Muzeum im. Orła Białego

Zastosowana amunicja

Z 107 mm działa bezodrzutowego można było wystrzeliwać stabilizowane brzechwowo pocisku z głowicami kumulacyjnymi (do zwalczania pojazdów opancerzonych) oraz odłamkowo-burzącymi (lekkich umocnień oraz siły żywej, także celów nieopancerzonych).

W Wojsku Polskim były stosowane dwa podstawowe rodzaje amunicji kalibru 107 mm):

  • Nabój typu BK-883 z pociskiem typu HEAT-FS (kumulacyjny, stabilizowany brzechwowo). Masa naboju sięgała 12,5 kg, pocisku 7,51 kg. Pocisk zawiera 1,006 kg Hoksogenu. Zapalnik uderzeniowy typu GK-2 PIBD. Prędkość wylotowa pocisku sięgała ok. 400 m/s. Przebijalność pancerza sięgała do 381 RHA (stali jednorodnej). Donośność prowadzonego ognia bezpośredniego sięgała do 1300-1500 metrów.

  • Nabój O-883, z pociskiem typu HE-FS (odłamkowym, stabilizowanym brzechwowo). Masa naboju sięga 13,5 kg. Pocisk jest elaborowany amatolem 80/20 o masie 2,1 kg. Zapalnik uderzeniowy typu GK-2. Prędkość wylotowa pocisku sięgała do 375 m/s. Donośność ognia bezpośredniego sięgała do 1300-1500 metrów, zaś ogniem pośrednim maksymalnie do 6650 metrów. Oczywiście celność była na tych dystansach znikoma.

Podstawowe dane taktyczno-techniczne

Państwo: Związek Radzieckie

Rodzaj broni: działo bezodrzutowego

Pierwsze prototypy: 1951 rok

Maksymalna donośność (ogień pośredni) do 6650 metrów

Długość broni (w wariancie marszowym): 3560 mm

Masa bojowa broni: 305 kg

Katy ostrzału broni: w pionie od -10 do +45 stopni, oraz w poziomie do 35 stopni (po 17,5 stopnia z każdej strony od osi wzdłużnej broni)

Szybkostrzelność praktyczna: do 5 strz./min.

Obsługa broni: czterech żołnierzy (dowódca, celowniczy, ładowniczy, nosiciel amunicji)

Maksymalna prędkość marszowa na ubitej drodze: do 60 km/h

Autor: Dawid Kalka

Bibliografia

  1. Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej. Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1994
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/B-11_recoilless_rifle
image_pdfimage_printDrukuj
AKM

AKM (ros. автомат Калашникова модернизированный, awtomat Kałasznikowa modiernizirowannyj, wersja spolszczona – automat Kałasznikowa modernizowany) – radziecki karabinek automatyczny. Zmodernizowana wersja karabinka AK. Historia W 1949 roku Czytaj dalej...

TRI

By Kerim44 - Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=15146170 TRI - Transporter rozpoznania inżynieryjnego jest pływającym, opancerzonym Czytaj dalej...

MID

Maszyna inżynieryjno-drogowa MID powstała na podwoziu wozu WZT-3. Jest przystosowana do pracy w warunkach styczności z przeciwnikiem w niedogodnych warunkach Czytaj dalej...

SUM Kalina

Samobieżny układacz min SUM Kalina przeznaczony jest do transportu oraz układania maskowanego, niemaskowanego i pozorowanego klasycznych min przeciwpancernych w terenie Czytaj dalej...

Udostępnij:

Ostatnia aktualizacja: 23 listopada 2020, 17:45

Zgłoś błąd w artykule

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments