122 mm samobieżna wyrzutnia rakietowa WR-40 „Langusta”

Święto Wojska Polskiego 2025 rok, Legnica

Współcześnie podstawowym sposobem rażenia celów powierzchniowych ogniem artylerii konwencjonalnej, czyli tzw. nawała ogniowa. Pod tym terminem rozumiemy prowadzenie ognia w określonym czasie z duża jego gęstością. Skuteczność takiego ognia rośnie wraz z ilością wystrzeliwanych i uderzających w podobnym czasie liczbę pocisków. W dzisiejszych czasach, na współczesnym polu walki tak wielka ilość dział artyleryjskich skoncentrowana na stosunkowo niewielkim obszarze z wojskowego oraz ekonomicznego punktu widzenia, jest mało praktyczne i niecelowe (czasy wielkich nawałnic artyleryjskich z okresu trwania wojen światowych odeszły do lamusa). Dziś trzeba bardziej stawiać na precyzję rażenia i mobilność. Dziś tego typu orężem są wieloprowadnicowe wyrzutnie pocisków rakietowych (niekierowanych oraz kierowanych, czyli naprowadzanych). Są one w stanie w stosunkowo krótkim czasie wystrzelić wiele pocisków rakietowych, zasypujących niewielki stosunkowo obszar ogniem. Najbardziej rozpowszechnionym tego typu orężem na świecie, jest skonstruowana w Związku Radzieckim wieloprowadnicowa wyrzutnia pocisków rakietowych BM-21 Grad kalibru 122 mm oraz jej bardzo liczne, mniej lub bardziej udane modyfikacje i modernizacje. Jedna z tego typu odmian radzieckiego hitu eksportowego, jest m.in., skonstruowana w Polsce 122 mm wyrzutnia rakietowa WR-40 Langusta, która współcześnie znajduje się na wyposażeniu pododdziałów artylerii rakietowej Wojska Polskiego. Jest to typowa wyrzutnia niekierowanych pocisków rakietowych, które służą m.in. do niszczenia celów powierzchniowych oraz środków ogniowych i stanowisk dowodzenia sił przeciwnika, polowych umocnień obronnych, zakłócania i przeprowadzenia dezorganizacji możliwych działań sił przeciwnika, stawiania narzutowych pól minowych, niszczenia oraz obezwładniania siły żywej i sprzętu bojowego oraz obezwładniania systemów dowodzenia i wsparcia logistycznego w rejonach ześrodkowania wojsk nieprzyjaciela. Polska 122 mm samobieżna wyrzutnia rakietowa WR-40 Langusta może strzelać zarówno pojedynczo, jak i salwami, poruszać się w niemalże każdym terenie i po wszystkich rodzajach dróg i może być eksploatowana w następujących warunkach atmosferycznych:

• w temperaturach otoczenia od -30 stopni Celsjusza do +50 stopni Celsjusza

• wilgotności powietrza, sięgającej do 98% przy temperaturze +25 stopni Celsjusza

• przy zapyleniu powietrza do 1,0 gram na metr sześcienny

• prędkości wiatru bocznego, sięgającego do 20 metrów na sekundę

• w czasie trwania intensywnych opadów deszczu (do 180 milimetrów na godzinę w przeciągu zaledwie 5 minut), śniegu oraz gradu

DCF 1.0

Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego, Kielce, 2007 rok

Historia konstrukcji

Wojska lądowe Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polski do połowy pierwszej dekady XXI wieku w swoich pododdziałach artylerii rakietowej posiadały na uzbrojeniu dwa typy polowych, samobieżnych wyrzutni niekierowanych pocisków rakietowych od przeszło 50 lat, czyli opracowane wraz z początkiem lat 60.-tych XX wieku w Związku Radzieckim wspomnianych już wyrzutni BM-21 Grad kalibru 122 mm oraz młodsze, powstałe i produkowane w Czechosłowacji wyrzutnie rakietowe RM-70/85, także kalibru 122 mm, które posiadają podobną siłę ognia o zasięgu maksymalnym, nie przekraczającym 20 kilometrów. Obecnie wyrzutnie te już nie spełniają przyjętych dla nich wymagań taktycznych na współczesnym polu bitwy.

Jeszcze wraz z początkiem lat 70.-tych XX wieku w Związku Radzieckim oraz w niektórych krajach, należących do tzw. Układu Warszawskiego podjęte zostały próby przeprowadzenia modernizacji systemu artyleryjskiego BM-21 Grad. Prowadzone wówczas prace w pierwszej kolejności skupiły się na próbach zwiększenia efektywności prowadzonego ognia, przez wprowadzenie do użytku nowych rodzajów niekierowanych pocisków rakietowych. Natomiast pod koniec tej dekady, przystąpiono do pierwszych prac, których zadaniem było zmiana stosowanego kołowego nośnika wyrzutni. Dotychczas był to radziecki terenowych samochód ciężarowy o napędzie 6×6 Ural-375D. Zaczęto w tym czasie zwracać uwagę na coraz większy stopień nie tylko jego zużycia technicznego, to również zastosowanie niewielkiej kabiny samego pojazdu oraz istniała po prostu potrzeba zastosowania nośnika o większej nośności.

Tutaj bardzo ciekawym reprezentantem takiej koncepcji była właśnie czechosłowacka samobieżna wyrzutnia RM vz.70 oraz jej późniejszej modyfikacji, oznaczonej jako RM vz.70/85, gdzie zostały zastosowane, produkowane w Czechosłowacji o napędzie 8×8 rodziny Tatra T-813 oraz później Tatra T-815. Choć nowocześniejsze i posiadające transportowany większy zapas niekierowanych rakietowych pocisków artyleryjskich, także nie są już najnowocześniejsze konstrukcyjnie i będą wymagały wymiany. Problem ten został w polskim dowództwie wojsk lądowych zauważony w ostatnich latach 90.-tych XX wieku. Powstał wówczas długofalowy plan rozwoju i modernizacji posiadanego w Wojsku Polskim sprzętu artyleryjskiego – lufowego oraz rakietowego. Jeżeli chodzi o posiadane wyrzutnie rakietowe BM-21 Grad należało zacząć od zmiany stosowanego nośnika kołowego, który powinien stanowić pojazd produkowany w Polsce. Natomiast co do samego pakietu wyrzutni rakietowej, jej napędów oraz przyrządów celowniczych, a także sposobu odpalania pocisków rakietowych nie planowano większych zmian, poza tymi, które były konieczne z powodu stosowania nowych rodzajów amunicji rakietowej oraz nowego nośnika.

Wóz z 5. Pułku Artylerii podczas prowadzenia ognia

W 1999 roku został uruchomiony pierwszy w Polsce projekt zwiazany z modernizacją wyrzutni BM-21 Grad, który otrzymał zakładowy kryptonim BM-21M. Realizatorem programu, jak i głównym jego wykonawcą był Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Maszyn Ziemnych i Transportowych ze Stalowej Woli oraz Centrum Produkcji Wojskowej w Hucie Stalowa Wola. Dodatkowo w programie uczestniczyły: Wojskowy Instytut Techniki Uzbrojenia (w skrócie WITU), WB Electronics oraz WZE z Zielonki w zakresie SKO (systemu kontroli ognia). Wydział Mechaniczny WAT oraz Star Truck S.A. w zakresie podwozia. Podstawowym założeniem projektu było opracowanie, wykonanie oraz przeprowadzenie badań konstrukcyjnych i technologicznych, w tym również balistycznych przyszłej wyrzutni wielorurowej. Przedsięwzięcie zostało sfinalizowane w połowie przez Komitet Badań Naukowych, natomiast drugą połowę kosztów podzielili pomiędzy sobą uczestnicy projektu samobieżnej wyrzutni rakietowej. Modernizacja, której przyjęte założenia wcześniej zostały ustalone po między: Huta Stalowa Wola (HSW) oraz Ministerstwa Obrony Narodowej (MON), gdzie zakładano wykorzystanie do produkcji nowej wyrzutni – trzyosiowego podwozia terenowego samochodu ciężarowego rodziny Star z napędem na wszystkie koła (osie) w systemie 6×6, z długą opancerzoną kabina dla 4 lub 6 żołnierzy.

Pierwszy egzemplarz zmodernizowanej wyrzutni rakietowej posadowiono na podwoziu samochodu ciężarowego-terenowego Star 1344, natomiast pierwsze efekty prowadzonych wówczas prac można było obejrzeć we wrześniu 1999 roku trakcie corocznego Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego (MSPO) w Kielcach, gdzie po raz pierwszy pokazano publicznie terenowy samochód ciężarowy Star 1366 z zainstalowaną wyrzutnią BM-21 Grad. W 2003 roku przedstawiciele firmy Star Truck S.A. zaproponowali przedstawicielom MON swój pierwszy produkt, będący wówczas efektem wspólnej pracy z niemiecką firmą samochodów ciężarowych MAN Nutzfahrzeuge, czyli kołowe, terenowe podwozie samochodu ciężarowego Star 1466, które specjalnie dla potrzeb wojska przystosowano do eksploatacji w prawie każdych warunkach terenowych i atmosferycznych.

Zasadniczy element nośny samochodu ciężarowo-terenowego Star 1466 stanowiła wykonana z blachy stalowej rama podłużnicowa. Na jej przedniej części umieszczono 6-osobową kabinę typu wagonowego oraz układ napędowy pojazdu, natomiast w tylnej części podwozia kołowego posadowiono część bojową, która stanowił standardowy pakiet wyrzutni rakietowej typu BM-21 oraz wszystkie układy, zespoły i mechanizmy pozwalające na wykorzystanie wyrzutni zgodnie z jej przeznaczeniem. Samochód ciężarowy otrzymał nową 4-drzwiową opancerzoną kabinę zaprojektowaną przez firmę MAN, z płaskimi, odchylanymi szybami przednimi, która mieściła w osłoniętej przestrzeni balistycznej, całą obsługę wyrzutni. Dodatkowo kabina ta została wyposażona w mocowane do wsporników opancerzenie wykonane było z stalowych płyt pancernych o grubości 5 mm, chroniące przed ostrzałem standardowymi pociskami kalibru 7,62 mm z odległości 30 metrów i odłamkami pocisków artyleryjskich do kalibru 155 mm z odległości 100 metrów. Zastosowanie w kabinie specjalnych osłon podłogowych zapewniało załodze dodatkową ochronę przed skutkami wybuchów granatów ręcznych i min przeciwpiechotnych. Całkowita masa własna zastosowanego opancerzenia wraz z szybami pancernymi (o 30 milimetrowej grubości) i wykładzinami przeciwodłamkowymi wynosiła ponad 450 kilogramów. Kabinę wyposażono w układ filtrowentylacji, klimatyzacji oraz wyposażenie specjalistyczne (radiostacje pokładowe, przyrządy obserwacyjne, sprzęt łączności, itp.). Dodatkowo zastosowana kabina została nieco obniżona do wysokości górnej krawędzi wyrzutni znajdującej się w położeniu marszowym w celu ułatwienia jej transportu na platformach kolejowych, bądź w ładowniach samolotów transportowych na przykład C-130 Hercules, stosowanego przez Polskie Siły Powietrzne. W układzie napędowym pojazdu zastosowany został produkowany przez firmę MAN: 6-cylindrowy, wysokoprężny silnik MAN D0826LFG15 (Euro 2) o zapłonie samoczynnym, z bezpośrednim wtryskiem paliwa sterowanym mechanicznie, turbodoładowany, z chłodzeniem powietrza doładowującego o pojemności skokowej 6,87 litra, którego moc wynosi 162 kW (220 KM) przy 2400 obr./min., a jego maksymalny moment obrotowy sięga 820 NM przy 1500 obr./min. Pojazd ten został wyposażony w jednotarczowe sprzęgło Fichtel & Sachs MFZ 395 z centralną sprężyną talerzową i mechaniczną skrzynię przekładniową ZF 6S850 z łącznie 6 przełożeniami jazdy do przodu i 1 biegiem jazdy wstecznej oraz mechaniczną, dwugiegową skrzynią rozdzielczą napędu VG50 (G1000-2). Zastosowane w pojeździe mosty napędowe były typu MAN – jednostopniowe z blokadą mechanizmu różnicowego, natomiast koła zostały wyposażone w pojedyncze ogumienie w rozmiarze 14.00R20 z bieżnikiem normalnym bądź terenowym. Zastosowany układ hamulcowy z pojeździe był dwuobwodowy, bębnowo-szczękowy, uruchamiany pneumatycznie, który dodatkowo został wyposażony w układ ABS firmy WABCO. Hamulec awaryjny i postojowy działał na koła środkowe i tylne. Star 1466 posiadał wmontowaną wciągarkę o uciągu 60kN. Pojazd mógł poruszać się w każdych warunkach terenowych i pogodowych (w temperaturze otoczenia od -40 stopni Celsjusza do +50 stopni Celsjusza i wilgotności powietrza sięgającej do +98%). Jego prędkość maksymalna na drodze utwardzonej wynosiła 86 km/h,a zasięg maksymalny jazdy wynosił 600 kilometrów.

Pełną autonomiczność opracowanej wczas wyrzutni zapewniać miał nowoczesny – Zautomatyzowany System Dowodzenia i Kierowania Ogniem Topaz, który automatycznie współpracuje z zewnętrznym systemem rozpoznania, dowodzenia i kierowania ogniem klasy C4I (Command, Control, Communications, Computer and Intelligence). System ten jest dodatkowo wyposażony w elementy systemu satelitarnej nawigacji lądowej typu GPS.

Dzięki zastosowaniu nowoczesnego nośnika, charakterystyki trakcyjnych zmodernizowanej wyrzutni rakietowej, jak również bezpieczeństwo przewożonej obsługi wyrzutni w stosunku do jej wersji bazowej znacznie się poprawiły.

Wiosną 2001 roku po raz pierwszy zmodernizowaną wyrzutnię, która została określona kryptonimem BM-21M zaprezentowano przedstawicielom MON. Przechodziła ona wówczas próby na przyzakładowym poligonie doświadczalnym. W połowie 2002 roku rozpoczęto jej wojskowe badania kwalifikacyjne. Pomimo tego, że przeszła ona wszystkie przeprowadzone próby z oceną pozytywną, to nie została ona wdrożona do produkcji i służby w strukturach Wojska Polskiego. Wkrótce też firma MAN-Star Trucks & Buses ogłosiła decyzję, że z powodu braku zamówić na 3-osiowe samochody typu Star 1466, która została podjęta o zaprzestaniu ich dalszej produkcji. Spowodowało to ostateczne zawieszenie prac konstrukcyjnych nad BM-21M. Jednak wobec ciągle dużego zainteresowania Szefostwa Wojsk Rakietowych i Artylerii Dowództwa Wojsk Lądowych dalszą kontynuacją programu oraz dostawą nowych, zmodernizowanych wyrzutni i podstaw do pododdziałów artylerii Wojska Polskiego w Hucie Stalowa Wola S.A., rozpoczęto więc intensywne poszukiwania nowego kołowego nośnika, który spełniał przy wszystkie stawiane przed nim wymagania MON-u.

Podstawowe dane taktyczno-techniczne: BM-21M

• Państwo – Rzeczpospolita Polska

• Rok opracowania prototypu – 2001 rok

• Rok rozpoczęcia produkcji – nie rozpoczęto

• Użytkownik uzbrojenia – brak, egzemplarz prototypowy znalazł się na wyposażeniu Wojska Polskiego

• Kaliber rury wyrzutni – 122,4 mm

• Liczba luf – 40 prowadnic rurowych

• Długość prowadnicy rurowej – 2996 mm

• Donośność pocisków rakietowych:

• Dla pocisków z głowicą „cargo” – 32 000 m

• Dla pocisków z głowicą odłamkowo-burzącą – 42 000 m

• Kąt podniesienia wyrzutni:

• W płaszczyźnie pionowej – od 0 stopni do +55 stopni, minimalny w sektorze ograniczenia na godzinie 0 (wzdłuż osi podwozia nad kabiną) minimum 11 stopni

• W płaszczyźnie poziomej – na prawo od osi wzdłużnej podwozia 70 stopni, na lewo od osi wzdłużnej podwozia 102 stopnie

• Obsługa wyrzutni – 5 żołnierzy

• Prędkość naprowadzania wyrzutni za pomocą napędu elektrycznego:

• W płaszczyźnie poziomej – 5 stopni na sekundę

• W płaszczyźnie pionowej – 7 stopni na sekundę

• Prędkość naprowadzania wyrzutni za pomocą ręcznych manipulatorów:

• W płaszczyźnie poziomej – 4 stopni pełny obrót pokrętła

• W płaszczyźnie pionowej – 6 stopni pełny obrót pokrętła

• Czas wystrzelenia pełnej salwy rakietowej (40 pocisków rakietowych) – 20 sekund

Podstawowe dane taktyczno-techniczne: części jezdnej

• Typ pojazdu – terenowy samochód ciężarowy Star 1466

• Trakcja pojazdu – kołowa

• Typ zastosowanej kabiny – dostawcza, sześcioosobowa, podnoszona hydraulicznie

• Zastosowany napęd – silnik wysokoprężny, 6-cylindrowy typu D2156HMN8 o mocy 162 kW (220 KM)

• Układ napędowy pojazdu – 6×6

• Rodzaj stosowanego paliwa – olej napędowy (ON)

• Łączna pojemność dwóch zbiorników paliwa – 350 litrów

• Prędkość maksymalna pojazdu – 86 km/h

• Zasięg maksymalny jazdy – do 650 kilometrów

• Masa własna wozu w położeniu marszowym – 14 000 kilogramów

• Wymiary konstrukcji:

• Długość zestawu – 7400 mm

• Szerokość zestawu – 2540 mm

• Wysokość zestawu – w położeniu marszowym 3000 mm

• Prześwit kadłuba – 410 mm

• Zdolność do pokonywania przeszkód terenowych:

• Brodzenie do głębokości – 1200 mm

Przekazanie 5 wyrzutni rakietowych WR-40 LANGUSTA dla 1. Mazurskiej Brygady Artylerii w Węgorzewie

Powstaje WR-40 Langusta

Wobec dalszego zainteresowania Szefostwa Wojsk Rakietowych i Artylerii Dowództwa Wojsk Lądowych kontynuacją programu modernizacji wyrzutni rakietowej BM-21 Grad oraz prowadzeniem dostaw nowych, zmodernizowanych wyrzutni Huta Stalowa Wola S.A., która się rozpoczęła poszukiwaniem odpowiedniego, pod względem technicznym kołowego podwozia samochodu ciężarowego, które spełniało by warunki postawione przez MON. W 2005 roku zgodnie z sugestią Wojska Polskiego zaakceptowano zaproponowane przez spółkę Jelcz. Komponenty zastosowanego podwozia kołowego, terenowego samochodu ciężarowego typu Jelcz P662D.35 w układzie jezdnym 6×6. Samochody ciężarowe tej marki cieszyły się wśród wojskowych dużym uznaniem polskich wojskowych. Wybór nowego podwozia pozwoliło na „odmrożenie” programu artylerii rakietowej. Jeszcze w tym samym roku podpisano pomiędzy Hutą Stalowa Wola S.A. j zakładami Jelcz-Komponenty Sp. Z.o.o. umowę, na mocy której, przystąpiono do wspólnej realizacji programu, określonego kryptonimem BM-21M. Poza HSW S.A. i Jelcz-komponenty, to głównym beneficjentem podpisanego kontraktu była firma WB Electronics Sp. Z.o.o.. Od stycznia do sierpnia 2006 roku HSW S.A., wspólnie ze spółką Jelcz-Komponenty oraz z WB Electronics opracowała w ramach środków własnych nową dokumentację techniczną przyszłej wyrzutni. Przystąpiono również do montażu pierwszego egzemplarza prototypowego, który stał się jednocześnie egzemplarzem wdrożeniowym. Prowadzone wówczas prace konstrukcyjne, doprowadziły wkrótce do powstania nowe artyleryjskiej wyrzutni rakietowej, która została określona kryptonimem Langusta.

W tym miejscu warto zaznaczyć, że nowa wyrzutnia została posadowiona na jednym z ówcześnie, najnowszym, produkowanym w Polsce podwoziu kołowym, terenowego samochodu ciężarowego Jelcz P662D.35 G-27 lub wariantu Jelcz P662D.35 M-27 w układzie jezdnym o napędzie 6×6. Najistotniejszą różnicą w stosunku do innych, kołowych pojazdów tej klasy, była opracowana w polskich zakładach Jelcz, nowoczesna, hydraulicznie odchylana – 4 drzwiowa, opancerzona kabina wagonowa typu 144WPP, która pozwalała na wygodny przewóz w pełni osłoniętej balistycznie przestrzeni – 6-osobowej załogi wyrzutni. Dodatkowo sama kabina została specjalnie obniżona do wysokości górnej krawędzi wyrzutni znajdującej się w położeniu marszowym w celu ułatwienia jej transportu koleją, bądź w ładowniach samolotów transportowych. Zastosowany do wozu napęd stanowi silnik 6-cylindrowy IVECO Aifo Cursor 8 (Euro 3). Masa własną podwozia wynosi 13 000 kilogramów, zaś jego dopuszczalna ładowność do 10 000 kilogramów. Samochód został przystosowany do jazdy w każdych warunkach terenowych i po drogach o twardej nawierzchni. Może pokonywać przeszkody wodne do głębokości ich brodzenia, wynoszącej 1200 mm. Samochód ten dodatkowo wyposażono w wciągarkę hydrauliczną o sile uciągu do 100 kN, która posiada możliwość holowania przyczepy o ładowności maksymalnej 17 000 kilogramów. Może się on poruszać z prędkością do 85 km/h.

Nowo zaprojektowane podwozie zostało dostarczone do HSW w lipcu 2006 roku. Od razu rozpoczęto kompletację egzemplarzy prototypowych wyrzutni, którą zakończono w sierpniu 2006 roku. Zakres wprowadzonych zmian w dotychczas prowadzonym projekcie, określonym pierwotni kryptonimem BM-21M, był w praktyce już tak duży, że Centrum Produkcji Wojskowej Huty Stalowa Wola zaproponowało wprowadzenie nowego oznaczenia – 122 mm wyrzutnia rakietowa WR-40 Langusta, , które Ministerstwo Obrony Narodowej szybko zaakceptowało. Jeszcze w tym samym miesiącu Departament Polityki Zbrojeniowej MON podpisał z Huta Stalowa Wola S.A., umowę wdrożeniową, która określała m.in. zakres oraz harmonogram prowadzonych prób zakładowych dla przyszłej wyrzutni rakietowej. Jednym z punktów zawartej umowy dotyczył przeszkolenia do pierwszych obsług wyrzutni oraz personelu technicznego. Budowę egzemplarza wdrożeniowego wyrzutni zakończono w październiku 2006 roku, a już w listopadzie i następnie w grudniu na poligonie Żagań/Świętoszów przeszedł on pod nadzorem Komisji Departamentu Polityki Zbrojeniowej Ministerstwa Obrony Narodowej, gdzie przechodził badania kwalifikacyjne. Objęły one m.in.: sprawdzenie prawidłowego posadowienia części artyleryjskiej wyrzutni na nowym nośniku oraz ocenę jego wytrzymałości podczas prowadzenia strzelań rakietowych oraz prób trakcyjnych w trudnym terenie. W trakcie tych prób wystrzelono blisko 60 sztuk pocisków rakietowych typu M-21OF, a część z nich pojedynczo lub krótkimi seriami, pozostałe zaś pełną salwą. Równolegle z próbami poligonowymi wyrzutnia przeszła swoje próby klimatyczne w komorze niskich temperatur w krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej. Wyniki tych wszystkich, przeprowadzonych prób były już wówczas na tyle pozytywne, że postanowiono nową wyrzutnię rakietową na nowym nośniku kołowym drożyć do produkcji seryjnej.

Autor – zdjęcia: Dawid Kalka

Wrocław, REKON 2019 – Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych im. gen. Jakuba Jasińskiego

Po zakończeniu pierwszego etapu badań kwalifikacyjnych, na początku 2007 roku przystąpiono do montażu pierwszego egzemplarza, który miał zostać symbolicznie przekazany w struktury Wojsk Lądowych. Równolegle przystąpiono do szkolenia wojskowych obsług wyrzutni, które w pierwszej kolejności objęło Instruktorów z Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia z Torunia, gdzie w dniu 20 marca 2007 roku trafił pierwszy egzemplarz nowej wyrzutni. Przy okazji oficjalnie ujawniono pełną nazwę nowej samobieżnej wyrzutni rakietowej, czyli 122 mm wyrzutnia rakietowa WR-40 Langusta. Oczywiście, nie trudno się domyśleć, że zastosowany w nazwie skrót WR oznacza wyrzutnia rakietowa, zaś liczba 40, oznacza przybliżoną maksymalna odległość prowadzonego strzelania. Zaledwie rok później, w kwietniu 2008 roku, CPW Huta Stalowa Wola S.A. podpisała swój kontrakt z Departamentem Zaopatrywania Sił Zbrojnych Ministerstwa Obrony Narodowej na wykonanie w latach 2008-2010 modernizację 31 egzemplarzy 122 mm polowych wyrzutni rakietowych BM-21 Grad do standardu WR-40 Langusta. Niestety, zamówienie to nie obejmowało to budowy wozów w pełnej konfiguracji bojowej. Podpisana umowa obejmowała, bowiem budowę tylko 9 wozów (po 3 egzemplarze na każdy rok umowy) w pełnej konfiguracji bojowej, czyli z zamontowanym m.in. systemem nawigacji lądowej TALIN 4000. Pozostałe 22 egzemplarze wyrzutni ze względów oszczędnościowych miały nie posiadać tego właśnie systemu. Po raz pierwszy publicznie wyrzutnia została pokazana podczas defilady z okazji Dnia Wojska Polskiego w dniu 15 sierpnia 2008 roku. Stąd jej „natowskie” oznaczenie, czyli – M2008.

W 2009 roku zawarty został dodatkowy aneks do umowy z kwietnia 2008 roku na dostawę kolejnych 18 egzemplarzy wyrzutni rakietowych. Tym samym liczba zamówionych wyrzutni wzrosła do 49 egzemplarzy. Wartość podpisanego wówczas kontraktu to blisko 97 milionów złotych. Należy w tym miejscu wspomnieć, że umowa nie obejmowała prowadzonego demontażu pakietów bojowych wyrzutni z dotychczasowych kołowych nośników, terenowych samochodów ciężarowych typu Ural-375D oraz przeprowadzenia na nich prac modernizacyjnych,a prace te bowiem były wykonywane w ramach budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej z 1. Okręgowe Warsztaty Techniczne w Grudziądzu, skąd zmodernizowane pakiety trafiały do Huty Stalowa Wola S.A.

Dostawy i służba w Wojsku Polskim

W swojej pierwotnej wersji, opracowanej jeszcze pod koniec lat 90.-tych XX wieku planu „Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polski”, gdzie w części dotyczącej rozwoju sprzętu artyleryjskiego Szefostwo Wojsk Rakietowych i Artylerii Dowództwa Wojsk Lądowych, zasygnalizowano bardzo pilną potrzebę modernizacji łącznie 96 egzemplarzy samobieżnych wyrzutni BM-21 Grad kalibru 122 mm. Pierwsze egzemplarze zmodernizowanej wyrzutni rakietowej miały wówczas trafić do 1. Mazurskiej Brygady Artylerii, a kolejne zmodernizowane wyrzutnie miały trafić na wyposażenie: 1. Pułku Artylerii, 2. Pułku Artylerii, 5. Pułku Artylerii oraz 16. Pułku Artylerii oraz w celach szkoleniowych do toruńskiego Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia. W planach tych zakładano również, że każdy dywizjon artylerii rakietowej, oprócz nowych, zmodernizowanych wyrzutni będzie posiadał w swojej strukturze również 12 egzemplarzy znajdujących się na ZN, zakonserwowanych na czas trwania pokoju wyrzutni niekierowanych pocisków rakietowych typu BM-21 Grad, dzięki czemu dywizjon artyleryjski teoretycznie miał liczyć 24 egzemplarzy zmodernizowanych samobieżnych wyrzutni rakietowych kalibru 122 mm.

W dniu 20 marca 2007 roku w obecności przedstawicieli Dowódcy Wojsk Lądowych generała broni Waldemara Skrzypczaka oraz Szefa Wojsk Rakietowych i Artylerii Wojsk Lądowych, czyli generała brygady Stanisława Butlaka, gdzie w Centrum Produkcji Wojskowej Huty Stalowa Wola S.A. przekazano uroczyście pierwszy egzemplarz nowej samobieżnej 122 mm wyrzutni rakietowej WR-40 Langusta do Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia w Toruniu. Kolejne 6 egzemplarzy zmodernizowanych zmodernizowanych wyrzutni rakietowych Centrum Produkcji Wojskowej Huty Stalowa Wola S.A. przekazało Wojsku Polskiemu w dniu 1 lipca 2008 roku. Z tej puli, pięć egzemplarzy przekazano do 5. Lubuskiego Pułku Artylerii z Sulechowa, a jedna wyrzutnia do Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia w Toruniu. Wszystkie dostarczone wówczas wyrzutnie stanowiły tzw. wariant podstawowy (bez ZSDiKO). Dostawa tzw. wyrzutni dowódczych nastąpiła dopiero w IV kwartale 2008 roku.

W lipcu 2010 roku w wyniku nieprowadzonej wówczas restrukturyzacji artylerii, liczba ta spadła z pierwotnie planowanych do pozyskania rakietowych wyrzutni kalibru 122 mm typu WR-40 Langusta, została zmniejszona do 75 egzemplarzy.

W 2011 roku Huta Stalowa Wola S.A. zakończyła dostawę wszystkich zamówionych przez Wojsko Polskie wszystkich zamówionych samobieżnych, 122 mm wyrzutni rakietowych WR-40 Langusta.

Na dzień 1 stycznia 2016 roku w strukturze Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polski (Wojska Lądowe) znajdowało się 75 egzemplarzy samobieżnych 122 mm wyrzutni rakietowych WR-40 Langusta, które obecnie znajdują się na uzbrojeniu dywizjonów artylerii rakietowej, rozlokowanych w pułkach artylerii w Bolesławcu, w Sulechowie i Węgorzewie oraz w Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia w Toruniu.

Opis konstrukcji:

Samobieżna wyrzutnia rakietowa WR-40 langusta posiada typowy dla wyrzutni rakietowych układ konstrukcyjny. W przedniej części znajduje się 6-osobowa kabina wagonowa oraz układ napędowy wyrzutni, natomiast w drugiej części rozlokowana się 40-prowadnicowa wyrzutnia rakietowa kompleksu BM-21 Grad oraz wszystkie układy i podzespoły oraz mechanizmy pozwalające na wykorzystanie wyrzutni zgodnie z jej bojowym przeznaczeniem.

Wyrzutnia składa się z czterech podstawowych komponentów

• kołowe podwozie terenowego samochodu ciężarowego Jelcz P662D.35 z babiną załogową 144WPP

• wyrzutnia artyleryjska BM-21 Grad

• System kierowania ogniem, który obejmuje stanowisko pracy bojowej dowódcy wyrzutni oraz stanowisko pracy bojowej celowniczego

• urządzeń łączności

Podwozie kołowe pochodzi z terenowego samochodu ciężarowego Jelcz P662D.35. Posiada ono konstrukcję ramową, łączoną spawaniem ze stalowych podłużnic ceowych o wymiarach 262 mm x 80 mm x 8 mm oraz poprzeczek o przekroju omegowym i ceowym wzajemnie znitowanych. Na ramie zainstalowano: kabinę, elementy układów napędowych i kierowniczych, zawieszenie orz część bojową. Ponadto do ramy dospawano dwie opory, do których zamocowano pomost dla obsługi wyrzutni wykorzystywano w trakcie jaj ładowania i rozładowania.

Zastosowana kabina załogowa typu 144WPP jest czterodrzwiowa, jednomodułowa, wydłużona i odchylana hydraulicznie. Jest w niej przewożona pełna 6-osobowa obsługa w osłoniętej przestrzeni balistycznej. Wyposażenie kabiny stanowi sprzęt elektroniczny, łączności oraz wyposażenie specjalne, które obejmuje m.in. układ ogrzewania (powietrze urządzenia grzewcze Airtronic i ogrzewanie wodne Hydronic), klimatyzację i filtrowentylację oraz uchwyty na broń osobistą. W niedalekiej przyszłości kabina ma być dodatkowo wyposażona w nowoczesny system ochrony przed bronią masowego rażenia z zastosowanym automatycznym sygnalizatorem skażeń typu Cherdes oraz układ ochrony oczu przed impulsem świetlnym UOW Pandora oraz nowoczesną instalację przeciwpożarową i przeciwwybuchową Deugra. Kabina została zbudowana z stalowej blachy pancernej o grubości 6 mm, natomiast strop oraz tunel silnika z stalowej blachy pancernej o grubości 4 mm. Opancerzenie chroni obsługę wyrzutni przed ostrzałem standardowymi pociskami kalibru 7,62 mm x 39 mm z odległości 30 metrów i odłamkami pocisków artyleryjskich kalibru 155 mm z odległości 100 metrów, natomiast zastosowanie w kabinie osłon podłogowych zapewnia ochronę przed skutkami wybuchów granatów ręcznych i min przeciwpiechotnych. W ścianie przedniej kabiny znajdują się dwa okna z płaskimi szybami pancernymi. Dodatkowo na drzwiach kabiny umieszczono specjalne punkty do zamocowania dodatkowych osłon z stalowej blachy pancernej z szybami pancernymi (nie jest to pancerz dodatkowy, ale integralny), co zapewnia załodze wozu ochronę balistyczną na poziomie 1 według STANAG 4569. Natomiast szczelnie wykonanie kabiny pozwala na utrzymanie w jej wnętrzu nadciśnienia podczas pracy urządzenia filtrowentylacyjnego. Kabina została również wyposażona w okrągły, odchylany luk dachowy o średnicy 800 milimetrów. Na zewnętrznej bocznej ścianie kabiny znajdują się specjalne gniazdo umożliwiające podłączenie zasilania z wynośnego źródła prądu.

W kabinie pojazdu znajdują się wszystkie niezbędne do kierowania pojazdem urządzenia. Są to następująco:

• Koło kierownicy o rozmiarze R 500 mm

• Włącznik rozrusznika, czyli tzw. stacyjka

• Pedały, dźwignie, pokrętła i cięgna

• Zespoły urządzeń na desce rozdzielczej, lampki kontrolne sygnalizujące o włączeniu układu lub o stanie technicznym pojazdu, przełączniki oraz przyrządy pomiarowe

Pojazd posiada mechanizm kierowniczy z przekładnią śrubowo-zębatkową o zmiennym przełożeniu z integralnym wspomaganiem działający na pierwszy most napędowy.

23. Śląska Brygada Artylerii

Napęd pojazdu stanowi 6-cylindrowy silnik typu IVECO Aifo Cursor 8 (Euro 3) o pojemności 7,79 dm³, chłodzony cieczą, z doładowanym bezpośrednio wtryskiem paliwa, sterowanym elektronicznie. Liczba suwów – 4. Średnica cylindra 115 mm. Skok tłoka 125 mm. Maksymalna moc silnika to 259 kW (352 KM) przy 2400 obr./min., a maksymalny moment obrotowy wynosi 1280 Nm przy 1080/1930 obr./min.

Układ przeniesienia napędu składa się z skrzyni biegów oraz dwubiegowej skrzyni rozdzielczej, przekładni głównych oraz wałów napędowych, łączących poszczególne elementy napędu. Do przeniesienia napędu służy tutaj pozioma, położona na lewo, automatyczna, synchronizowana skrzynia biegów typu ZF16S151, która zblokowana jest z silnikiem. Skrzynia ma łącznie 16 przełożeń jazdy do przodu oraz 2 biegi wsteczne. Zastosowana skrzynia biegów sterowana jest mechanicznie z kabiny kierowcy.

Skrzynia rozdzielcza 2-biegowa VG 1600 ZF, która przekazuje moc na mosty napędowe, wyposażona w międzyosiowy mechanizm różnicowy z możliwością pneumatycznego blokowania, pozwalający na uzyskanie próżnych prędkości między kołami przedniej i dwóch tylnych osi pojazdu. Sterowana elektromechanicznie z kabiny kierowcy.

Przedni most napędowy typu SFC 4414 – sztywny, skrętny, wyposażony w mechanizm różnicowy z blokadą, zawieszony na dwóch resorach półeliptycznych z wahaczami, posiada dwa amortyzatory teleskopowe oraz stabilizator mechaniczny, przystosowany do układu centralnego pompowania kół.

Tylne mosty napędowe: typu TFC 4424 oraz SFC 4424 – stanowiące mosty podwójne (tamdemowe) z blokadą mechanizmu różnicowego, zawieszonego wahliwie na dwóch resorach piórowych półeliptycznych, odwróconych. Mosty te złączone są z ramą za pomocą drążków reakcyjnych.

W pojeździe zastosowane zostały koła z oponami szerokoprofilowanymi 14.00 R20, z zastosowanym bieżnikiem terenowym lub uniwersalnym. Koła zostały wyposażone w układ centralnego pompowania kół, który znacznie zwiększa możliwość jazdy pojazdu w trudnym terenie – sypki piasek lub błoto. Dodatkowo każda opona posiada specjalną wkładkę zapewniającą możliwość prowadzenia dalszej jazdy z rozszczelnioną lub przestrzeloną oponą. Zastosowanie tego typu rozwiązania pozwala na w miarę bezpieczne przemieszczanie się pojazdu, w warunkach bojowych, bez dalszej konieczności wymiany uszkodzonego ogumienia. W tej sytuacji jest możliwe przejechanie dystansu do 50 kilometrów z prędkością maksymalną 50 km/h.

Zastosowany układ hamulcowy pojazdu składa się z: hamulca roboczego, hamulec awaryjno-postojowy oraz hamulec silnikowy. Hamulec roboczy typu pneumatycznego – nadciśnieniowy, dwuobwodowy z regulacją siły hamowania osi tylnych. Dodatkowo jest on wyposażony w układ przeciwblokujący koła typu ABS oraz układ przeciwślizgowy typu ASR. Sterowany: pedałem nożnym z kabiny kierowcy.

Podział obwodów:

• obwód I – hamulce tylnych mostów

• obwód II – hamulce przedniego mostu

Hamulec awaryjno-postojowy – typu pneumatycznego, z siłownikami membranowo-sprężynowymi na tylnych mostach napędowych, działający na zasadzie spadku ciśnienia. Jest on sterowany zaworem ręcznym umieszczonym w kabinie kierowcy. Hamulec silnikowy – dekompresyjny ze zmianą geometrii turbosprężarki w fazie hamowania silnikiem.

W pojeździe zastosowane zostały dwa zbiorniki paliwa, każdy o pojemności 175 litrów (łącznie 350 litrów), które zostały umieszczone symetrycznie po obu stronach ramy podwozia luce znajdującej się pomiędzy tylną ścianą kabiny, a drugą osia.

Układ wydechowy silnika zakończony jest tłumikiem, który wylot dostosowany został do szybkiego montażu, specjalnej przystawki, pozwalającej na bezpieczne pokonywanie przeszkód wodnych przez brodzenie.

W tylnej części podwozia na wysokości tylnych osi pojazdu jest posadowiona standardowa część artyleryjska, która składa się z zespołu 40-rurowych wyrzutni (prowadnic lufowych), łoża zespołu obrotowego, zespołu obrotowego, kołyski, podstawy, mechanizmów naprowadzania: kierunkowego i podniesieniowego, odciążaczy, bieżni tocznej, mechanizmów ryglowania, ramy, czyli łoża zespołu kierunkowego, przyrządów celowniczych, wyposażenia pneumatycznego oraz wyposażenia elektronicznego.

W skład zespołu wahadłowego wyrzutni wchodzi zespół czterdziestu rurowych prowadnic (luf), kołyska i odciążacze. Zespół prowadnic rurowych stanowi pakiet 40 połączonych w jeden blok luf, które posadowiono na podstawie obrotowej, przymocowanej do ramy pojazdu. Prowadnice rozmieszczone są w 4 rzędach, każdy rząd 10 luf, tworząc prostopadłościenny pakiet bojowy.

Pojedyncza prowadnica jest wykonana z cienkościennej rury kalibru 122,4 mm i długości 2996 mm (według innych danych 3000). Funkcję gwintu w lufie spełnia spiralna bruzda prowadząca o skoku 2600 mm, w którą ściśle współpracuje specjalny występ prowadzący pocisk rakietowy podczas jego ruchu prowadnicy. Nadaje on pociskowi podczas lotu ruch obrotowy, stabilizujących, nadający mu odpowiedni kierunek. Służy on także do bezpiecznego przewożenia pocisku rakietowego po ich załadowaniu w wyrzutni. Dodatkowo każda prowadnica w swojej tylnej części posiada zespół styków elektrycznych, który pozwala zainicjować pracę silnika rakietowego oraz specjalny rygiel zapobiegający wypadnięciu pocisku rakietowego z lufy podczas jazdy i wycelowania, jak i również opóźniający jego zejście z prowadnicy do momentu osiągnięcia przez silnik pocisku rakietowego odpowiedniej siły ciągu wynoszącej 600-800 kG. Zapewnia to wystrzelenie pocisku rakietowego z prowadnicy z prędkością 50 m/s. Na wylotowym ścięciu każdej lufy są nacięte specjalne ryski, które służą do sprawdzania zerowych nastaw celownika.

Dolny rząd luf przed przesunięciem poprzecznym chronią specjalne kliny ruchome, które zostały umieszczone pomiędzy klinami nieruchomymi, a wspornikiem lufy. Przed przesunięciem się w kołysce lufy zostały zabezpieczone przez specjalne wypustki, które wstawiano w wycięcia poprzeczne kołyski i wspornika. Na końcach każdej prowadnicy są przyspawane również specjalne pierścienie wzmacniające, a w części środkowe dwa wsporniki, będące elementami ustawczymi podczas montowania lufy w zespole. Pomiędzy poszczególnymi lufami znajdują się taśmy pionowe. Naprowadzanie prowadnic w obu płaszczyznach jest całkowicie elektryczne, a w przypadku awarii, za pomocą ręcznych manipulatorów.

Bezpośrednio na ramie podwozia jest osadzona kołyska, która umożliwia nadanie pociskom rakietowym wymaganego kierunku lotu i kąta podczas strzelania. Stanowi ona podstawę zespołu wahadłowego i służy do posadowienia na nim pakietu luf i zamontowania wspornika dla przyrządów celowniczych. Jest ona połączona z podstawa za pomocą dwóch półosi na których obraca się podczas naprowadzenia w kącie podniesienia. Kołyska jest konstrukcją całkowicie łączoną metodą spawania.

Odciążacz służy do zmniejszenia siły ciężaru zespołu wahadłowego wyrzutni względem osi wahania. Znajduje się on w kołysce i jest połączony z podstawą układem dźwigni.

Zespół obrotowy wyrzutni przeznaczony jest do naprowadzania pakietu luf wyrzutni w płaszczyźnie poziomej, jak i w płaszczyźnie pionowej. Składa się on z podstawy, bieżni tocznej, mechanizmu podniesieniowego i mechanizmu kierunkowego, napędu ręcznego oraz mechanizmów ryglowania.

Poligon artyleryjski pod Toruniem

W zespole obrotowym, znajdują się:

• zespół wahadłowy

• mechanizm naprowadzania

• mechanizm ryglowania

• wyposażenie pneumatyczne

• wyposażenie elektryczne

Zespół wahadłowy składa się z zespołu luf, kołyski i odciążacza. Mechanizmy naprowadzania służą do naprowadzania pakietu luf wyrzutni zarówno w płaszczyźnie poziomej, jak i w płaszczyźnie pionowej. Składa się on z mechanizmu podniesieniowego, który nadaje zespołowi podniesienia na odpowiedni kąt podniesienia w płaszczyźnie pionowej oraz mechanizmu kierunkowego, który służy do obracania zespołem kierunkowym wyrzutni w płaszczyźnie poziomej.

Mechanizmy ryglowania służą do ryglowania pakietu luf wyrzutni w położeniu marszowym oraz wyłączenia resorów w trakcie prowadzenia ognia. Składa się on z: rygla zespołu podniesieniowego, który znajduje się z przodu podstawy i rygluje zespół podniesieniowy w położeniu marszowym oraz znajdującego się z prawej strony podstawy rygla zespołu kierunkowego, który rygluje zespół kierunkowy oraz mechanizmu wyłączania resorów, co zapobiega rozkołysaniu wyrzutni podczas strzelania, zmniejszając tym samym jej rozrzut podczas lotu pocisków rakietowych.

Zastosowany układ pneumatyczny pozwala na automatyczne ryglowanie zespołu podniesieniowego i kierunkowego, a także wyłączanie i włączanie resorów podwozia.

Wyposażenie elektryczne umożliwia szybkie i precyzyjne naprowadzanie części bojowej wyrzutni na wyznaczony cel zgodnie z nastawami celownika oraz umożliwia szybkie przejście wyrzutni z położenia marszowego na bojowe lub odwrotnie. Prędkość naprowadzania pakietu luf wyrzutni ustala się poprzez obracania pokrętła na pulpicie sterowania. Jego prędkość można zmienić bardzo płynnie od 0,1 stopnia na sekundę do 7 stopni na sekundę w płaszczyźnie poziomej i od 0,1 stopnia na sekundę do 5 stopni na sekundę w płaszczyźnie pionowej.

Oddzielnym układem elektrycznym wyrzutni rakietowej są elektryczne obwody strzelania, które pozwalają na bezpieczny marsz z załadowanymi pociskami rakietowymi oraz odpalanie pocisków. Zasilanie napędu elektrycznego następuje przy pracującym silniku podwozia kołowego i zespołu dwóch alternatorów lub przy wyłączonym silniku ze źródła zewnętrznego.

Zastosowana podstawa jest konstrukcją całkowicie spawaną, w której znajdują się podstawowe zespoły wyrzutni: wyposażenie elektryczne, wyposażenie pneumatyczne, mechanizmy naprowadzania, mechanizmy ryglowania oraz kołyska. Podstawa wraz z zamontowanymi na niej zespołami tworzy zespół kierunkowy wyrzutni.

Mechanizm podniesieniowy umieszczony jest w środkowej części podstawy i służy do nadania zespołowi luf odpowiednich kątów podniesienia. Jej podstawowym napędem jest tutaj napęd elektryczny.

Mechanizm kierunkowy umieszczony jest z lewej strony podstawy i śłuży do naprowadzania zespołu lufy w płaszczyźnie poziomej. Jego podstawowym napędem jest napęd elektryczny.

W przypadku awarii napędu elektrycznego do naprowadzania zespołu luf zarówno w płaszczyźnie poziomej, jak i pionowej służy napęd ręczny, którego pokrętła znajdują się po lewej stroni wyrzutni.

Mechanizm ryglowania zespołu podniesieniowego przeznaczony jest do ryglowania zespołu artyleryjskiego, czyli wyrzutni rakietowej w położeniu marszowym i do ograniczania kątów niebezpiecznych podczas strzelania nad kabiną załogową wozu.

Mechanizm ryglowania zespołu obrotowego jest przede wszystkim przeznaczony do ryglowania zespołu obrotowego wyrzutni rakietowej w położeniu marszowym. Ryglowanie następuje tyko w położeniu luf do przodu, wzdłuż osi pojazdu. Mechanizm ten mieści się z prawej strony podstawy.

Zasadniczym elementem jest tutaj łoże zespołu kierunkowego, na którym posadowiony jest zespół obrotowy wyrzutni. Stanowi on zespół pośredni pomiędzy ramą podwozia kołowego samochodu ciężarowego, a zespołem obrotowym. Jest to konstrukcja w pełni spawana. W jego skład wchodzi: rama, belka poprzeczna, wspornik tylny błotnika, błotnik lewy oraz błotnik prawy. Jest on przymocowany do podłużnic podwozia kołowego w czterech punktach. W przedniej części ramy znajduje się skrzynia, w której znajduje się ZIP, czyli Zestaw Indywidualny Wyposażenia oraz podest ułatwiający obsłudze wyrzutni załadunek i rozładunek prowadnic lufowych. Wspornik dla celownika służy do zamocowania na nim wyświetlacza celowniczego, oraz przyrządów celowniczych, oświetlacza celownika typu Łucz oraz napędu ręcznego naprowadzania. Jest on konstrukcją spawaną, przymocowaną do kołyski z lewej strony wyrzutni. W jego skład wchodzi płytka sterowania, złącze wtykowe oświetlacza typu Łucz, pulpit sterowania, uchwyt do wstawiania celownika, dalszy wspornik z wyświetlaczem celowniczego oraz sworzeń, służący do mocowania akumulatorów od oświetlacza.

Zastosowane przyrządy celownicze służą do wycelowania zespołu luf wyrzutni na wyznaczony cel, zarówno podczas prowadzenia ognia na wprost, jaków również strzelania z różnych, nawet zakrytych stanowisk ogniowych. W skład przyrządów celowniczych wchodzą: celownik mechaniczny typu D726-45 bez bębna odległościowego, kątomierz działowy typu PG-1M i kolimator typu K1 z trójnogiem oraz oświetlacz przyrządów celowniczych typu Łucz-S71M lub Łucz-S71M2.

Ogranicznik kątów mechanizmu podniesieniowego przerywa obwód napędu elektrycznego mechanizmu podniesieniowego i zamyka on obwód w chwili zbliżania się zespołu podniesieniowego do jego kątów granicznych: w górę 53 stopnie 50 minut i w dół 1 stopień i 30 minut, gdzie poza tzw sektorem ograniczenia prowadzonego ostrzału wyrzutni. Ogranicznik kątów umocowany jest w tulei podstawy.

Ogranicznik kątów mechanizmu kierunkowego przerywa obwód elektryczny napędu mechanizmu kierunkowego i zamyka obwód podczas zbliżania się zespołu kierunkowego wyrzutni do jego kątów granicznych: 67 stopni 30 minut; 99 stopni 30 minut i ±38 stopni w tzw. sektorze ograniczenia ostrzału wyrzutni. Jest zamontowany na podstawie wyrzutni.

Każda z samobieżnych wyrzutni rakieto0wych typu WR-40 Langusta jest wyposażona w cyfrowy System Kierowania Ogniem, który zapewnia jej:

• transmisję komend i meldunków

• wykończenie obliczeń balistycznych

• wykonanie obliczeń geodezyjnych

• możliwość samodzielnego wykonywania zadań ogniowych

W skład systemu wchodzi: terminal pojazdowy, wyświetlacz celowniczego, urządzenie nawigacyjne, urządzenie typu GPS, radiostacja pokładowa, jednostka centralnego systemu typu FONET, pulpit abonencki członka załogi, pulpit telefoniczny, głośnikowy oraz radiowy.

Zastosowany terminal pojazdowy typu DD-9620T z oprogramowaniem balistycznym, zarządzającym i komunikacyjnym, znajduje się na stanowisku pracy dowódcy w kabinie pojazdu. Orientowanie w terenie i nawigację zapewnia tutaj nowoczesny system typu Honeywell TALIN 5000 z czujnikiem ruchu pojazdu, który jest połączony z blokiem nawigacji inercyjnej typu INU oraz odbiornikiem nawigacji satelitarnej typu GPS z modułem SAASM. W niedalekiej przyszłości system ten ma zostać dodatkowo wzbogacony o układ dający możliwość zdalnego programowania zapalników poszczególnych pocisków rakietowych, co pozwala na wprowadzenie odpowiednich nastaw stosowanych zapalników oraz ich reprogramowanie w dowolnym czasie bezpośrednio ze stanowiska wyrzutni.

Łączność zewnętrzna oraz transmisja danych w samobieżnej wyrzutni rakietowej WR-40 Langusta zapewnia radiostacja pokładowa typu UKF Radmor RRC-9311AP (F@stnet) z indywidualnym modułem utajniającym, który dodatkowo połączony został z aplikacją zarządzania polem walki typu BMS Trop. Zastosowana w wyrzutni samobieżnej radiostacja pokładowa dostosowana jest do bezpośredniej współpracy z systemem łączności wewnętrznej Fonet IP w wariancie bezprzewodowym.

Natomiast łączność wewnętrzną stanowi nowoczesny pokładowy system łączności wewnętrznej typu Fonet z modułem centralnym typu KOMUT-10TA, pulpitem abonenckim typu CZS-2FFS-FK z zestawami nagłownymi, pulpitem telefoniczno-alarmowym typu CZS-2TS, pulpitem głośnikowym typu CZS-2GM, pulpitem radiowym typu CZS-2R-PNR oraz 2 egzemplarze pulpitu wynośnego (radiostacje osobiste) typu PNR-500 oraz terminal sygnalizacji komend typu LIOD-F.

Autor – zdjęcia: Dawid Kalka

Krapkowice, Święto Wojska Polskiego 2021

Wyposażenie Systemu Kierowania Ogniem i Łączności oraz system nawigacji w samobieżnej wyrzutni rakietowej WR-40 Langusta tworzy tzw. Zmechanizowany System Dowodzenia i Kierowania Ogniem.

Zastosowany w uzbrojeniu System Kierowania Ogniem oraz system łączności został opracowany i wyprodukowany przez polską formę WB Elekctronics.

Zastosowane elektryczne wyposażenie pomocnicze wyrzutni służy do:

• oświetlania samochodu pod nadwoziem

• oświetlenia celownika

• zapewnia zasilania o napięciu 12V dla układu odpalania

W jego skład wchodzą następujące komponenty:

• oświetlacz typu Łucz-S71M lub nowszy Łucz-S71M2, którego zadaniem się oświetlanie podziałek celownika i kątomierza podczas prowadzenia ognia rakietowego w warunkach mocno ograniczonej widoczności lub w nocy

• akumulator oświetlacza, który mocowany jest na specjalnych sworzniach znajdujących się na wsporniku celownika

• lampa pod nadwoziem

• gniazdo wtykowe od oświetlenia Łucz

• umieszczone w kabinie podwozia na tablicy sterowania zespołami wyrzutni przełączniki służące do włączania i wyłączania oświetlenia typu Łucz, lampy pod nadwoziem

Odpalarka służy do ustawienia programu strzelania oraz rozdzielania impulsów prądu na elektryczne zapłonniki pocisków odpowiednich luf oraz wskazywania położenia styków ruchomych po wcześniejszym zaprogramowaniu odpalarki.

Stosowana odpalarka stacjonarna służy do nastawiania programu strzelania oraz rozdzielania impulsów prądu do odpowiednio zaprogramowanych luf. Z odpalarki wyprowadzona jest specjalna wiązka przewodów elektrycznych, które łączą się z zespołami stykowymi znajdującymi się na końcu każdej prowadnicy. Za pomocą specjalnej korbki ustawia się liczbę oddanych strzałów (programowanie) oraz ustawia styki ruchome odpalarki w położeniu „)”. Odpalarka stacjonarna składa się z: płyty głównej, przycisku, przełącznika, mechanizmu spustowego, tarczy rozdzielającej, kadłuba oraz p[okrywy. Odpalarka umieszczona jest we wnętrzu kabiny pojazdu na stanowisku pracy dowódcy wyrzutni.

Natomiast odpalarka wynośna służy do elektrycznego odpalania pocisków rakietowych z odległości nie większej niż 60 metrów od wyrzutni. Składa się z: bębna, pokrywy przedniej, przełącznika i kabla. Odpalarka wynośna w położeniu marszowym znajduje się w skrzyni ZIP. Przyłącza się ją do gniazda wtykowego wyrzutni znajdującego się z lewej strony kabiny wyrzutni.

W przyszłości planuje się wyposażenie wszystkich posiadanych samobieżnych wyrzutni rakietowych kalibru 122 mm WR-40 Langusta w nowe urządzenie odpalające typu PALBA, zarówno w wersji stacjonarnej oraz jak i wynośnej.

Zastosowany w wozie terminal pojazdowy DD9602T, który jest umieszczony przy stanowisku dowódcy, dokładnie tuż przed jego siedziskiem, a wyświetlacz przekazujący dane o nastawach z systemu zamocowano na ramieniu wspornika celownika mechanicznego, na stanowisku pracy celowniczego. Zastosowany pulpit abonencki członka załogi typu CZS-2FFS-FK znajduje się przed siedziskiem kierowcy w kabinie pojazdu. Radiostacja pokładowa typu RRC9311AP, jednostka centralna systemu FONET KOMUT-10TA, pulpit telefoniczny typu CZS-2TS, pulpit głośnikowy CZS-2GM, pulpit radiowy typu CZS-2R-PNR, umieszczone zostały na specjalnej konsoli, ulokowanej po między rzędami siedzeń w kabinie pojazdu.

Zastosowane urządzenie nawigacyjne typu TALIN 5000 (w pierwszych egzemplarzach pojazdu WR-40 Langusta zostały wyposażone w starszy system TALIN 4000), znajduje się w części artyleryjskiej. Wyświetlacz celowniczego LIOD-F jest umieszczony przy stanowisku pracy celowniczego tuż nad pulpitem sterowania napędami wyrzutni. Odbiornik nawigacji satelitarnej typu GPS-9725 umieszczono na prawej, przedniej części dachu kabiny. Natomiast pulpit wynośny typu PNR-500 oraz podhełmowe zestawy słuchawkowo-mikrofonowe typu PZSM-03, stanowią osobiste wyposażenie członków obsługi wyrzutni i są one mieszczone w pojemniku na wyposażenie. Antenę pulpitu radiowego umieszczono na tylnej części kabiny, przed kołem zapasowym. Antenę radiostacji zamocowano na specjalnym wsporniku z lewej strony części artyleryjskiej.

Typ i przeznaczenie uzbrojenia

Wieloprowadnicowa artyleryjska wyrzutnia niekierowanych pocisków rakietowych. Przeznaczone do niszczenia środków ogniowych i bojowych, fortyfikacji polowych, umocnień i budowli umocnionych oraz obezwładniania i rażenia siły żywej w rejonach ześrodkowania wojsk nieprzyjaciela.

Podstawowe dane taktyczno-techniczne: uzbrojenie

• Państwo – Rzeczpospolita Polska

• Rok opracowania egzemplarza prototypowego – 2006 rok

• Rok rozpoczęcia produkcji seryjnej – 2007 rok

• Użytkownicy uzbrojenia – Wojsko Polskiego

• Kaliber lufy (prowadnicy rurowej) – 122,4 mm

• Liczba prowadnic lufowych – 40 sztuk

• Długość prowadnicy rurowej – 2996 mm

• Donośność wystrzeliwanych pocisków rakietowych:

• dla pocisków rakietowych z głowicą „cargo” – 32 000 metrów

• dla pocisków rakietowych z głowica odłamkowo-burzącą – 42 000 metrów

• Kąty podniesienia uzbrojenia:

• W płaszczyźnie pionowej – od 0 stopni do +55 stopni, minimalny kąt w sektorze ograniczenia (nad kabiną załogową) + 11 stopni

• W płaszczyźnie poziomej na prawo od osi wzdłużnej podwozia 70 stopni oraz na lewo od osi wzdłużnej podwozia 102 stopni

• Obsługa wyrzutni – czterech żołnierzy

• Prędkość naprowadzania wyrzutni rakietowej napędem elektrycznym:

• w płaszczyźnie poziomej – 7 stopni na sekundę

• w płaszczyźnie pionowej – 5 stopni na sekundę

• Prędkość naprowadzania wyrzutni rakietowej napędem manualnym:

• w płaszczyźnie poziomej – 6 stopni na jeden obrót pokrętła

• w płaszczyźnie pionowej – 4 stopni na obrót pokrętła

• Czas wystrzelenia pełnej salwy 40 sztuk pocisków rakietowych – 20 sekund

Podstawowe dane taktyczno-techniczne: podwozie kołowe

• Typ pojazdu – terenowy samochód ciężarowy Jelcz P662D.35

• Typ kabiny kierowcy – wagonowa typu 144WPP

• Trakcja pojazdu – kołowa

• Napęd wozu – silnik wysokoprężny, 6-cylindrowy typu IVECO Aifo Cursor 8 o mocy 259 kW (352 KM)

• Układ napędowy – 6×6

• Prędkość maksymalna – do 85 km/h

• Zasięg maksymalny jazdy – do 650 kilometrów

• Masa wozu:

• w położeniu marszowym – 17 000 kilogramów

• w położeniu bojowym – 20 150 kilogramów

• Wymiary konstrukcji:

• długość – 8580 mm

• szerokość – 2540 mm

• wysokość w położeniu transportowym – 2740 mm

• wysokość przy maksymalnym kącie podniesienia – 4510 mm

• Prześwit kadłuba – 410 mm

• Zdolność pokonywania przeszkód terenowych:

• brody do głębokości – 1200 mm

• kąt podjazdu – 36 stopni

• kąt przechyłu bocznego – 19 stopni

Wyrzutnia rurowa kalibru 122 mm, postawiona pod maksymalnym kątem

Podstawowe charakterystyki uderzeniowe

Wyrzutnia posiada 40 luf kalibru 122,4 mm. Według danych udostępnionych przez producenta, czas zaprogramowania 40 zapalników pocisków umieszczonych w lufach to 3 minuty, a pełna salwa jest wykonywana w ciągu 20 sekund. Zasięg ostrzału w przypadku standardowej amunicji wynosi 20 000 metrów. W przypadku pocisków Feniks-Z z głowicą odłamkowo-burzącą zasięg wynosi 42 000 metrów, a w przypadku pocisków z głowicą cargo 32 000 metrów.

Pociski Feniks-Z

Stosowane standardowe pociski M-21OF radzieckiego pochodzenia (jak dla oryginalnych wyrzutni BM-21 Grad) nie pozwalają na wykorzystanie wszystkich możliwości systemu. Pod koniec lat 90-.tych XX wieku w spółce FPS z Bolechowa (później włączonej w skład Mesko) powstała rodzina pocisków Feniks-Z, które dzięki zastosowaniu nowoczesnego importowanego z Francji materiału pędnego firmy Celerg (późniejszy Roxel) osiągają znacznie większy zasięg. W 2003 roku, po badaniach partii próbnej, wojsko zamówiło pierwszą partię 450 pocisków pocisków M-21FK rodziny Feniks-Z z głowicą kasetową z subamunicją kumulacyjno-odłamkową Hesyt (42 pociski typu GKO). W odmianie M-21FK pociski te mają donośność co najmniej 32 000 m. Od 2004 roku do 2010 roku pociski te były zamawiane w niewielkich partiach (łącznie kilka tysięcy sztuk), po czym producent materiału miotającego, zaprzestał współpracy przy produkcji pocisków z głowicami kasetowymi z uwagi na konwencję o nierozprzestrzenianiu takiej broni. Opracowano też wersje M-21FHE z głowicą odłamkowo-burzącą i M-21FK1 z głowicą z przeciwpancernymi minami narzutowymi, które nie zostały wdrożone. Od 2019 roku dostarczane były natomiast pociski z głowicą odłamkowo-burzącą o wymuszonej fragmentacji M-21FHD o donośności co najmniej 42 000 metrów (3140 sztuk pocisków rakietowych zamówionych w latach 2019-2021).

Numeracja wystrzałów z wyrzutni

Stosowana amunicja

Samobieżna 122 mm wyrzutnia rakietowa WR-40 Langusta jest przeznaczona do strzelania następującymi typami pocisków rakietowych:

• 122 mm rakietowy pocisk z głowicą odłamkowo-burzącą typu M-21OF

• 122 mm pociski rakietowe typu M-21 FHE-FK o zwiększonej donośności (FE-NIKS-Z) z głowicą odłamkowo-burzącą SPALL

• 122 mm pociski rakietowe typu M21 FK o zwiększonej donośności (FENIKS-Z) z głowicą bojową – kasetową typu HESYT, wypełnioną granatami kumulacyjno-odłamkowymi typu GKO. Głowica odłamkowo-burząca uzbrajana jest w zapalnik uderzeniowy MRW-U, natomiast głowica kasetowa posiada zapalnik czasowy typu CEZAR-100M

Samobieżne wyrzutnie rakietowe WR-40 Langusta z nowym systemem kierowania ogniem, wpiętym w system dowodzenia Wojsk Lądowych pozwalają na pełne i bardzo efektywne wykorzystanie wszystkich zalet i możliwości 122 mm pocisków rakietowych typu Feniks-Z.

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że w Bumarze i w FPS Bolechowo były prowadzone po 2020 roku prace nad modernizacją dotychczasowych pocisków rakietowych rodziny Feniks-Z w kierunku zwiększenia ich zasięgu. Celem tych działań jest tutaj osiągnięcie w przyszłości przez pociski rakietowe z głowicą odłamkowo-burzącą o donośności do 65 kilometrów (obecnie ich zasięg sięga do 42 kilometrów), zaś z głowicą typu cargo (z inteligentnymi podpociskami przeciwpancernymi) około 45 kilometrów.

Podstawowe dane taktyczno-techniczne

• Pocisk rakietowy – M-21OF

• Typ pocisku – niekierowany pocisk rakietowy, stabilizowany obrotowo

• Długość pocisku z głowicą bojową i zapalnikiem – 2870 milimetrów

• Masa całkowicie uzbrojonego pocisku rakietowego – 66 kilogramów

• Masa głowicy bojowej – 18,4 kilograma

• Masa ładunku kruszącego – 6,4 kilograma

• Masa ładunku miotającego – 20,45 kilograma

• Prędkość pocisku rakietowego w locie – 52 metrów na sekundę

• Maksymalna prędkość pocisku rakietowego w warunkach normalnych – 690 metrów na sekundę

• Zakres temperatury użycia bojowego pocisków rakietowych – od -40 stopni Celsjusza do +50 stopni Celsjusza

• Maksymalna donośność prowadzonego ognia – do 20 400 metrów

• Maksymalna donośność strzelania z dużym pierścieniem hamującym – do 12 000 metrów

• Maksymalna donośność strzelania z małym pierścieniem hamującym – do 16 000 metrów

Układ napędowy 122 mm pocisku rakietowego FENIKS

• Czas pracy silnika – 2,8-3,3 sekundy

• Maksymalna donośność pocisku rakietowego:

• Z głowicą odłamkowo-burzącą – 40 000 metrów

• Z głowicą kasetowa z granatami kumulacyjno-odłamkowymi – do 32 000 metrów

• Długość pocisku rakietowego – 1988 milimetrów

• Masa pocisku rakietowego – 41,7 kilogramów

Głowica bojowa odłamkowo-burząca typu SPALL

• Masa całkowita głowicy – 18,4 kilograma

• Liczba powstających odłamków – 6000 sztuk

• Długość głowicy – 605 milimetrów

• Zastosowany zapalni – uderzeniowy typu MRW-U

Bojowa głowica kasetowa z granatami kumulacyjno-odłamkowymi typu HESYT

• Masa całkowita głowicy – 21,7 kilograma

• Liczba transportowanych granatów – 42 sztuki

• Długość głowicy – 721 milimetrów

• Zastosowany zapalnik – czasowy typu CEZAR-100M

Bojowy granat kumulacyjno-odłamkowy

• Kaliber granatu – 38 mm

• Masa granatu z zapalnikiem – 342 gram

• Przebijalnośc pancerza stalowego typu RHA – 120 milimetrów

• Zastosowany zapalnik – uderzeniowy z samolikwidatorem działającym po 22 ± 5 sekundach

Rurowe wyrzutnie WR-40 Langusta

Ciężarowy samochód amunicyjny z kompletem regałów amunicyjnych typu 9F37

Obecnie do przewożenia amunicji rakietowej używa się terenowych samochodów ciężarowych rodzimej produkcji marki Star lub Jelcz o odpowiedniej ładowności i wymiarach skrzyni ładunkowej, pozwalającej na zainstalowanie na niej regałów amunicyjnych typu 9F37, które używa się do transportowania pocisków rakietowych.

Na każdym z regałów można ułożyć dowolną liczbę pocisków rakietowych w granicach od jednego do 20 sztuk.

W skład kompletu regałów, wchodzi

• Regał prawy

• Regał lewy

• Wspornik

• Części mocujące

• Torba na dokumentację techniczną

Budowa regału

Zastosowany regał amunicyjny posiada konstrukcję spawaną z aluminium. W jego środkowej części znajdują się dwa łoża, na których układa się pierwszy rząd pocisków rakietowych. Po nałożeniu „pierwszej warstwy” pocisków, nakłada się gumowe przekładki, na które układa się kolejną partię pocisków rakietowych. Przekładki chronią te pociski rakietowe przed mechanicznym uszkodzeniem podczas dociągania łańcuchem metalowym ułożonej partii pocisków rakietowych. Wszystkie przekładki, oprócz górnych, składają się z czterech pasów taśmy. W skład każdego regału wchodzi ścianka, która chroni głowicę pocisku artyleryjskiego przed uderzeniami podczas trwania transportu. Ścianka przymocowana jest do regału za pomocą specjalnych śrub z nakrętkami skrzydełkowymi.

Regał do skrzyni ładunkowej samochodu ciężarowego przymocowuje się w trzech miejscach: w dwóch do łoża, a w jednym do belki poprzecznej nadwozia. Regał można zdemontować i montować ręcznie przy pomocy czterech żołnierzy.

Stanowisko ogniowe pod wyrzutnię rakietową WR-40 Langusta:

Miejsce jakie ostanie przeznaczone na stanowisko ogniowe samobieżnej 122 mm wyrzutni rakietowej WR-40 Langusta powinno: pozwalać na jego swobodne, szybkie i sprawne zajęcie oraz opuszczenie go w razie potrzeby sytuacji. W pobliżu stanowiska ogniowego nie powinny znajdować się tutaj żadne zabudowania oraz wysokie drzewa, które utrudniałoby prowadzenie dalszego strzelania. Przed zajęciem stanowiska należy je oczyścić z wszelkich znajdujących się woków materiałów łatwopalnych i wybuchowych – szczególności na przedłużenie luf, w odległości nie mniejszej niż 60 metrów. Przy strzelaniu na znacznie bliższe odległości z miejsca przeznaczonego na stanowisko ogniowe, powinien być widoczny punkt celowania, umożliwiający wycelowanie wyrzutni rakietowej.

Powierzchnia terenu, przeznaczone na stanowisko ogniowe powinno być w miarę równe, o pochyłości nie większej niż 5 stopni. Nie zaleca się prowadzenie ognia na terenie piaszczystym i błotnistym. Ukrycie dla obsługi należy wykonać co najmniej 10-15 metrów na prawa stronę od osi wzdłużnej wyrzutni rakietowej i nie mniej niż 50 metrów za tylnym ścięciem zespołu luf, żeby tutaj wykluczyć możliwość oddziaływanie gazów prochowych na obsługę wyrzutni rakietowej WR-40 Langusta.

Święto Wojska Polskiego, Warszawa 2008 rok

Wariant WR-40 Langusta II

W 2012 roku w Hucie Stalowa Wola rozpoczęto pierwsze prace nad modernizacją dotychczas stosowanych samobieżnych wyrzutni rakietowych WR-40 Langusta. W ciągu zaledwie kilka miesięcy, przy bardzo ścisłej współpracy z dotychczasowymi partnerami, powstała praktycznie nowa wersja wyrzutni, która mocno była wzorowana na, powstałej w Czechosłowacji 122 mm samobieżnej wyrzutni rakietowej RM-70/85 (RM vz.70/85).

Jako zastosowanie dla wariantu WR-40 Langusta II wykorzystane zostało wówczas najnowsze, posiadane podwozie kołowe terenowego samochodu ciężarowego typu Jelcz P882D.53 w układzie jezdnym o napędzie 8×8, którego napęd stanowił tutaj silnik wysokoprężny o mocy 316 kW (430 KM). Jej masa własna (bez załadowanej amunicji i załogi) wynosiła 23 500 kilogramów. Zastosowana w nowej samobieżnej wyrzutni rakietowej, czteroosobowa kabina, podobnie jak w wariancie WR-40 Langusta jest typu wagonowego o odporności balistycznej na poziomie 1 według STANAG 4569/A. Zdecydowano się w wozie na znaczne wydłużenie ramy podwozia kołowego, aby zamontować na nim oprócz części bojowej, także układ zmechanizowanego ładowania pocisków rakietowych. Dzięki temu zwiększono dwukrotnie przewożony zapas pocisków rakietowych kalibru 122 mm oraz znacząco skrócono czas ponownego załadowania wyrzutni. Pierwsze załadowanie luf, jak i załadowanie pozostałego pakietu automatycznego ładowania odbywa się ręcznie, natomiast drugie ładowanie luf już z załadowanego pakietu następowało automatycznie (pakiet ten jest sterowany z kabiny wyrzutni lub z zewnątrz), w czasie nie dłuższym niż 5 minut.

Demonstrator technologiczny samobieżnej 122 mm wyrzutni rakietowej WR-40 Langusta II (podobnie jak starszej WR-40 Langusty) został wyposażony w cyfrowy System Kierowania Ogniem (montowany wewnątrz kabiny oraz na zewnątrz), który połączony został w komputerem balistycznym typu DD9620T. Ponadto wyrzutnia otrzymała nowoczesny napęd sterowania częścią artyleryjską. Zastosowany w wyrzutni system naprowadzania jest w pełni zautomatyzowany. Oznacza to, że część artyleryjska wyrzutni jest automatycznie ustawienia na obliczony przez system kontroli ognia (SKO) kąt podniesienia oraz azymut (funkcja autonaprowadzania). W wersji WR-40 Langusta II zastosowano również całkowicie nową elektroniczna odpalarkę pocisków rakietowych typu Palba, która pozwala na odpalanie z wyrzutni pocisków rakietowych zarazem pojedynczo, jak i salwą w określonej liczbie pocisków rakietowych. Jeżeli odpala się pojedynczo, to można wtedy wygrać numer wyrzutni, z której chce się wystrzelić pocisk rakietowy. Jednym z planów było możliwość w przyszłości, połączenia z systemem SKO, co pozwoli na prowadzenie przez komputer pokładowy dowódcy ewidencjonowania załadowanych pocisków rakietowych (podaje on do dowódcy w jakich numerach prowadnic wyrzutni znajdują się pociski rakietowe).

W nowej wersji samobieżnej wyrzutni rakietowej kalibru 122 mm typu WR-40 Langusta II, to czynna obsługę wyrzutni zredukowano do dwóch żołnierzy.

W 2015 roku podczas trwającego w Kielcach Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego (MSPO), konsorcjum Huty Stalowa Wola, Wojskowych Zakładów Elektronicznych, WB Electronics i Hertz po raz pierwszy zaprezentowano swój najnowszy projekt artyleryjski, noszący oznaczenie wojskowe: 122 mm wyrzutnia rakietowa WR-40 Langusta II. Obecnie jest ona oferowana Wojsku Polskiemu jako model do przeprowadzenia głębszej modernizacji eksploatowanych jeszcze w Wojsku Polskim 122 mm polowych wyrzutni rakietowych BM-21 Grad produkcji radzieckiej oraz 122 mm wyrzutni rakietowych RM-70/85.

Prototypowy wariant WR-40 Langusta II

Podstawowe dane taktyczno-techniczne stosowanego uzbrojenia

• Państwo – Rzeczpospolita Polska

• Rok opracowania modelu prototypowego – 2012 rok

• Rok rozpoczęcia produkcji – nadal określone jako faza testowania

• Użytkownicy – Siły Zbrojne Rzeczpospolitej Polskiego

• Kaliber rurowej wyrzutni – 122,4 mm

• Liczba zastosowanych luf – 40 sztuk prowadnic rurowych

• Łączna liczba transportowanych pocisków rakietowych – 80 sztuk

• Długość prowadnicy rurowej – 2996 mm

• Donośność pocisków rakietowych:

• Dla pocisków rakietowych z głowica „cargo” – 32 000 metrów

• Dla pocisków rakietowych z głowicą odłamkowo-burzącą – 42 000 metrów

• Kąt podniesienia wyrzutni:

• W płaszczyźnie pionowej – od 0 stopni do +55 stopni, minimalny kąt w sektorze ograniczenia (przed kabiną samochodu ciężarowego) 11 stopni

• W płaszczyźnie poziomej – na prawo od osi wzdłużnej podwozia 70 stopni, na lewo od osi wzdłużnej podwozia 102 stopni

• Minimalna obsługa wyrzutni – 2 żołnierzy

• Czas wystrzelenia pełnej salwy pocisków rakietowych (40 sztuk) – 20 sekund

Podstawowe dane taktyczno-techniczne stosowanego podwozia

• Typ pojazdu – terenowy samochód ciężarowy Jelcz P882D.53

• Typ kabiny samochodu – wagonowa typu 144WPP

• Trakcja pojazdu – kołowa

• Napęd pojazdu – 6-cylindrowy silnik wysokoprężny typu IVECO Aifo Cursor 10 o mocy 316 kW (430 KM)

• Stosowany układ napędowy – 8×8

• Rodzaj paliwa – olej napędowy (ON)

• Pojemność zbiornika paliwa – 350 litrów

• Prędkość maksymalna – 85 km/h

• Zasięg maksymalny jazdy – do 650 kilometrów

• Masa pojazdu:

• W położeniu marszowym – 23 500 kilogramów

• W położeniu bojowym – 29 800 kilogramów

• Wymiary konstrukcji:

• Długość zestawu – 10 550 mm

• Szerokość zestawu – 3330 mm

• Wysokość zestawu w położeniu marszowym – 2750 mm

• Wysokość zestawu w maksymalnym kącie podniesienia wyrzutni – 4550 mm

• Prześwit kadłuba – 300 mm

• Zdolność pokonywania przeszkód terenowych:

• Brodzenie do głębokości 1200 mm

• Kąt podjazdu – 36 stopni

• Kąt przechyłu – 19 stopni

Autor – zdjęcia: Dawid Kalka

Skarbimierz-Osiedle, Święto Wojska Polskiego 13.08.2023

Bibliografia

1. Leszek Szostek, 122 artyleryjska wyrzutnia rakietowa WR-40 Langusta, Broń i wyposażenie Wojska Polskiego Nr. 2, Agencja Wydawnicza CB, Warszawa 2022 rok

2. Praca Zbiorowa, Najnowsze uzbrojenie Wojska Polskiego Siły lądowe, Ministerstwo Obrony Narodowej, wydawnictwo Bellona, Warszawa 2018 rok

3. Ministerstwo Obrony Narodowej

4. Janusz Magniski, Wozy Bojowe LWP 1943-1983, Ministerstwo Obrony Narodowej, Wydanie I, Warszawa 1984 rok

5. Tomasz Szczerbicki, Pojazdy Ludowego Wojska Polskiego, wydawnictwo VESPER, Wydanie I, Poznań 2014 rok

6. Tomasz Szczerbicki, Czołgi i samobieżne działa pancerne Wojska Polskiego 1919-2016, wydawnictwo VESPER, Wydanie I, Poznań 2017 rok

7. https://www.valka.cz/POL-WR-40-Langusta-t168240

8. https://pl.wikipedia.org/wiki/WR-40_Langusta

2 lipca 2023

Ostatnia aktualizacja 3 miesiące ago

Drukuj

Udostępnij:

Powiązane wpisy:

Wilcha Wóz Zabezpieczenia Technicznego WZT-3/WZT-3M AMX-30 Pluton