Kołowy transporter opancerzony Ryś

Poznań, Muzeum Broni Pancernej

Kołowy transporter opancerzony Ryś to konstrukcji polskiej, określano jako „średni” kołowy transporter opancerzony, skonstruowany i produkowany w małej serii przez Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne Nr. 5 w Poznaniu począwszy od 2002 roku. Pojazd ten powstał w wyniku głębokiej modernizacji kołowego transportera opancerzonego OT-64 SKOT. Główne zmiany jakie zostały zastosowane w nowym pojeździe to: zastosowanie silnika Iveco Cursor, półautomatycznej skrzyni biegów, zmiana rozstawu osi (środkowe osie zostały zbliżone do siebie), zmniejszenie kątów nachylenia pancerza (powiększyło to wewnętrzną przestrzeń ładunkową pojazdu). Zastosowania pojazdu to wóz dowodzenia, wóz kierowania ogniem i pojazd medyczny.

Historia konstrukcji

Kołowy transporter opancerzony SKOT-2A, Zabrze

Kołowy transporter opancerzony Ryś jest głęboką modernizacją kołowego transportera opancerzonego SKOT, które to pojazdy w wielu wersjach (m.in. dowodzenia, transportowych, m.in. z wieżą uzbrojoną w kalibru 14,5 mm wielkokalibrowy karabin maszynowy KPWT oraz kalibru 7,62 mm karabin maszynowy PKT (oba w wersji czołgowej, wyposażone w elektrospusty), inżynieryjnych, pogotowia technicznego) stanowiły obok gąsienicowych bojowych wozów piechoty BWP-1 podstawowy środek transportu piechoty zmechanizowanej. Kołowe transportery opancerzone SKOT opracowane w kooperacji czechosłowacko-polskiej były produkowane w Polsce latach 1963-1974 (więcej informacji o samych wozach pod linkiem: https://opisybroni.pl/ot-64-skot/). Na początku lat 90.-tych XX wieku większość kołowych transporterów opancerzonych SKOT-2A i wariantu SKOT-2AP została spisana ze stanu Wojska Polskiego z uwagi na kończące się ich resursy techniczne, ale także w wyniku decyzji stwierdzającej, że pojazdy te nie odpowiadają warunkom współczesnego pola walki. Jednakże wobec mniejszych, niż zakładano pierwotnie, środków finansowych na zakupy nowego sprzętu, nie zrealizowano planu zastąpienia wszystkich kołowych wozów bojowych w strukturach Wojska Polskiego nowymi typami. Konsekwencją tego było np. rozpoczęcie prac i wdrożenie do realizacji modernizacji samochodów rozpoznawczych BRDM-2 do standardu BRDM-2A/B Żbik oraz przebudowy/modernizacji kołowych transporterów opancerzonych SKOT na wariant, określany jako Ryś.

Na początku lat 90.-tych XX wieku z uzbrojenia Wojska Polskiego wycofano większość transporterów opancerzonych SKOT (z około 2100 sztuk pod koniec lat 80.-tych XX wieku do 110 egzemplarzy w 1995 roku). Pozostała jedynie niewielka część pojazdów w wersjach specjalistycznych, przede wszystkim wozów dowodzenia typu R-2 i R-3. Pojazdy te były jednak już nienowoczesne i zużyte oraz odstające pod względem charakterystyk technicznych od nowych standardów. Jednocześnie, pojemny kadłub i dobre własności terenowe w dalszym ciągu były przydatne do pełnienia zadań specjalistycznych dla tego typu pojazdów. Pod koniec lat 90.-tych XX wieku Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne Nr. 5 w Poznaniu opracowały z własnej inicjatywy demonstrator wariantu modernizacji transporterów połączonej z remontem kapitalnym i wykonały pierwszy demonstrator technologii, oznaczony WR-02 Ryś, zaprezentowany publicznie na salonie Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego (MSPO) w Kielcach w 2001 roku. Wymieniono w nim silnik typu Tatra T-928-14 o mocy 180 KM, na znacznie bardziej nowoczesny typu IVECO Cursor 8 o mocy 310 KM z nową, półautomatyczną skrzynią biegów i układem przeniesienia mocy. W przedziale kierowania z przodu wycięto okna z kuloodpornymi szybami, natomiast silnik pozostał w dotychczasowym miejscu – w przedziale napędowym pośrodku kadłuba, oddzielającym przedział kierowania (z miejscami kierowcy i dowódcy obok siebie) od przedziału bojowego z tyłu. Koncepcja ta spotkała się z zainteresowaniem Dowództwa Wojsk Lądowych, co dało impuls do dalszej kontynuacji prac.

Kołowy transporter opancerzony SKOT R-3M, Witoszów Dolny

W 2002 roku poznańskie Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne zbudowały egzemplarz prototypowy kołowego transportera opancerzonego Ryś, znacznie zmieniony w stosunku do transportera bazowego i demonstratora technologii WR-02. Przede wszystkim, zmieniono usytuowanie silnika, umieszczając go w przedziale z przodu transportera, po prawej stronie, co umożliwiło połączenie przedziału kierowania z przedziałem bojowym. Zastosowano silnik IVECO Aifo o mocy 352 KM (kompletny, systemu powerpack), z półautomatyczną skrzynią biegów IVECO-ZF Eurotronic. Zmodernizowano i wzmocniono układ przeniesienia napędu. Po lewej stronie przedziału silnika umieszczono miejsce kierowcy i za nim dowódcy, z indywidualnymi drzwiczkami w bocznej górnej ścianie i włazami w dachu. Modyfikacji podlegał także kadłub wozu – zmniejszono kąt nachylenia górnych ścian bocznych i nieco zwiększono ich wysokość, tworząc obszerniejszy przedział bojowy. Przedział ten posiada standardowe dwudzielne drzwi w tylnej ścianie, dwudzielny właz w dachu w tylnej części i pojedynczy właz w dachu w przedniej części, z klapą otwieraną do przodu. Ogółem, pozostawiono tylko ok. 30% konstrukcji oryginalnego opancerzonego pojazdu kołowego rodziny SKOT, budując faktycznie nowy pojazd na podwoziu transportera SKOT. Wzrost masy własnej do 12 700 kilogramów oraz ładowności – z 2000 kilogramów do 3000 kilogramów w stosunku do transportera SKOT został skompensowany wzrostem objętości kadłuba, przez co pojazd zachował możliwość pływania. Dla poprawy stateczności wymieniono amortyzatory i zwiększono rozstaw kół o 260 milimetrów, przez co pojazd jest stabilniejszy podczas jazdy w terenie od kołowego transportera opancerzonego rodziny SKOT i nie wpada w przechyły boczne na zakrętach przy większych prędkościach. Koszt modernizacji jednego pojazdu w 2002 roku wynosił około 1,2 miliona złotych przy ówczesnym kursie. Pojazd ten zademonstrowano na salonie MSPO w Kielcach w 2002 roku.

W sierpniu 2003 roku w poznańskich Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych Nr. 5 zaproponowały wersję kołowego transportera opancerzonego Ryś E8 – wozu bojowego dla wojsk aeromobilnych (transportowanego samolotami klasy Lockheed C-130 Hercules), uzbrojonego w armatę automatyczną typu Mauser MK-30 kalibru 30 mm w niemieckiej wieży jednoosobowej Rheinmetall E8. Opracowano także wersję Ryś M98 transportera trzech moździerzy holowanych 98 mm, z podwyższonym dachem przedziału bojowego. Pojazdy te, zaprezentowane na MSPO w Kielcach w w 2003 roku. Pojazdy te pozostały ostatecznie w fazie prototypowej, nigdy nie wprowadzone do produkcji seryjnej.

Kołowy transporter opancerzony Ryś w wersji dowodzenia

W toku dalszego rozwoju, kadłub podlegał dalszym zmianom. Opracowano wersję z podwyższonym o 120 mm przedziałem bojowym, ze wznoszącą się linią dachu (pierwotnie Ryś posiadał poziomy strop kadłuba na całej jego długości, podobnie jak kołowy transporter opancerzony SKOT). Kadłub ten opracowano dla wozu dowodzenia o kryptonimie Kaktus, zbudowanego na przełomie 2003/2004 roku. W grudniu 2004 roku Ryś w wersji wozu kierowania ogniem artylerii Azalia ukończył pomyślnie wojskowe badania kwalifikacyjne. Kolejnym wariantem z podwyższonym kadłubem był wóz ewakuacji medycznej Ryś-MED. Jeden egzemplarz pojazdu został zakupiony przez Wojsko Polskie w grudniu 2004 roku i dostarczony w marcu 2005 roku. Od kwietnia 2005 do wiosny 2006 roku był testowany na misji przez Polski Kontyngent Wojskowy w Iraku, przejeżdżając tam około 8000 kilometrów i będąc pojazdem o najwyższym stopniu ochrony wnętrza spośród używanych. Przeprowadzono tam też badania eksploatacyjno-wojskowe, z wynikiem pozytywnym. W 2006 roku transporter wrócił do kraju i został przekazany do 17. Brygady Zmechanizowanej. Na podstawie wyników prób, wojsko zamierzało zamówić 30 wozów seryjnych, lecz ostatecznie w lipcu 2006 roku zdecydowano zamawiać transportery tylko na bazie kołowego transportera opancerzonego Rosomak. Mimo to, z uwagi na rozpoczęcie misji w Afganistanie, w listopadzie zamówiono jedynie w 2006 roku cztery egzemplarze seryjne Ryś-MED, ukończone do stycznia 2007 roku, po czym wysłane do polskiego kontyngentu w Afganistanie. Koszt pojazdu w pełnym ukompletowaniu wynosił około 1. mln dolarów. Jak dotąd, jest to jedyny wariant Rysia zamówiony w małej serii dla polskiej armii. Cztery egzemplarze wozów ewakuacji medycznej Ryś-MED były użytkowane przez kontyngent w Afganistanie do wiosny 2008 roku, po czym zostały zastąpione przez nowoczesne transportery ewakuacji medycznej typu Rosomak WEM.

W 2005 roku poznańskie Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne Nr. 5 opracowały nową wersję pojazdu, z przeznaczeniem przede wszystkim na eksport, oferowaną pod angielską nazwą Lynx (w języku polskim Ryś). W wersji tej wyeliminowano większość elementów kołowego transportera opancerzonego SKOT, tworząc praktycznie nowy pojazd. Oferowany był w przetargu na transporter opancerzony dla armii Czech, lecz nie został wybrany.

Kołowy transporter opancerzony w wersji Ryś-MED w Kielcach

Na bazie Rysia opracowano też w 2005 roku nowy krótszy pojazd o trakcji kołowej, w układzie jezdnym 6×6 – Irbis. Długość kadłuba wynosi 6430 milimetrów. Od bazowego kołowego transportera opancerzonego Ryś odróżnia się m.in. trzema osiami o równomiernym rozstawie i opuszczaną hydraulicznie rampą z tyłu, z pojedynczymi drzwiami w niej. W toku dalszego rozwoju, silnik IVECO został zastąpiony przez silnik (systemu powerpack) typu Scania D112, zunifikowany z transporterem KTO Rosomak. Więcej informacji o wozach Rosomak pod linkiem: https://opisybroni.pl/kto-rosomak/.

W 2008 roku Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne Nr. 5 zaproponowały kolejny wariant Ryś-KTRI, czyli kołowy transporter rozpoznania inżynieryjnego, opracowany z Wojskowym Instytutem Techniki Inżynieryjnej (WITI). Ma on służyć do rozpoznania dróg, wód i szlaków przeprawowych, wyposażony jest m.in. w indukcyjny wykrywacz min PWM. Po wykryciu miny, w pasie szerokości 4,5 metra, system automatycznie zatrzymuje pojazd. Zaprezentowano też pojazd z namiernikiem radiowym, z wysuwanym 18-metrowym teleskopowym masztem antenowym.

Ryś-MED w malowaniu pustynnym

Opis odmian kołowego transportera opancerzonego Ryś

Prototyp wersji bazowej kołowego transportera opancerzonego Ryś przeszedł w latach 2002-2004, z wynikiem pozytywnym próby poligonowe. Na jego bazie poznańskie Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne Nr. 5 przygotowały kilka odmian specjalistycznych wozu.

Ryś-MED, MSPO 2007 rok, Kielce

Wóz ewakuacji medycznej Ryś-MED, jest przeznaczony do zbiórki rannych i porażonych z pola walki w bezpośredniej styczności z przeciwnikiem i ich ewakuację do punktu opatrunkowego, udzielania pierwszej pomocy medycznej, oraz podtrzymanie podstawowych czynności życiowych, w przypadku misji pokojowych – udzielania pierwszej pomocy lekarskiej. Załogę stanowią 4 osoby (kierowca, dowódca, 2 sanitariuszy). Pojazd przystosowany jest do ewakuacji 4 rannych w pozycji leżącej lub 8 rannych w pozycji siedzącej. Wóz zbudowano z tzw. „średnim” nadwoziem. Ryś-MED jest wyposażony w dodatkowy pakiet opancerzenia kadłuba oraz specjalne okładziny przeciwodłamkowe z laminatu typu Lim-3. Opancerzenie wzmocnione, grubymi na 4 milimetry panelami dodatkowymi jest odporne na pociski przeciwpancerne pocisków kalibru 7,62 mm. Wedle zapewnień Wojskowych Zakładów Motoryzacyjnych Nr. 5 w pojeździe wprowadzono zmiany zwiększające jego odporność na skutki eksplozji min. Posiada instalacje specjalnie przystosowane do podłączenia sprzętu medycznego, dwa obrotowe wynośne reflektory, czyli tzw. szperacze, system mocowania noszy oraz trap załadunkowy. Zabudowa umożliwia przechowanie sprzętu medycznego, leków oraz przenośnych zestawów pierwszej pomocy, zintegrowanego systemu filtrowentylacji, klimatyzacji i ogrzewania. Załoga wyposażona jest w hełmofony typu twardego, umożliwiające stosowanie gogli noktowizyjnych NVG typu PNL-2A. System łączności wewnętrznej Fonet zintegrowany jest z radiostacjami wynośnymi typu PNR-500. Przyrządy obserwacyjne dowódcy PO-10M lub PO-6 (oprócz tego dowódca i kierowca posiadają standardowe przyrządy OFO- 120F i PNK-72). Koncepcja wozu została opracowana najpóźniej (2004 rok) ale Ryś-MED został wdrożony do eksploatacji jako pierwszy z rodziny kołowego transportera opancerzonego Ryś w 2005 roku, kiedy to Wojsko Polskie otrzymało pierwszy i na razie jedyny wóz Ryś-MED z zaplanowanych pięciu. Zapotrzebowanie na wozy ewakuacji medycznej określono wstępnie na ok. 40 egzemplarzy tej wersji. W 2005 roku przeprowadzono badania zdawczo-odbiorcze pojazdu, a prototyp użytkowany jest przez PKW (Polski Kontyngent Wojskowy) w Iraku. W ramach misji irackiej przeprowadzono próby transportera, które spowodowały dokonanie poprawek wyposażenia (w układzie chłodzenia, klimatyzacji, wyposażeniu medycznym).

Wóz dowodzenia KAKTUS został zaprojektowany jako uniwersalny wóz dowódczy lub dowódczo-sztabowy. Zastosowana modułowa zabudowa wyposażenia w zależności od preferencji zamawiającego pozwala na konfigurowanie pojazdu w różnych systemach dowodzenia (rozpoznania) wojsk lądowych, to znaczy na poszczególnych szczeblach dowodzenia. Kaktus wyposażony jest w podstawowej wersji w: terminale pokładowe, zestaw radiostacji cyfrowych KF/UKF, łącznico-krotnicę, radiolinię cyfrową lub system łączności szerokopasmowej, urządzenie kryptograficzne, regenerator kablowy, elementy systemu dowodzenia Szafran, wyposażenie dowodzenia, system nawigacji Litef, moduł komunikacyjny, maszt antenowy (zastosowane o wysokości 12 metrów lub 24 metrów), zastosowano zespół prądotwórczy 12,5 kVA, układ klimatyzacji Eberspracher.

Wóz dowodzenia KAKTUS

Wóz dowodzenia AZALIA to pojazd dowodzenia dywizjonu samobieżnych 155 mm armatohaubic Krab, wyposażony w system kierowania ogniem Azalia. Wóz wyposażony jest w: terminale pokładowe systemu dowodzenia, zestaw radiostacji cyfrowych KF/UKF, łącznico-krotnicę, radiolinię cyfrową, urządzenie kryptograficzne, wyposażenie dowodzenia (tablice z traktami liniowymi), system nawigacji, układ klimatyzacji Eberspracher. Pojazd posiada możliwość podłączenia do zewnętrznej sieci Ethernet, umożliwiającej transmisję danych do/z współpracujących systemów wsparcia dowodzenia i kierowania ogniem.

Wóz wyposażono w następujące urządzenia

Pokładowy Zestaw Urządzeń Łączności FONET – WB ELECTORNICS
Terminal pokładowy DD 9620 – WB ELECTRONICS
Terminale BFC 201 – WB ELECTRONICS
Tablice z traktami liniowymi – WB ELECTRONICS
Zespół prądotwórczy 12,5 kVA – ARMPOL
Układ klimatyzacji – EBERSPRACHER
Układ ogrzewania – EBERSPRACHER
Zestaw trzech radiostacji cyfrowych RRC-9500 – ZR RADMOR
Łącznica-krotnica ŁK 24A – TRANSBIT
Tablica Rozdziału Zasilania – TRZ – WZŁ Nr. 2 Czernica
System nawigacji LITEF – GmBH
Układ przeciwwybuchowy – DEUGRA

Dzięki stałej i owocnej współpracy, w dniu 25 października 2019 roku z Wojskowych Zakładów Motoryzacyjnych Nr. 5 w Poznaniu przetransportowano do poznańskiego Muzeum Broni pancernej nowy egzemplarz wozu pancernego do naszej kolekcji. Kołowy Transporter Opancerzony Ryś z systemem kierowania ogniem dywizjonu 155 mm samobieżnych armato-haubic Krab o kryptonimie “AZALIA” (praca badawczo rozwojowa “REGINA”).

Autor – zdjęcia: Dawid Kalka

Poznań, Muzeum Broni Pancernej

Wóz kierowania ogniem i nosiciel holowanego 98 mm moździerzy Ryś M-98 to w powiększonym w części ładunkowej nadwoziu Rysia zamontowano uchwyty i szyny przystosowane do wtaczania/wytaczania dwóch lub trzech polskich moździerzy holowanych M-98 kalibru 98 mm. Rampa ładunkowa w tyle pojazdu, otwierana hydraulicznie ułatwia załadunek moździerzy. Pluton moździerzy (6-lufowy) składa się z dwóch wozów z moździerzami i dwóch z amunicją (po 270 sztuk amunicji). Wyposażenie dowódcze i kierowania ogniem: komputer pokładowy dowódcy, terminale pokładowe, radiostacje cyfrowe, system nawigacji Sagem Sigma 30M, system IFF Biff. Uzbrojeniem integralnym pojazdu jest naprowadzany ręcznie kalibru 12,7 mm wielkokalibrowy karabin maszynowy NSW (zastosowany nabój 12,7 mm x 107 mm) (lub wielkokalibrowy karabin maszynowy WKM-B kalibru 12,7 mm na amunicję 12,7 mm x 99 mm standardu NATO). System Obra-1 z wyrzutniami granatów dymnych. Proponowano również zastosowanie 3 wozów, z których każdy przewozi po 2 moździerze z amunicją. Pomimo „przeprowadzenie” zakupu pierwotnie 12 egzemplarzy tej wersji wozu, Ryś M-98 nie został wprowadzony do produkcji. Na bazie Rysia M-98 projektowany jest samobieżny moździerz kalibru 120 mm.

Bojowy wóz piechoty Ryś E-8 to wariant bazowego wozu Ryś, którego wyposażono w jednoosobową wieżę typu E-8 z 30 mm armatą automatyczną MK-30 oraz sprzężona z kalibru 7,62 mm karabinem maszynowym. System kierowania ogniem firmy STN Atlas. Zamontowano system przeciwpożarowy i przeciwwybuchowy, zmodernizowany przyrząd obserwacyjny dowódcy, terminal pokładowy, radiostacje UHF, system Fonet, system zdalnego sterowania wieżą ze stanowiska dowódcy, system nawigacyjny UNZ-70, system IFF Biff, system ochrony przed opromieniowaniem Obra-3 z wyrzutniami granatów dymnych, układ ostrzegania przed skażeniem Taifos.

Seria zdjęć – bojowy wóz piechoty Ryś E-8

Kołowy transporter piechoty Ryś-RCWS/Kobuz to wersja wozu, który posiada zdalnie sterowany moduł uzbrojenia: polski o nazwie Kobuz lub izraelski RCWS. Oba mogą być wyposażone w: kalibru 12,7 mm wielkokalibrowy karabin maszynowy M2HB (ewentualnie WKM-B lub 40 mm granatnik automatyczny), 7,62 mm karabin maszynowy (na przykąłd PKT lub UKM- 2000C). Dane techniczne ZSMU RCWS: kąt podniesienia lufy zastosowanego uzbrojenia od -20 stopni do +60 stopni, szybkość obrotu: 1 rad/s, dzienno-nocny system celowniczy, elektryczny układ stabilizacji wieży. Zdalnie sterowany moduł uzbrojenia Kobuz: kąt podniesienia lufy od -5 stopni do +60 stopni, szybkość obrotu wieży: 2,8 rad/s, dzienno-nocny system celowniczy.

Opis konstrukcji wariantu 8×8

Podstawowe elementy kołowego transportera opancerzonego SKOT podlegające modernizacji lub wymianie w procesie przekształcania w kołowy transporter opancerzony Ryś to: modernizacja i wymiana elementów kadłuba pojazdu, modernizacja układu przeniesienia mocy, wyposażenie wozu w moduł zespołu napędowego umożliwiający jego szybką wymianę w warunkach polowych przy wykorzystaniu etatowych środków pododdziałów remontowych, modernizacja zawieszenia wozu, montaż układu zasilania umożliwiającego współpracę z systemem ochrony przed bronią masowego rażenia i z komputerem pokładowym, montaż klimatyzacji, montaż nowego wyposażenia kierowcy, wymiana instalacji elektrycznej (technologia RAYCHEM) ze skrzynią bezpiecznikową (z automatycznymi bezpiecznikami) i nowymi akumulatorami, montaż dwóch niezależnych automatycznych pomp dennych z czujnikami , wymiennika wody zaburtowej, automatycznie podnoszonego deflektora i zamykanych automatycznie żaluzji silnika, montaż niezależnego układu ogrzewania przedziału załogi, silnika trakcyjnego i paliwa, montaż wykładzin antypoślizgowych zapobiegających poślizgowi w czasie poruszania się po pancerzu, wyposażenie pojazdu w oświetlenie zewnętrzne umożliwiające jazdę w ruchu drogowym na drogach publicznych, montaż noży zabezpieczających członków załogi podczas jazdy z otwartymi włazami, montaż gniazda diagnostycznego umożliwiającego szybką diagnostykę jednostki napędowej i akumulatorów. Napęd stanowi silnik wysokoprężny Iveco Cursor 8 o mocy 260 kW (352 KM). Silnik wraz z przekładnią zintegrowany jest w jeden szybkowymienny zespół napędowy – powerpack (czas wymiany całego zespołu według włoskiego producenta 20-30 min.).

Zastosowana skrzynia biegów półautomatyczna Iveco-ZF Eurotronic o 12 biegach jazdy do przodu i 2 biegi jazdy do tyłu, skrzynia rozdzielcza napędu dwubiegowa. Układ wydechowy zaopatrzono w nowy tłumik oraz system zasysający powietrze w celu chłodzenia spalin. Koła z centralnym układem pompowania, opony o wymiarach 13.00-18. Hamulce zasadnicze tarczowe, dwuobwodowe, hydrauliczne, uruchamiane pneumatycznie. Hamulec postojowy tarczowy, sterowany pneumatycznie. Zespół napędowy jest zalany wszystkimi płynami eksploatacyjnymi i nie wymaga, po zamontowaniu, przeprowadzenia jakichkolwiek czynności regulacyjnych. Napęd w wodzie: 2 pędniki niezależne napędzane hydraulicznie. Opcjonalnie można zastosować układ klimatyzacji, filtrowentylacji i ochrony wozu przed możliwymi skażeniami chemicznymi i promieniotwórczymi, system rozpoznania skażeń Taifos, system ochrony wzroku i twarzy przed impulsem świetlnym, system obrony przez opromieniowaniem laserem Obra ze zintegrowanymi wyrzutniami granatów dymnych, wciągarkę o napędzie elektrycznym o sile uciągu 5400 kilogramów, system przeciwpożarowy i przeciwwybuchowy Deugra, odbiornik GPS, system nawigacji lądowej, układ IFF. Załogę wersji bazowej stanowią dwie osoby: kierowca siedzi obok silnika w przedniej części pojazdu, za nim miejsce ma dowódca. Obaj dysponują włazami w stronie pojazdu oraz bocznymi drzwiami. Kierowca posiada przyrządy obserwacyjne: dzienny OFO- 120F i dzienno-nocny PNK-72 Radomka , natomiast dowódca: dzienny OFO-120F i dzienno-nocny POD-72, chroniące przed światłem laserowym. Wszystkie wersje kołowego transportera opancerzonego Ryś wyposażone są w system łączności wewnętrznej (na przykład polskiego Fonet).

Wariant bazowy z zestawem KOBUZ

Konfiguracja pojazdu obejmuje trzy wysokości nadwozia: „niską” (kołowy transporter opancerzony, bojowy wóz piechoty), „średnią” (wozy dowodzenia, wozy medyczne) i „wysoką” (samobieżny moździerz). Kołowy transporter opancerzony Ryś może być bez ograniczeń transportowany koleją, drogą morską oraz samolotami transportu taktycznego o odpowiedniej ładowności na przykład amerykańskiego samolotu transportowego C-130 Hercules. Pojazd można wyposażyć w dodatkowe opancerzenie, masa całkowita wozu nie powinna przekraczać 19 000 kilogramów.

Podstawowe dane taktyczno-techniczne: wariant bazowy transportera Ryś

Wymiary konstrukcji:
Długość – 7340 mm
Szerokość – 2500 mm
Wysokość – 2480 mm
Prześwit podwozia – 400 mm
Masa całkowita wozu – 13 500 kg
Prędkość maksymalna pojazdu – 100 km/h
Prędkość pojazdu podczas pływania – 9-10 km/h
Zasięg maksymalny jazdy – po drogach utwardzonych do 500 km
Pokonywanie przeszkód terenowych:
Wzniesienia – do 60 stopni
Rowy/okopy – 2000 mm
Ścianki pionowe – 400 mm
Załoga pojazdu – 2 żołnierzy
Przewożony desant – 11 żołnierzy

Wariant KAKTUS

Podstawowe dane taktyczno-techniczne: E-8

Wymiary konstrukcji:
Długość – 7340 mm
Szerokość – 2500 mm
Wysokość – 2915 mm
Prześwit podwozia – 400 mm
Masa całkowita wozu – 19 000 kg
Prędkość maksymalna pojazdu – 100 km/h
Prędkość pojazdu podczas pływania – 9-10 km/h
Zasięg maksymalny jazdy – po drogach utwardzonych do 500 km
Pokonywanie przeszkód terenowych:
Wzniesienia – do 60 stopni
Rowy/okopy – 2000 mm
Ścianki pionowe – 400 mm
Załoga pojazdu – 3 żołnierzy
Przewożony desant – 8 żołnierzy

Kołowy transporter opancerzony Irbis

Podstawowe dane taktyczno-techniczne: Kobuz

Wymiary konstrukcji:
Długość – 7430 mm
Szerokość – 2500 mm
Wysokość – 2690 mm
Prześwit podwozia – 400 mm
Masa całkowita wozu – 16 800 kg
Prędkość maksymalna pojazdu – 100 km/h
Prędkość pojazdu podczas pływania – 9-10 km/h
Zasięg maksymalny jazdy – po drogach utwardzonych do 500 km
Pokonywanie przeszkód terenowych:
Wzniesienia – do 60 stopni
Rowy/okopy – 2000 mm
Ścianki pionowe – 400 mm
Załoga pojazdu – 3 żołnierzy
Przewożony desant – 8 żołnierzy

Zespół napędowy kołowego transportera opancerzonego Ryś

Podstawowe dane taktyczno-techniczne: M-98

Wymiary konstrukcji:
Długość – 7810 mm
Szerokość – 2500 mm
Wysokość – 2800 mm
Prześwit podwozia – 400 mm
Masa całkowita wozu – 15 200 kg
Prędkość maksymalna pojazdu – 100 km/h
Prędkość pojazdu podczas pływania – 9-10 km/h
Zasięg maksymalny jazdy – po drogach utwardzonych do 500 km
Pokonywanie przeszkód terenowych:
Wzniesienia – do 60 stopni
Rowy/okopy – 2000 mm
Ścianki pionowe – 400 mm
Załoga pojazdu – 2 żołnierzy
Przewożony desant – 9 żołnierzy (obsługa moździerza M-98)

Podstawowe dane taktyczno-techniczne: Kaktus

Wymiary konstrukcji:
Długość – 7340 mm
Szerokość – 2500 mm
Wysokość – 2640 mm
Prześwit podwozia – 400 mm
Masa całkowita wozu – 14 500 kg
Prędkość maksymalna pojazdu – 100 km/h
Prędkość pojazdu podczas pływania – 9-10 km/h
Zasięg maksymalny jazdy – po drogach utwardzonych do 500 km
Pokonywanie przeszkód terenowych:
Wzniesienia – do 60 stopni
Rowy/okopy – 2000 mm
Ścianki pionowe – 400 mm
Załoga pojazdu – 6 żołnierzy
Przewożony desant – brak

Bibliografia

Wojciech Zawadzki, „Wojsko Polskie w 2002 roku, czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 3/2002, Magnum-X, Warszawa
Andrzej Kiński, Ryś – potomek SKOTa, czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 9/2002, Magnum-X, Warszawa
Andrzej Kiński, Ryś – nie zamiast, ale obok KTO, czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 9/2003, Magnum-X, Warszawa
Andrzej Kiński, Nowe pojazdy z rodziny Rysia, czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 7/2004, Magnum-X, Warszawa
Andrzej Kiński. Ryś-Med jedzie do Iraku, czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 4/2005, Magnum-X, Warszawa
Andrzej Kiński, Misyjny Ryś-MED, czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 1/2007, Magnum-X, Warszawa
Robert Rochowicz, Ryś wiecznie żywy, czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 9/2007, Magnum-X, Warszawa
https://muzeumbronipancernej.pl/kto-rys-azalianowy-woz-pancerny-w-kolekcji/
https://pl.wikipedia.org/wiki/KTO_Ry%C5%9B
https://wzm.pl/historia-firmy/
https://web.archive.org/web/20080626093428/http://www.militarium.net/viewart.php?aid=311