7,62 mm obrotowy karabin napędowy M134 Minigun

Obrotowy karabin maszynowy GAU-17A kalibru 7,62 mm

M134 Minigun to amerykański sześciolufowy karabin maszynowy standardu NATO kalibru 7,62 mm × 51 mm z obrotowym nabojem o wysokiej szybkostrzelności (od 2000 strzałów na minutę do 6000 strzałów na minutę). Posiada obrotowy mechanizm lufy typu Gatling z zewnętrznym źródłem zasilania, zazwyczaj silnikiem elektrycznym. „Mini” w nazwie odnosi się do konstrukcji o większym kalibrze, które wykorzystują obrotowy mechanizm lufy, takich jak wcześniej zaprojektowany dla samolotów myśliwskich i wielozadaniowych 20-milimetrowy działko obrotowe lotnicze typu M61 Vulcan firmy General Electric. Termin „minigun” odnosi się do konkretnego modelu broni, który pierwotnie produkowała firma General Electric, ale termin „minigun” potocznie oznacza każdy obrotowy karabin maszynowy kalibru karabinowego zasilany zewnętrznie, jakie są stosowane w Stanach Zjednoczonych. Termin ten jest czasami używany w luźnym znaczeniu do określenia broni o podobnej szybkostrzelności i konfiguracji, niezależnie od źródła zasilania i kalibru.

Minigun jest używany przez kilka rodzajów sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych i jego sojuszników. Wersje oznaczone są jako M134 i XM196 przez Armię Stanów Zjednoczonych, a GAU-2/A i GAU-17/A przez Siły Powietrzne i Marynarkę Wojenną Stanów Zjednoczonych.

Historia konstrukcji

Przodkiem współczesnego, nowoczesnego karabinu maszynowego typu „minigun”, był ręczny mechaniczny karabin obrotowy (mechaniczny) Gatlinga, który został wynaleziony w latach 60.-tych XIX wieku przez Richarda Jordana Gatlinga. Później, nieco ponad 90 lat później, stosowany wcześniej ręczny mechanizm, zastąpiony został lekkim silnikiem elektrycznym, co było wówczas stosunkowo nowym wynalazkiem. Już pierwsze prowadzone badania testowe tak zmodyfikowanej broni potwierdziły osiągnięcie teoretycznej szybkostrzelności 3000 pocisków na minutę, czyli około 5-3 razy większą niż typowy współczesny, jednolufowy karabin maszynowy (w zależności od konstrukcji broni). Projekt Gatlinga otrzymał patent w Stanach Zjednoczonych Nr. 502 185, który został nadany w dniu 25 lipca 1893 roku. Pomimo jego ulepszeń, karabin maszynowy systemu Gatlinga popadł w zapomnienie po wynalezieniu tańszych, lżejszych karabinów maszynowych na zasadzie automatyki poprzez odprowadzanie przez lufę gazów prochowych, sam karabin maszynowy systemu Gatlinga popadł nieco w zapomnienie.

Zestaw zamontowany na śmigłowcu Sikorsky HH-60G Pave Hawk

Podczas trwania tzw. Wielkiej Wojny, czyli I Wojny Światowej kilka niemieckich firm pracowało nad lotniczymi karabinami czy lekkimi działkami, zasilanymi zewnętrznie do użytku w samolotach. Jednym z tych projektów był Fokker-Leimberger, czyli 12-lufowe działo obrotowe zasilane zewnętrznie na nabój Mausera kalibru 7,92 mm × 57 mm, kiedy twierdzono, że jest w stanie wystrzelić ponad 7000 obrotów na minutę, ale cierpiało na częste pęknięcia łuski stosowanego naboju z powodu „orzechowego” obrotowego zamka dzielonego, który różni się od konwencjonalnych konstrukcji dla broni obrotowych. Żadne z tych niemieckich broni obrotowych nie weszło do produkcji podczas wojny, chociaż konkurencyjny prototyp Siemensa (być może wykorzystujący inny mechanizm), który został wypróbowany na froncie zachodnim, pozwolił na odniesienie zwycięstwa w walce powietrznej. Brytyjczycy również eksperymentowali z tym typem broni maszynowej tego typu w latach 50.-tych XX wieku, ale również zakończyły się niepowodzeniem.

W latach 60.-tych XX wieku Siły Zbrojne Stanów Zjednoczonych rozpoczęły badania nad nowoczesnymi wariantami broni obrotowej systemu Gatlinga z napędem elektrycznym i obrotową lufą, które miały być użyte w wojnie, na terytorium Wietnamu Południowego. Amerykańskie siły zbrojne w wojnie w Wietnamie, w której śmigłowce były jednym z głównych środków transportu żołnierzy i sprzętu przez gęstą dżunglę, odkryły, że ich śmigłowce są podatne na ostrzał z broni ręcznej i granatników przeciwpancernych (rodziny RPG-2 i RPG-7), które były sprowadzane z Związku Radzieckiego, Chińskiej Republiki Ludowej oraz krajów należących do Układu Warszawskiego, co było bardzo niebezpieczne zwłaszcza podczas zwalniania maszyn przed lądowaniem. Chociaż śmigłowce były uzbrojone w jednolufowe karabiny maszynowe, ich użycie do odpierania atakujących ukrytych w gęstej dżungli często prowadziło do przegrzania luf lub zacięć nabojów w broni.

Aby opracować bardziej niezawodną broń o większej szybkostrzelności, konstruktorzy General Electric zmniejszyli rozmiary konstrukcji, obrotowego działka lotniczego typu M61 Vulcan kalibru 20 mm (szerzej opisanego tutaj: https://opisybroni.pl/m61-vulcan/) do amunicji karabinowej typu NATO kalibru 7,62 mm × 51 mm. Powstała broń, oznaczona następnie jako M134,, mogła wystrzelić do 6000 pocisków na minutę bez przegrzania. Sama broń ma zmienną (tj. regulowaną) szybkostrzelność, dostosowaną do strzelania z szybkością do 6000 strzałów na minutę, przy czym w większości zastosowań szybkostrzelność wynosi około 3000 strzałów na minutę.

Obrotowy karabin maszynowy M134 „Minigun”, był montowany na bocznych wspornikach, na śmigłowcach wielozadaniowych i rozpoznawczych Hughes OH-6 Cayuse i Bell OH-58 Kiowa, w niewielkiej, przedniej obrotowej wieżyczce i na pylonach, montowanych pod skrzydłami śmigłowców szturmowych Bell AH-1 Cobra oraz na mocowaniach drzwi, pylonów i wyrzutni śmigłowców transportowych/wielozadaniowych typu Bell UH-1 Iroquois. Kilka większych samolotów zostało wyposażonych w miniguny specjalnie do bliskiego wsparcia powietrznego, takich jak Cessna A-37 Dragonfly z wewnętrznym działem i wyrzutniami na punktach mocowaniach pod skrzydłami i Douglas A-1 Skyraider, również montowanychi na punktach mocowania skrzydeł. Inne znane samoloty, to zmodyfikowane samoloty wsparcia naziemnego typu to Douglas AC-47 Spooky, Fairchild AC-119 i Lockheed AC-130.

Widok na M134 z wnętrza śmigłowca UH-1 Huey, Nha Trang AB, 1967 rok

Pierwsze modyfikacje

W czasie działań zbrojnych na terytorium Wietnamu, rząd Stanów Zjednoczonych zakupił około 10 000 egzemplarzy Minigunów. Około 1990 roku Dillon Aero nabył dużą liczbę Minigunów i części zamiennych od „zagranicznego użytkownika”. Karabiny maszynowe typu M134 nie strzelały, co ujawniło, że były w rzeczywistości mocno zużytą bronią. Firma postanowiła naprawić napotkane problemy, zamiast po prostu odłożyć broń do magazynu. Naprawa usterek ostatecznie poprawiła ogólną konstrukcję Miniguna. Wieść o wysiłkach Dillona zmierzających do ulepszenia Miniguna dotarła do 160. SOAR, a firma została zaproszona do Fort Campbell w Kentucky, aby zademonstrować swoje produkty. Delinker, używany do oddzielania nabojów od taśm z amunicją i podawania ich do obudowy obrotowego karabinu maszynowego, oraz inne części zostały przetestowane na strzelnicach Campbella. 160. SOAR był pod wrażeniem wydajności systemu delinkera i zaczął je zamawiać w 1997 roku. To skłoniło Dillon do ulepszenia innych aspektów konstrukcyjnych, w tym zamka, obudowy i lufy. W latach 1997–2001 firma Dillon Aero produkowała 25–30 egzemplarzy zmodyfikowanych karabinów maszynowych rodziny M134 rocznie. W 2001 roku pracowała nad nową konstrukcją zamka, która zwiększała wydajność i żywotność. Do 2002 roku praktycznie każdy element miniguna został ulepszony, więc Dillon rozpoczął produkcję kompletnej broni z ulepszonymi komponentami. Pistolety zostały szybko zakupione przez 160. pułku SOAR jako standardowy system uzbrojenia. Następnie sama zmodyfikowana broń przeszła formalny proces zatwierdzania systemu zamówień dla US Army a w 2003 roku minigun Dillon Aero został certyfikowany i oznaczony jako wariant M134D. Po zatwierdzeniu systemu Dillon Aero do ogólnej służby wojskowej, Dillon Aero GAU-17 weszły do służby w Korpusie Piechoty Morskiej i zostały dobrze przyjęte w zastępstwie dla wcześniejszego wariantu GAU-17, firmy GE służących na śmigłowcach wielozadaniowych UH-1Y Venom, znajdujących się w służbie US Marine Corps.

Członek załogi śmigłowca Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych strzela z M134, podczas trwania wojny w Wietnamie

Rdzeniem obrotowego karabinu maszynowego typuM134D była stalowa obudowa i obrotowy „wirnik” z zainstalowanymi sześcioma lufami. Aby skupić się na redukcji masy, wprowadzono tytanową obudowę oraz zastosowany wirnik, tworząc wariant, oznaczony jako M134D-T, którego masa została zmniejszona z 28 kilogramów do zaledwie 19 kilogramów. Obudowa broni posiadała żywotność do wystrzelenia 500 000 naboi przed zużyciem, co było znacznie więcej niż żywotność konwencjonalnego karabinu maszynowego rodziny M240 wynosząca 40 000 naboi, ale mniej niż w przypadku innych obrotowych karabinów maszynowych tego typu. Hybryda tych dwóch broni doprowadziła do powstania M134D-H, który miał stalową obudowę i wykonany z tytanu obrotowy wirnik. Był tańszy dzięki stalowemu komponentowi i tylko o 450 gram cięższy niż wariant M134D-T, a jego żywotność przywrócona została do 1,5 miliona wystrzelonych pocisków. M134D-H jest obecnie używany na różnych platformach 160. Pułku SOAR.

Dillon stworzył również specjalistyczne mocowania i systemy obsługi amunicji. Początkowo mocowania były wykonywane tylko dla systemów lotniczych. Następnie, od 2003 roku do 2005 roku, Marynarka Wojenna zaczęła montować broń rodziny M134 Dillon na specjalistycznych małych łodziach szturmowych. W 2005 roku, Naval Surface Warfare Center Crane Division zakupił działa do montażu na Humvee. W Iraku jednostki specjalne armii amerykańskiej na lądzie były często atakowane przez siły partyzanckie, więc montowano obrotowe karabony maszynowe typu M134D na swoich pojazdach, aby uzyskać dodatkową siłę ognia. Po kilku starciach atakujący wydawali się unikać pozycji ogniowych, które były wyposażoną w tego typu broń. Później jednostki specjalne zaczęły ukrywać swoją broń, aby żołnierze jednostek przeciwnika nie wiedzieli, że mają do czynienia z bronią, natomiast regularne jednostki armii zrobiły odwrotnie, tworząc makiety obrotowych karabinów maszynowych z pomalowanych rur PCV połączonych ze sobą tak, aby przypominały broń, aby zastraszyć bojowników przeciwnika.

Minigun Royal Navy, oddzielony od mocowania i amunicji

Garwood Industries

Firma Garwood Industries stworzyła kolejną wersję, oznaczoną jako M134G z kilkoma modyfikacjami oryginalnego systemu GE. Optymalna szybkostrzelność została ustalona przez Garwood na około 3200 strzałów na minutę. Wariant M134G jest produkowany z tą szybkostrzelnością, a także można zamówić wariant M134G, osiągający szybkostrzelność prowadzonego ognia do 4000 strzałów na minutę. Firma Garwood Industries wprowadziła kilka innych modyfikacji do konstrukcji obrotowego karabinu maszynowego M134 z lat 60.-tych XX wieku, aby spełnić współczesne normy wojskowe i ISO. Obejmują one modyfikacje silnika napędowego, podajnika i zespołu sprzęgła lufy.

Członek załogi statku bojowego specjalnej marynarki wojennej USA (SWCC) na pokładzie SOC-R strzelający z karabinu maszynowego Minigun w ośrodku kosmicznym Stennis w stanie Missisipi, sierpień 2009 rok

W latach 2015-2017 dyrektor generalny Garwood Industries, Tracy Garwood, współpracował z handlarzem broni palnej Michaelem Foxem i przemytnikiem broni Tylerem Carlsonem, dostarczając obrotowe karabiny maszynowe rodziny M134 meksykańskim kartelom narkotykowym. Garwood złożył fałszywe dokumenty do ATF, twierdząc, że niektóre obudowy wirników M134G zostały zniszczone, podczas gdy w rzeczywistości zostały sprzedane gangowi przemytników broni. W 2017 roku agenci federalni przeszukali dom Foxa i odzyskali dwie obudowy wirników, które Garwood zgłosił jako zniszczone. Kilka obudów broni i wirników zostało wysłanych do Meksyku, a ukończony obrotowy karabin maszynowy M134G z rzekomo zniszczoną obudową wirnika został odzyskany od kartelu przez meksykańskie organy ścigania. Garwood twierdził, że nie wiedział, że zamierzonymi nabywcami były meksykańskie kartele, chociaż był świadomy, że miały być one używane do nielegalnej działalności.

Projekt podstawowy i dalsze warianty

Użytkownicy wszystkich wersji rozwojowych od modelu M134 Minigun

Podstawowy amerykański wariant obrotowego karabinu maszynowego typu M134 „Minigun”, to sześciolufowy, chłodzony powietrzem i napędzany elektrycznie obrotowy karabin maszynowy. Napęd elektryczny obraca zespół luf w jej obudowie, z nieobrotowym zespołem iglicy i obrotową komorą nabojową. Wielolufowa konstrukcja miniguna pomaga zapobiegać przegrzaniu, ale spełnia również inne funkcje. Wiele luf pozwala na większą pojemność dla wysokiej szybkostrzelności, ponieważ szeregowy proces strzelania, wyciągania i ładowania odbywa się we wszystkich lufach jednocześnie. Tak więc, gdy jedna lufa strzela, dwie inne są w różnych etapach wyciągania łuski, a pozostałe trzy lufy są ładowane. Minigun składa się z wielu luf karabinowych z zamkiem zamkniętym umieszczonych w okrągłej obudowie. Lufy są obracane za pomocą zewnętrznego źródła zasilania, zwykle elektrycznego, ale także na podstawach z systemu pneumatycznego lub hydraulicznego. Inne działa z obrotową lufą są zasilane ciśnieniem gazu lub energią odrzutu wystrzelonych nabojów. Opracowano również wariant, prowadzony ogień automatyką gazów prochowych, oznaczony jako prototypowy XM133, ale nie wprowadzono go do produkcji. Miał być niemal identyczny z M134, ale z portami ustawionymi w jednej linii z napędem tłokowym w środkowej części stosowanych luf broni.

Chociaż broń może być zasilana taśmą amunicyjną łączącą, wymaga podajnika rozdzielającego, który rozłącza ogniwa podczas podawania nabojów do komór. Oryginalny podajnik amunicyjny oznaczono jest jako MAU-56/A, ale został on następnie zastąpiony ulepszonym podajnikiem typu MAU-201/A.

Żołnierz piechoty morskiej, strzelający z GAU-17/A

Obotowy karabin maszynowy typu M134 (jego wersji rozwojowych) firmy General Electric jest używane w kilku gałęziach sił zbrojnych Stanów Zjednocoznych pod różnymi oznaczeniami. Podstawowa wersja ze stałym uzbrojeniem otrzymała oznaczenie M134 od Armii Stanów Zjednoczonych, podczas gdy ta sama broń została oznaczona jako GAU-2/A (na stałym mocowaniu) i GAU-17/A (elastyczne mocowanie) przez Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych (USAF) i Marynarkę Wojenną Stanów Zjednoczonych (USN). Wariant działka minigun USAF ma trzy wersje, podczas gdy broń armii USA wydaje się zawierać kilka ulepszeń bez zmiany oznaczenia. M134D to ulepszona wersja M134 zaprojektowana i wyprodukowana przez Dillon Aero, podczas gdy Garwood Industries produkuje wariant M134G. Dostępne źródła wskazują na związek między M134 i GAU-2/A oraz M134D i GAU-2B/A. Odrębną wersję oznaczoną jako XM196 z dodatkowym kołem wyrzutowym opracowano specjalnie dla podsystemu uzbrojenia XM53 w śmigłowcu szturmowym Lockheed AH-56 Cheyenne.

Inną odmianę opracowano dla USAF specjalnie do elastycznych instalacji, zaczynając przede wszystkim od śmigłowca Bell UH-1N Twin Huey, jako GAU-17/A. Wyprodukowana przez General Dynamics, ta wersja ma szczelinowy tłumik płomienia. Głównymi użytkownikami końcowymi GAU-17/A są USN i Korpus Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych (USMC), które montują karabiny maszynowe jako uzbrojenie obronne na wielu śmigłowcach i małych okrętach nawodnych. GAU-17/A z śmigłowców zostały w pośpiechu wprowadzone do służby na okrętach na mocowaniach czopowych pochodzących z dział szybkostrzelnych Mk. 16 kalibru 20 mm w celu ochrony przed lekkimi łodziami patrolowymi w Zatoce Perskiej przed wojną w Iraku w 2003 roku, gdzie łącznie 59 takich systemów zostało zainstalowanych w ciągu 30 dni. GAU-17/A jest oznaczony jako Mk. 44 w serii karabinów maszynowych i używany wv Brytyjskich Siłach Zbrojnych.

Broń jest częścią systemu uzbrojenia A/A49E-11 w śmigłowcu wielozadaniowym UH-1N oraz podsystemu uzbrojenia A/A49E-13 w śmigłowcu Sikorsky HH-60H Pave Hawk należącym do sił powietrznych USAF. Uzbrojenie w tych systemach charakteryzuje się szybkostrzelnością 2000 strzałów na minutę lub 4000 strzałów na minutę. Wspomniano o możliwym oznaczeniu GAUSE-17 (GAU – Shipboard Equipment-17) w odniesieniu do systemu montowanego na okrętach nawodnych, choć nie odpowiadałoby to oficjalnemu formatowi oznaczeń ASETDS.

W 2013 roku 10 egzemplarzy wariantu M134G zostało przyjętych na stan uzbrojenia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to broń pokładowa Mi-17. Następne egzemplarze zostały zakupione w następnych latach.

Wariant GAU-17/A

Jednym z pierwszych zastosowań tej broni były zasobniki uzbrojenia, które stosowano na samolotach i śmigłowcach. Te zasobniki były używane przez szeroką gamę samolotów i śmigłowców, głównie podczas wojny w Wietnamie, pozostając w inwentarzu przez pewien czas po niej. Standardowy zasobnik, oznaczony jako SUU-11/A przez, używany Siły Powietrzne i M18 przez Armię Stanów Zjednoczonych, był stosunkowo prostą jednostką, całkowicie samodzielną, z magazynkiem o pojemności 1500 sztuk naboi kalibru 7,62 mm x 51 mm, bezpośrednio podającym odłączoną amunicję do broni. Oznacza to, że Minigun zamontowany w zasobniku nie wymaga standardowej jednostki rozdzielającej MAU-56/A. Istnieje wiele wariantów tego zasobnika.

Początkowo, na samolotach wsparcia, takich jak Douglas AC-47 Spooky i Fairchild AC-119, uzbrojenie bocznego ognia montowano poprzez połączenie zasobników SUU-11/A, często z usuniętymi przednimi osłonami aerodynamicznymi, z lokalnie wykonaną podstawą. Zasobniki te były zasadniczo niezmodyfikowane, nie wymagały zewnętrznego zasilania i były połączone z systemem kontroli ognia samolotu. Potrzeba tych zasobników do innych misji doprowadziła do opracowania i wdrożenia specjalnie zbudowanego „modułu miniguna” do użytku na samolotach szturmowych, oznaczonego jako MXU-470/A. Jednostki te pojawiły się po raz pierwszy w styczniu 1967 roku i charakteryzowały się takimi cechami, jak ulepszony bęben na 2000 sztuk naboi kalibru 7,62 mm x 51 mm oraz podajnik elektryczny, umożliwiający uproszczone przeładowywanie w locie. Początkowe jednostki były zawodne i zostały wycofane niemal natychmiast. Pod koniec roku trudności zostały rozwiązane, a jednostki ponownie zostały wyposażone samoloty AC-47, AC-119 i AC-130, ze specyficznym ładunkiem amunicji, który zastępował co piąty pocisk „kulowy” pociskiem smugowym, aby umożliwić strzelcom lepszą celność, a także zyskał tym powietrznym śmigłowcom przydomek „Puff the Magic Dragon” nadany przez Wietkong ze względu na ich widoczną zdolność do plucia ogniem i sprawiania, że wszystko, w co trafią, znikało lub ginęło. AC-47 miał trzy zamontowane z boku MXU-470/A (cztery były zamontowane na jego następcy, AC-119) i gdy wszystkie strzelały jednocześnie, tworzyły niszczycielski obraz w oczach wroga. W pierwszych samolotach AC-130A Gunship II zrezygnowano z mocowań MXU-470/A, a zamiast nich zastosowano obrotowe karabiny maszynowe GAU-2/A kalibru 7,62 mm. Samoloty miały nie tylko cztery stanowiska dla działek miniaturowych GAU-2/A kalibru 7,62 mm, ale także cztery obrotowe działka lotnicze M61 Vulcan kalibru 20 mm. Konfigurację tę udoskonalono dwa lata później, w 1969 roku, poprzez usunięcie po dwóch obrotowych karabinów maszynowych GAU-2/A i działka M61 i dodanie dwóch działek Bofors L/60 kalibru 40 mm w AC-130A o trafnej nazwie „Pakiet Niespodzianka”. Taka konfiguracja przetrwała jeszcze dwa lata, aż do końca 1971 roku, kiedy pojawił się AC-130E Pave Aegis, w którym całkowicie zrezygnowano z minigunów i jednego z 40 mm Boforsów. Zamiast tego zastosowano konfigurację z dwoma obrotowymi działkami lotniczymi kalibru 20 mm M61 Vulcan, jednym 40 mm L/60 Boforsem i jedną 105 mm lekką haubicą M102. Taka konfiguracja przetrwała do początku XXI wieku, kiedy to AC-130H (AC-130E przeszły modernizację awioniki i zostały oznaczone jako modele H) przeszły modernizację, a dwa M61 Vulcan zostały usunięte i zastąpione jednym 25 mm 5-lufowym działem obrotowym General Dynamics GAU-12/U Equalizer (zachowując jednocześnie przyrostek H).

Ulepszone zestawy MXU-470/A proponowano nawet do lżejszych samolotów, takich jak Cessna O-2 Skymaster, używanych przez kontrolerów lotów naziemnych, ale okazały się zbyt ciężkie i nieporęczne. Dwa MXU-470/A przetestowano również na samolocie Fairchild AU-23A Peacemaker, choć Królewskie Tajskie Siły Powietrzne później zdecydowały się na inną konfigurację z obrotowym działkiem lotniczym typu M197 kalibru 20 mm (szerzej opisanym tutaj: https://opisybroni.pl/m197/).

We wrześniu 2013 roku firma Dillon Aero wprowadziła na rynek zasobnik z obrotowym karabinem maszynowym typu DGP2300 do wariantów M134D-H. Zawiera on 3000 sztuk naboi naboi, co wystarcza na pełną minutę strzelania z miniguna. System jest całkowicie autonomiczny, dzięki czemu można go zamontować na dowolnym samolocie, który wytrzyma ciężar, moment obrotowy i siłę odrzutu (850 N). Zasobnik posiada własny akumulator, który można podłączyć do instalacji elektrycznej samolotu w celu podtrzymania ładowania.

GAU-17/A Czeskich Sił Powietrznych

Autor – zdjęcia: Dawid Kalka

Czechy, Ostrava, Dny NATO 2025

Różne wersje miniguna były również wykorzystywane w wielu podsystemach uzbrojenia śmigłowców, z których większość została opracowana przez Stany Zjednoczone. Pierwsze systemy wykorzystywały tę broń do strzelania do przodu w różnych śmigłowcach, a jednymi z najbardziej znanych przykładów są podsystem uzbrojenia M21 w UH-1 i M27 w OH-6. Stanowił on również podstawowe uzbrojenie montowane na wieżyczce w wielu śmigłowcach z rodziny Bell AH-1 Cobra. Broń ta była również wykorzystywana jako działko montowane na czopie w wielu śmigłowcach transportowych, pełniąc tę rolę do dziś.

Zespoły uzbrojenia

Wariant M134D

Autor – zdjęcia: Krystian Olszewski – PanOdHistorii

Hiszpania, Santa Cruz – Teneryfa – Muzeum Wojskowości

Oznaczenie US Army: XM18, oznaczenie US Air Force: SUU-11/A, opis zespołu: Zasobnik z karabinem maszynowym GAU-2/A/M134 kal. 7,62 mm i stałą szybkostrzelnością 4000 strz./min.
Oznaczenie US Army: XM18E1/M18, oznaczenie US Air Force: SUU-11A/A, opis zespołu: wariant SUU-11/A/XM18; różne ulepszenia, w tym dodatkowe zasilanie pomocnicze i możliwość wyboru szybkostrzelności (2000 strz./min. lub 4000 strz./min.)
Oznaczenie US Army: M18E1/A1, oznaczenie US Air Force: SUU-11B/A, opis zespołu: wariant SUU-11A/A/M18; różnice wynikają z możliwości wyboru szybkostrzelności (3000 strz./min. lub 6000 strz./min.)
Oznaczenie US Army: nie dotyczy, oznaczenie US Air Force: MXU-470/A, opis zespołu: moduł firmy Emerson Electric do montażu lotniczego zespołu GAU-2B/A; stosowany w samolotach AC-47, AC-119G/K i AC-130A/E/H
Oznaczenie US Navy: Mk 77 MOD0, opis zespołu: mocowanie do obrotowych karabinów maszynowych serii GAU-2/Mk 25 MOD0/GAU-17; zastosowania w montażu pokładowym
Oznaczenie US Navy: Mk 16 MOD8, MOD9 lub MOD11, opis zespołu: montaż do karabinów maszynowych średnich i ciężkich na zespołach morskich, naziemnych lub powietrznych
Oznacznie US Navy: Mk. 49 MOD0 i MOD1, opis zespołu: zdalne mocowanie stanowiska uzbrojenia strzeleckiego

Zasobnik SUU-11/A w drzwiach ładunkowych samolotu AC-47

Podstawowe dane taktyczno-techniczne: M134D

Państwo – Stany Zjednoczone
Producent uzbrojenia – General Electric
Rodzaj broni – obrotowy karabin maszynowy systemy Gatlinga
Historia konstrukcji:
Początek produkcji seryjnej – 1962 roku
Kaliber broni – 7,62 mm
Zastosowany nabój – NATO 7,62 mm x 51 mm
Taśma nabojowa – metalowa, rozsypana, mieszcząca do 4000 sztuk naboi
Wymiary konstrukcji:
Długość luf broni – 801 mm
Szerokość zespołu – 559 mm
Masa broni – 18,8 kg
Szybkostrzelność maksymalna – do 6000 strz./min.
Szybkostrzelność praktyczna – według ustawienia broni od 2000 strz./min., do 4000 strz./min.
Zasięg maksymalny broni – do 1200 m