Inżynieryjny System Minowania ISM Kroton

Wrocław, Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych im. gen. Jakuba Jasińskiego, REKON 2019

Inżynieryjny System Minowania (ISM) Kroton to polski system minowania narzutowego zabudowany na przystosowanym transporterze opancerzonym (TMN), przeznaczony do szybkiego stawiania przeciwpancernych lub przeciwpiechotnych zapór minowych przez pododdziały wojsk inżynieryjnych szczebla taktycznego. Opracowany został na podwoziu transportera opancerzonego SPG-2A (rozwinięcia MT-LB) i był produkowany w Polsce przez Hutę Stalowa Wola.

Historia konstrukcji

Transporter gąsienicowy SPG-2

Prace nad systemem o kryptonimie Kroton rozpoczęto w Wojskowym Instytucie Techniki Inżynieryjnej we Wrocławiu w 1993 roku, w odpowiedzi na wymaganie ze strony Sztabu Generalnego. Jako podwozie użyto transporter SPG-2A w wersji wydłużonej z siedmioma parami kół, w którym pozostawiono opancerzoną kabinę i przedział silnikowy, a w tylnej części zabudowano cztery obrotowe bloki wyrzutni. Modelowy pojazd zbudowano w 1994 roku, a w 1995 roku zakończono próby kwalifikacyjne systemu. Plany rozwoju Sił Zbrojnych przewidywały posiadanie łącznie 81 egzemplarzy takich pojazdów, lecz ze względu na brak funduszy, program w 1997 roku został ostatecznie zamrożony. Publicznie pojazd Kroton został zaprezentowany w 2001 roku na salonie MSPO w Kielcach. Dopiero w 2002 roku wojsko zamówiło dwa transportery minowania narzutowego partii próbnej. W stosunku do pojazdu modelowego wprowadzono pewne zmiany, w tym dodano opancerzone rozkładane burty, częściowo chroniące bloki wyrzutni oraz stanowiące podesty dla obsługi podczas przeładowania. Latem 2003 roku ukończono zmodyfikowany prototyp i skierowano go do prób.

Z uwagi na produkcję zarówno sprzętu do masowego minowania powierzchniowego (narzutowego) jak i samych min kasetowych, Polska nie podpisała międzynarodowej konwencji zakazującej używania tego rodzaju uzbrojenia.

System ten nie został wprowadzony na szerszą skalę, Wojsko Polskie do 2019 roku zakupiło i używało jedynie 6 egzemplarzy transporterów ISM (Inżynieryjny System minowania) Kroton. Pierwsze cztery dostarczono w latach 2004-2006. W 2005 roku HSW opracowała także wersję na podwoziu kołowym Star 1466, z taką samą liczbą czterech bloków miotaczy min, ale ostatecznie prace zostały wstrzymane.

Załadunek kaset z minami

Wykorzystywane są przede wszystkim miny przeciwpancerne MN-123, opracowane w 2004 roku, zawierające dwustronną głowicę z penetratorem formowanym wybuchowo, mogącą przebić pancerz denny o grubości 60 mm stali. Mina wyposażona jest w zapalnik elektromagnetyczny, w kasecie znajdują się cztery miny z zapalnikiem natychmiastowym i jedna z zapalnikiem o działaniu zwłocznym.

Wyposażenie specjalistyczne wozu

400 sztuk min przeciwpancernych, umożliwiające ustawienie pola minowego o wymiarach np. 60 na 600 metrów w czasie 15 minut
w 4 zestawach miotaczy min kasetowych TMN na kadłubie po 20 sztuk w każdym
każda mina kasetowa zawiera pięć min o działaniu natychmiastowym MN123.1 i/lub zwłocznym MN123.2, miny mogą być wyrzucane na boki (na odległość od 0 metra do 90 metrów) i do tyłu pojazdu; masa jednej kasety to 22,8–23 kg
wielkokalibrowy karabin maszynowy 12,7 mm NSW
urządzenie wentylacyjne (z filtrami)
urządzenie ogrzewcze
układ przeciwpożarowy o działaniu ręcznym lub automatycznym
przyrządy do obserwacji dzienno-nocnej
sygnalizator rentgenometryczny
urządzenia łączności wewnętrznej i zewnętrznej
zestaw do likwidacji skażeń.

Pojazd należący do 10. Brygady Kawalerii Pancernej

Autor – zdjęcia: Dawid Kalka

Wrocław, Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych im. gen. Jakuba Jasińskiego, REKON 2019

Podstawowe dane taktyczno-techniczne

Państwo – III Rzeczpospolita Polska
Producent uzbrojenia – Huta Stalowa Wola
Typ pojazdu – opancerzony transporter gąsienicowy – minowania narzutowego
Liczba wozów – sześć egzemplarzy
Trakcja pojazdu – gąsienicowa
Załoga wozu – dwóch żołnierzy (dowódca – operator, mechanik-kierowca)
Silnik – wysokoprężny SWT11/307/1, moc 220 kW (300 KM)
Transmisja – mechaniczna
Pancerz – stalowy
Długość kadłuba – 7500 mm
Szerokość konstrukcji – 3100 mm
Wysokość konstrukcji – 2450 mm
Prześwit kadłuba – 400 mm
Masa bojowa systemu – 15 250 kg
Prędkość maksymalna na drodze – do 60 km/h
Zasięg operacyjny na drogach utwardzonych – do 500 km

Uzbrojenie wozu: wielkokalibrowy karabin maszynowy kalibru 12,7 mm NSW (240 sztuk naboi kalibru 12,7 mm x 99 mm), 4 zasobniki platformowe, każdy z 20 zasobnikami (każdy zasobnik mieści po 5 min narzutowych (łącznie 400 min przeciwpiechotnych lub przeciwpancernych – zawierających ładunek kumulacyjny), 8 wyrzutni granatów dymnych, stosowana radiostacja pokładowa typu UKF RRC 9500.

Bibliografia

Andrzej Kiński, ISM Kroton wkrótce w linii, czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 12/2003, Magnum-X, Warszawa
Praca zbiorowa, Najnowsze uzbrojenie Wojska Polskiego Siły lądowe, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 2018 rok

4 listopada 2020

Ostatnia aktualizacja 1 miesiąc ago