Samochód ciężarowy GAZ-63

Wrocław, REKON 2023 – Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych im. gen. Jakuba Jasińskiego

GAZ-63 to radziecki dwutonowy samochód ciężarowy z napędem 4×4, produkowany seryjnie w latach 1948–1968 w zakładach przemysłowych Gorkowskij Awtomobilnyj Zawod. Samochód ciężarowy była produkowany na bazie samochodu ciężarowego typu GAZ-51. Obie konstrukcje mają podobne parametry oraz pojemność silnika. Wyprodukowano łącznie 474 464 egzemplarzy wozów tej rodziny w różnej zabudowie.

Rys historyczny

Projekt GAZ-63 rozpoczął się w kwietniu 1938 roku. Kilka egzemplarzy prototypowych z tylnymi podwójnymi kołami pojawiło się pod koniec następnego roku, a z pojedynczymi kołami pod koniec 1943 roku. W ostatecznej wersji model był jak najbardziej podobny do samochodu ciężarowego GAZ-51, od którego różnił się głównie przednim odłączanym mostem napędowym i 2-biegową skrzynią rozdzielczą. Był to pierwszy radziecki samochód z napędem na pojedyncze koła, 18-calowymi kołami na wszystkich osiach i identycznymi przednimi i tylnymi kołami. Produkcja seryjna samochodu ciężarowego GAZ-63 rozpoczęła się jesienią 1948 roku. Wkrótce rozpoczęto produkcję modyfikacji GAZ-63A z zainstalowaną wyciągarką rozwijającą siłę uciągu 4500 kilogramów, a także ciągnika siodłowego GAZ-63D. Produkcja serii samochodów GAZ-63 trwała do 1968 roku. Na bazie ciężarówki skonstruowany został transporter opancerzony BTR-40 oraz wykorzystano podwozie do produkcji samobieżnych wyrzutni rakietowych typu BM-14-17.

Autor – zdjęcia: Dawid Kalka

Wrocław, REKON 2023 – Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych im. gen. Jakuba Jasińskiego

Warianty produkcyjne

GAZ-63U — GAZ-63 w wersji eksportowej
GAZ-63Yu — GAZ-63 w wersji eksportowej dla krajów tropikalnych
GAZ-63E — GAZ-63 z ekranowanym wyposażeniem elektrycznym.
GAZ-63EU — GAZ-63E w wersji eksportowej.
GAZ-63EYU – GAZ-63E w wersji eksportowej do krajów tropikalnych
GAZ-63E jest podwoziem autobusowym.
GAZ-63EU — GAZ-63E w wersji eksportowej
GAZ-63EYU — GAZ-63E w wersji eksportowej dla krajów tropikalnych
GAZ-63P – ciągnik siodłowy
GAZ-63PU — GAZ-63P w wersji eksportowej
GAZ-63D to ciągnik siodłowy z naczepą samowyładowczą.
GAZ-63A – GAZ-63 wyposażony w wyciągarkę
GAZ-63AE – GAZ-63A z ekranowanym wyposażeniem elektrycznym
GAZ-63AU – GAZ-63A w wersji eksportowej
GAZ-63AYU – GAZ-63A w wersji eksportowej dla krajów tropikalnych
BTR-40 (GAZ-40) to transporter opancerzony bazujący na GAZ-63

Opis konstrukcji

Pod zabudowy specjalistyczne

Samochód miał konstrukcję ramową, napęd na wszystkie cztery koła z odłączaną osią przednią (dwa wały kardana do osi napędowych i wałek pośredni między skrzynią biegów a skrzynią rozdzielczą), krótkie zwisy i pojedyncze koła bez centralnego układu pompowania opon.

Pojazd dla straży pożarnej

Opony samochodowe o średnicy 280–457 milimetrów, umożliwiały krótkotrwałe obniżenie ciśnienia do 0,7 kg/ cm² podczas jazdy po warstwie śniegu lub bagiennym terenie. Prędkość pojazdu nie mogła przekraczać w tych warunkach 10 km/h. Żywotność opon w takich warunkach nie przekraczała łącznie 150 kilometrów (przy normalnym ciśnieniu 2,8 kg/cm² gwarantowany przebieg opon wynosił 10 000 km). Ponieważ pojazd nie posiadał sprężarki , do pompowania opon w terenie używano urządzenia wkręcanego w miejsce jednej ze standardowych świec zapłonowych: silnik uruchamiano i pracował na pięciu cylindrach, a szósty służył jako improwizowana pompa powietrza. Zawór wlotowy powietrza urządzenia miał znacznie mniejszy opór niż standardowy kolektor dolotowy i gaźnik z bezwładnościowym filtrem powietrza olejowym, więc do cylindra używanego jako pompa dostawało się czyste powietrze, a nie mieszanka benzyny i powietrza.

Autor – zdjęcia: Dawid Kalka

Mokra, gmina Kłobuck – 80-lecie Bitwy nad Mokrą, 2019 rok

Podstawowe dane taktyczno-techniczne: GAZ-63 z wersją skrzyniową

Producent wozów – Gorkowskij Awtomobilnyj Zawod, Gorki, Związek Radziecki
Następca wozu – GAZ 66
Okres produkcji – lata 1948-1968
Wyprodukowanych – łącznie 474 464 egzemplarzy
Typy nadwozi – skrzyniowy, furgon, cysterna, pożarniczy, podwozie (przeznaczone do zabudowy)
Silnik 0 napęd wozy typu GAZ 51, benzynowy, 4-suwowy, gaźnikowy, rzędowy, 6-cylindrowy, SV, 2 zawory na cylinder, wolnossący, chłodzony cieczą
Pojemność skokowa – 3485 cm²
Moc maksymalna – 70 KM (52 kW) przy 2800 obr./min.
Średnica cylindra – 82 mm
Skok tłoka – 110 mm
Stopień sprężania – 6,2:1
Skrzynia biegów – 4-biegowa manualna + reduktor
Trakcja – kołowa
Rodzaj napędu – 4×4
Ogumienie – 9,75-18″
Wymiary konstrukcji:
Długość – 5525 mm
Szerokość – 2200 mm
Wysokość – 2245 mm
Rozstaw osi – 3300 mm
Prześwit – 277 mm
Masa własna – 3200 kg
Ładowność – 2000 kg
Masa całkowita – 5350 kg
Pojemność zbiorników paliwa – 90 litrów +105 litrów
Prędkość maksymalna – 65 km/h (załadowany)
Zużycie paliwa – 25 litów na 100 kilometrów

Bibliografia

https://pl.wikipedia.org/wiki/GAZ-63
https://archive.is/20140418131607/http://samochodyswiata.pl/viewtopic.php#selection-1071.0-1155.27
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%90%D0%97-63