Gąsienicowy wóz dowódczo-sztabowy WDSz

Czechy, Ostrava – Dny NATO 2023

Gąsienicowy wóz dowódczo-sztabowy to polskiej konstrukcji transporter opancerzony o trakcji gąsienicowej, produkowany przez Hutę Stalowa Wola, wchodzący w skład artyleryjskich modułów ogniowych Regina.

Historia konstrukcji

Pojazd towarzyszący projektowi Regina. Święto Wojsk Rakietowych i Artylerii, 30 listopada 2012 roku

Pojazd został skonstruowany w odpowiedzi na potrzebę skonstruowania gąsienicowego wozu dowodzenia dla Dywizjonowego Modułu Ogniowego Regina samobieżnych 155 mm armato-haubic Krab. Początkowo w 2004 roku wóz dowodzenia systemu kierowania ogniem Azalia zabudowano na kołowym transporterze Ryś, który jednak nie został przyjęty w szerszym zakresie na uzbrojenie Wojska Polskiego. W 2008 roku Wojska Lądowe zdecydowały wykorzystać na potrzeby wozów dowodzenia przebudowane podwozia gąsienicowe wycofywanych haubic samobieżnych 2S1 Goździk, produkowanych wcześniej przez Hutę Stalowa Wola (HSW), na podstawie zakupionej licencji radzieckiej. Głęboka przebudowa pojazdów została opracowana przez Centrum Produkcji Wojskowej HSW we współpracy z niemiecką firmą FFG (Flensburger Fahrzugbau GmbH), która opracowała nowoczesny zespół napędowy G4 typu powerpack (silnik ze skrzynią biegów i osprzętem), hydrostatyczny układ przeniesienia napędu i stanowisko dla kierowcy pojazdu. W ten sposób powstał pojazd nazwany przez producenta Lekkie Podwozie Gąsienicowe (LPG), określany też od pierwszego zastosowania jako WD (Wóz Dowodzenia)/WDSz (Wóz Dowódczo-Sztabowy).

Pierwszy prototypowy egzemplarz LPG został ukończony w 2009 roku i zaprezentowany na salonie MSPO we wrześniu tego roku. W kolejnym roku zamontowano na nim wyposażenie wersji dowódczo-sztabowej, z którym pomyślnie ukończył badania typu w 2011 roku. Pierwsze trzy wozy dowodzenia (prototyp WDSz i dwa WD) zostały przekazane Wojsku Polskiemu w dniu 30 listopada 2012 roku, w składzie pierwszego modułu dywizjonowego samobieżnych 155 mm armato-haubic Krab. Do 2017 roku 11. Mazurski Pułk Artylerii otrzymał etatowe 11 egzemplarzy pojazdów (2 egzemplarze wariantu WDSz dowódcy i szefa sztabu dywizjonu i 9 egzemplarzy wariantu WD dowódców baterii i plutonów ogniowych). Do 2024 roku mają być dostarczone dalsze 44 pojazdy, w tym 4 egzemplarze wariantu WDSz. Do końca 2021 roku dostarczono ogółem 37 pojazdów.

Polscy żołnierze przydzieleni do 4. Baterii, 2. Batalionu Artylerii, 5. Pułku Artylerii uczestniczą w ćwiczeniu Dynamic Front, które odbyło się 26 marca 2023 roku w Oksbolu w Danii

Kilka pojazdów przekazano Siłom Zbrojnym Ukrainy wraz z 155 mm samobieżnymi armato-haubicami Krab podczas inwazji Rosji wiosną 2022 roku.

Zadania wyznaczone dla konstrukcji

Przeznaczony jest dla dowódcy dywizjonu, szefa sztabu, dowódcy baterii i dowódcy plutonu ogniowego, oraz współpracujących z nimi osób funkcyjnych. Do wspomagania informatycznych procesów logistyczno-decyzyjnych w systemie dowodzenia i kierowania ogniem dywizjonu oraz utrzymywania łączności.

Opis konstrukcji

Autor- zdjęcia: Dawid Kalka

Czechy, Ostrava – Dny NATO 2023

Konstrukcja pojazdu opiera się na podwoziu gąsienicowym, produkowanych w HSW licencyjnych haubic samobieżnych 2S1 Goździk. W jego konstrukcji wykorzystano dolną część, czyli tzw. „wannę”, z odkupowanych od wojska podwozi wycofywanej haubicy Goździk razem z kołami jezdnymi, napędowymi i napinającymi, a wyższa przednia płyta i nadbudówka zostały wykonane na nowo w HSW z blach pancernych grubości 10 mm. Podwozie gąsienicowe posiada 7 par kół jezdnych. Zawieszenie kół jezdnych, niezależne, oparte na wahaczach i wałkach skrętnych. Tzw. „wanna” była dodatkowo od wewnątrz wzmacniana opancerzeniem ze stali pancernej typu ARMOX i podwyższana pod zabudowę wozów dowodzenia lub przystosowana do instalacji systemu wieżowego moździerza Rak.

Wprowadzone w latach 80.-tych XX wieku, rosyjskie wozy automatycznego dowodzenia artylerią 1W-12 Maszyna, używane w wojsku polskim, zbudowane na 7-kołowym podwoziu MT-LBu, identycznym z Goździkiem, które były „dawcą organów”, z elementów układów jezdnych i zawieszenia dla nowych Lekkich Podwozi Gąsienicowych, budowanych też na kupowanych podwoziach 2S1 z uszkodzonym układem jezdnym i zwieszeniem.

Największą różnicą, w stosunku do protoplasty 2S1, poza wyglądem kadłuba, jest zastosowany system napędowy. Napęd stanowi chłodzony cieczą, 6-cylindrowy silnik wysokoprężny typu MTU 6V199 TE20 o mocy 260 kW (353,5 KM) i maksymalnym momencie obrotowym wynoszącym 1730 Nm. Jednostka napędowa sprzężona jest z automatyczną przekładnią typu LSG-1000 marki ZF Friedrichshafen AG. Zespół napędowy w postaci power-packa umieszczony jest z przodu pojazdu, co poprawia bezpieczeństwo załogi oraz usprawnia serwisowanie. Pomimo stosunkowo niewielkiej masy (sięgającej 17 000 kilogramów), pojazd nie posiada zdolności pływania. Podwozie posiada możliwość zainstalowania systemu wieżowego, osadzonego w tylnej części kadłuba.

Pojazd znajdujący się w rękach Ukraińskich Sił Zbrojnych

W 2019 roku zaprezentowano dla moździerza samobieżnego M120G demonstrator pojazdu z zawieszeniem hydropneumatycznym firmy Horstman. Dalszy rozwój LPG zakłada zastosowanie ulepszonego układu jezdnego z sześcioma kołami nośnymi w miejsce siedmiu, z trzema kołami podtrzymującymi na każdej z burt, i tym samym rezygnację z elementów podwozia 2S1 na rzecz nowo wykonanych. Zwiększy to masę pojazdu z 1nieco ponad 17 000 kilogramów do aż 21 000 kilogramów, ale przy tym zostanie zmniejszona pracochłonności i koszty wykonania samego pojazdu.

Tak zmodernizowane i przeprojektowane podwozie zostało zaprezentowane na Międzynarodowym Salonie Przemysłu Obronnego MSPO 2024 w Kielcach, jako zmodernizowany 120 mm moździerz M120G Rak oraz prototyp dla wozu ewakuacji medycznej.

Podstawowe dane taktyczno-techniczne WDSz:

Państwo – III Rzeczpospolita Polska
Producent pojazdu – Huta Stalowa Wola
Typ pojazdu – transporter opancerzony w wersji dowódczo-sztabowej
Trakcja pojazdu – gąsienicowa
Załoga pojazdu – czterech żołnierzy + możliwy jeden dodatkowy
Historia konstrukcji – produkcja podwozia gąsienicowego od 2012 roku
Zastosowany napęd – 6-cylindrowy, 4-suwowy silnik wysokoprężny typu MTU 6V199 TE20 o mocy 260 kW (353,3 KM)
Zastosowana transmisja – automatyczna typu ZF LSG-1000
Zastosowane opancerzenie – stalowe na poziomie I STANAG 4569
Wymiary konstrukcji:
Długość pojazdu – 7408 mm
Szerokość pojazdu – 3025 mm
Wysokość maksymalna – 2790 mm
Prześwit kadłuba – 400 mm
Masa całkowita pojazdu – 17 000 kg
Osiągi pojazdu:
Prędkość maksymalna na utwardzonej drodze – do 60 km/h
Prędkość maksymalna w terenie – do 40 km/h
Zasięg jazdy pojazdu – maksymalny 600 km
Operowanie w temperaturach – od -30 stopni Celsjusza do +50 stopni Celsjusza
Pokonywanie przeszkód terenowych:
Brodzenie – do głębokości 1200 mm
Rowy/okopy – do szerokości 2000 mm
Kąt podjazdu – do 60 stopni
Kąt przechyłu bocznego – do 30 stopni
Wyposażenie pojazdu – informatyczno-elektroniczny system kierowania ogniem Topaz, pokładowy zestaw urządzeń łączności wewnętrznej FONET, system samoobrony Obra-3C, SSP-1C z 12 wyrzutniami granatów kalibru 81 mm, karabin maszynowy 7,62 mm UKM-2000
Użytkownicy pojazdu – Wojsko Polskie, Siły Zbrojne Ukrainy

155 mm samobieżna armato-haubica Krab

Wyposażenie pojazdu

pokładowy zespół agregatu prądotwórczego
urządzenie filtrowentylacyjno-klimatyzacyjne
system obrony przed bronią ABC
system samoobrony pojazdu Obra-3C SSP-1C z 12 wyrzutniami granatów kalibru 81 mm
układ przeciwpożarowy i tłumienia wybuchu KIDDE-DEUGRA
dwa ogrzewacze Air Top EVO 5500

System teleinformatyczny z systemem kierowania ogniem

pokładowy zestaw urządzeń łączności wewnętrznej i zewnętrznej typu FONET
dwie radiostacje typu KF RF5800H
trzy radiostacje typu UKF RRC9311AP
zasilacz elektryczny systemu kierowania ogniem i łączności
stacja robocza i elementy systemowe
terminale pojazdowe DD9620T
moduł komputerowy MK16A
odbiornik nawigacji satelitarnej
serwer DD9620T-S
informatyczno-elektroniczny system kierowania ogniem Topaz
pulpity telefoniczno-alarmowe

Zastosowane uzbrojenie

Uzbrojenie stanowi odkryte stanowisko strzeleckie z uniwersalnym karabinem maszynowym kalibru 7,62 mm UKM-2000 w obrotnicy

Bibliografia

Najnowsze uzbrojenie Wojska Polskiego Siły lądowe, Ministerstwo Obrony Narodowej, wydawnictwo Bellona, Warszawa 2018 rok
Andrzej Kiński, Debiut Kraba, Czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 7/2001, Magnum-X, Warszawa
Andrzej Kiński, Krab znów strzela, Czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 7/2006, Magnum-X, Warszawa
Andrzej Kiński, Seryjne Langusty i „zmartwychwstanie” Reginy, Czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 6/2008, Magnum-X, Warszawa
Tomasz Kwasek, Nowe szaty Kraba, Czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr, 9/2015, Magnum-X, Warszawa
Tomasz Kwasek, Huta Stalowa Wola – rok nowych wyzwań, Czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 5/2018, Magnum-X, Warszawa
Jarosław Wolski. Kierunki rozwoju samobieżnych armato-haubic [część 1], Czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 2/2020, Magnum-X, Warszawa
Jarosław Wolski. Kierunki rozwoju samobieżnych armato-haubic [część 2], Czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 3/2020, Magnum-X, Warszawa
Leszek Szostek, Artyleria polowa Wojska Polskiego 1943-2018, Agencja Wydawnicza CB Andrzej Zasieczny, Warszawa 2018
Tomasz Szczerbicki, Czołgi i samobieżne działa pancerne Wojska Polskiego 1919-2016, Wydawnictwo VESPER, Wydanie I, Poznań 2017 rok
https://www.hsw.pl/produkty/woz-dowodczo-sztabowy-dowodczy-wdsz-wd/