Drony Gerbera

Rosyjski dron „Gerbera” zestrzelony przez ukraińskich strażników granicznych w obwodzie sumskim na Ukrainie 5 stycznia 2025 roku

Z wielu dostępnych źródeł można się dowiedzieć, że ciekawa drogę wybrali Rosjanie. Okazało się, że czynnie wykorzystują oni w działaniu bezzałogowe drony-wabiki, nazywane dronami Gerbera, których kadłuby są wykonane ze styropianu i które w porównaniu do dronów produkowanych w Iranie, w tym najbardziej znanych Shahidów, okazywały się budowane z bardzo niską kulturą techniczną i produkcyjną. Dla samych Rosjan było to bardzo ważne, ponieważ szybko okazało się, że potrzebują oni wielką ilość produkowanych dornów, które posiadały by bardzo ograniczone możliwości własne, a ich podstawowym zadaniem było licznie wlatywać w powietrzną obronę sił przeciwnika, „badać” możliwości obronne i typy używanej broni przeciwlotniczej przez przeciwnika. Dlatego liczy się tutaj nadmierna prostota.

Rosyjski dron „Gerbera” zestrzelony przez ukraińskich strażników granicznych w obwodzie sumskim na Ukrainie 7 stycznia 2025 roku

Namierzenie oraz zestrzelenie takiego typu drona to fakt, nie lada sukces, ale w praktyce żaden sukces. Dlatego drony-wabiki typu Gerbera są istotnym wyposażeniem rosyjskim na wojnie z Ukrainą, a dzięki wielkiej prostocie konstrukcji, Rosjanie mogą ich produkować w dużej ilości, ale w praktyce wszędzie i w każdych warunkach, bez szczególnych wymagań technicznych i stosowania zaawansowanych materiałów i narzędzi produkcyjnych. Co więcej, pomimo tej prostoty technicznej, to Ukraińcy są zmuszeni traktować drony-wabiki Gerbera jako pełnoprawne narzędzie walki i zaawansowane technologicznie środki napadu powietrznego, często je zestrzeliwując nawet przez wykorzystanie zdecydowanie wielokrotnie droższych systemów obrony przeciwlotniczej, a to o to chodzi przede wszystkim rosyjskim agresorom. Oczywiście zestrzeliwanie tego typu maszyn powietrznych jest nieekonomiczne przez nowoczesne i drogie przeciwlotnicze pociski rakietowe. Sami Ukraińcy bardzo szybko zdobyli lekko uszkodzony egzemplarz drona typu Gerbera w nocy 24 lipca 2024 roku. Poznali szybko jego możliwości oraz wady. Drony te są w większości nie uzbrojone, jednak Rosjanie także i tutaj znaleźli do nich zastosowanie, gdzie w tych dronach zaczęto montować głowice bojowe o masie od 3 kilogramów do maksymalnie 5 kilogramów. Jeden z tak zdobytych dronów Gerbera posiadał zamontowaną głowicę bojową z głowicą odłamkowo-wybuchową typu OFBCh-2,5, która byłą wypełniona materiałem wybuchowym typu OKFOL, czyli związkiem odłamkowo-wybuchowym. Ta głowica bojowa została specjalnie zaprojektowana pod tego typu drony i używana w rosyjskich taktycznych aparatach Hub-BLA, wyposażonych dodatkowo w rosyjskich elektromechaniczny zapalnik uderzeniowy.

Według oficjalnych danych, udostępnianych przez ukraiński wywiad wojskowy, drony Gerbera są wielokrotnie tańsze, niż bardziej znane i cenione przez samych Rosjan irańskie Shahed-136. Konstrukcyjnie ten bezzałogowy BSP składa się z: kadłuba wykonanego z sklejki i polistyrenu, małego silnika spalinowego, podstawowego komputerka pokładowego i elastycznego zbiornika paliwa z miękkiego polietylenu.

Rosyjski dron „Gerbera” znaleziony na zamarzniętym zbiorniku wodnym w obwodzie kijowskim na Ukrainie. Luty 2025 rok

Rozmiarowo konstrukcyjnie BSP Gerbera jest tutaj nieco mniejszy od irańskiego BSP Shahid-136, ponieważ przy tej samej rozpiętości skrzydeł wynoszącej 2500 mm, to sam kadłub jest krótszy o około 1500 mm, o długości zaledwie 2000 mm. Sam dron jak już wielokrotnie przekazywano, jest tak prosty konstrukcyjnie, że jego wszelkie możliwe przeróbki techniczne są bardzo proste, a komputery pokładowe, które są wyposażane w ukraińskie karty SIM, mogą operować nad ukraińskim terytorium, a wyposażone w polskie, mogły operować nad polskim terytorium.

Rosyjski dron, który rozbił się w obwodzie sumskim na Ukrainie

Konstrukcję opracowano z użyciem komponentów chińskiej firmy Skywalker Technology Co. Układy scalone pochodzą z firm takich jak: Analog Devices, Texas Instruments, NXP Semiconductors, STMicroelectronics, U-Blox, oraz XLSEMI. Do nawigowania dron wykorzystuje sygnał systemu GPS oraz stacji przekaźnikowych BTS. Jest uproszczoną, przez to tańszą, wersją irańskich Shahedów 136 – koszt produkcji jednego egzemplarza wynosi 10 tysięcy dolarów. Kadłub drona wykonany jest z drewna i pianki polistyrenowej, co ogranicza wytrzymałość. Według dostepnych informacji bezzałogowiec napędzany jest silnikiem o mocy 10 KM, ma skrzydła w układzie delty, co skutkuje obniżeniem zużycia paliwa, a duża powierzchnia nośna wpływa na wydłużenie zasięgu. Nominalny zasięg wynosi około 600 km, jednak po zastosowaniu dodatkowych zbiorników paliwa możliwe jest jego zwiększenie do 900 km.

Bibliografia

Józef M. Brzezina, Lekkie i proste drony z drukarki 3D, kartonu, styropianu i innych tanich komponentów, Czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 8/2025, Magnum-X, Warszawa
https://pl.wikipedia.org/wiki/Gerbera_(dron)