Mina przeciwpancerna DM-31 AT

Dąbrówka, Muzeum Gryf – część saperska

Mina przeciwpancerna typu FFV 028 to mina lądowa produkowana przez szwedzką firmę Försvarets Fabriksverk (natomiast obecnie: Bofors), która jest również wykorzystywana w niemieckich siłach zbrojnych jako mina przeciwpancerna DM-31 AT.

Historia konstrukcji

Mina przeciwpancerna DM-31 AT

Mina przeciwpancerna FFV 028 została opracowana w drugiej połowie lat 80.-tych XX wieku ubiegłego wieku w Szwecji. Jest to klasyczna konstrukcja z zapalnikiem magnetycznym i działaniem kumulacyjnym. Minę układa się w ziemi na płytkiej głębokości. Kiedy wóz bojowy przejeżdża nad miną, zostaje wystrzelona osłona, która usuwa maskującą ją ziemię, a następnie zostaje uruchomiany ładunek zasadniczy. DM-31 AT jest układana na okres do 38-42 dni, po czym jest dezaktywowana i może być przygotowana do ponownego użycia. Charakterystyczną jej cechą jest sygnalizacja czerwoną flagą, aby pokazać, gdzie się ona znajduje.

Warianty miny przeciwpancernej

FFV 028 – model przedprodukcyjny
FFV 028 RU – wersja rozbrajająca i wielokrotnego użytku. RU = Reusable (wielokrotnego użytku)
FFV 028 SD – wersja z urządzeniem przeciwwyważeniowym, które powoduje eksplozję miny w przypadku próby jej usunięcia. Po pewnym czasie mina ulega samozniszczeniu. SD = Samozniszczenie.
FFV 028 SN – inna wersja z urządzeniem przeciwpancernym. Po około 40 dniach FFV 028 SN samoczynnie się rozbraja. Mały czerwony cylinder ze sprężyną wypychany jest z ziemi. Pozwala to na łatwe zlokalizowanie i ponowne użycie miny. Wprowadzona przez niemieckie siły zbrojne jako mina przeciwpancerna DM-31 AT. SN = mina samoneutralizująca.

Opis konstrukcji

Holowany układacz min Verlegesystem 85

Zewnętrzny kształt miny przeciwpancernej FFV 028 przypomina płaski cylinder, zwężający się ku dołowi. Mina jest wyposażona w detonator magnetyczny, który jest aktywowany przez zmianę otaczającego pola magnetycznego, na przykład gdy metalowy obiekt znajdzie się w zasięgu wykrywania. W przeciwieństwie do większości min przeciwpancernych, budowanych w okresie II Wojny Światowej, pojazd nie musi najeżdżać bezpośrednio na minę gąsienicami ani kołami. Ładunek wybuchowy jest ładunkiem wybuchowym z wkładką kumulacyjną. Na ułamki sekundy przed detonacją, mniejszy ładunek rozsadza ziemię pokrywającą minę.

FFV 028 może być układany ręcznie lub za pomocą specjalnej jednoosiowej przyczepy samochodowej, oznaczonej przez niemieckie siły zbrojne jako System Układania Min Model 85. System ten przypomina pług, który najpierw odsuwa darń lub wierzchnią warstwę gleby na bok, tworząc bruzdę. Miny są podawane do systemu układania za pomocą zsypu, który jest ładowany z platformy holownika. Dzięki wstępnemu wyborowi odległości układania, mina jest automatycznie uzbrajana i wyrzucana po osiągnięciu odległości do „przedminówki”. Kolejna para niwelatorów zamyka bruzdę, dzięki czemu położone miny nie są już widoczne. System może układać miny na głębokości do 20 centymetrów, możliwe jest również układanie bezpośrednio na ziemi.

Podstawowe dane taktyczno-techniczne

Masa miny uzbrojonej – 8,4 kilograma
Materiał korpusu – stal
Średnica korpusu – 24,5 centymetra
Wysokość korpusu miny – 13 centymetrów
Masa materiału wybuchowego – 3,5 kg
Typ materiału wybuchowego – Kompozycja B (Mieszanina składa się z 59,5% RDX, 39,5% TNT i 1,0% wosku)
Masa stosowanego układu minującego – 2900 kilogramów

Wariant szkoleniowy

Autor – zdjęcia: Dawid Kalka

Dąbrówka, Muzeum Gryf – część saperska

Użytkownicy min

Królestwo Szwecji

W armii szwedzkiej FFV 028 wprowadzono na wyposażenie wojsk lądowych, pod oznaczeniem jako Stridsvagnsmina 6 (Strvn 6).

Republika Federalna Niemiec

Jako rekompensatę za zamówienie przez Szwecję zachodnioniemieckich czołgów, Bundeswehra zakupiła w latach 1988–1992 łącznie 125 000 min przeciwpancernych FFV 028 SN. W Niemczech oznaczono je jako DM-31 AT i były częściowo produkowane przez Dynamit Nobel. Dodatkowe 200 sztuk dostarczono w 1985 roku jako partię pilotażową. Pełne oznaczenie miny przeciwpancernej DM-31 AT w Bundeswehrze brzmi: „Mina, przeciwpancerna, DM31, 8 kg, metalowa z zapalnikiem DM1002”. Odpowiednie miny szkoleniowe oznaczono jako DM60, a obojętne (niewybuchowe) miny szkoleniowe oznaczono jako DM70. Bundeswehra otrzymała również 282 systemy minowania (oznaczone lokalnie jako Verlegesystem 85). System minowania (Verlegesystem 85) został pierwotnie wycofany ze służby przez Bundeswehrę w 2011 roku. W wyniku zmienionych warunków polityki bezpieczeństwa i wynikającego z nich większego skupienia Bundeswehry na obronie narodowej i zbiorowej, w latach 2017–2019 reaktywowano osiem jednostek wraz z towarzyszącym im sprzętem minerskim; rozważano dalsze zwiększenie liczby jednostek do 23 egzemplarzy.

Ukraina

Aby wesprzeć Ukrainę w wojnie z Federacją Rosyjską, niemieckie siły zbrojne dostarczyły w 2022 roku miny przeciwpancerne DM-31 AT. Dokładna liczba nie jest znana. Rząd niemiecki podaje (stan na sierpień 2022 roku) 14 900 egzemplarzy min przeciwpancernych, w tym również kierunkowe miny przeciwpancerne. Szacuje się, że dostarczono co najmniej 3000 egzemplarzy wersji DM-31AT.