CA-15 Kangaroo

Samolot myśliwski CAC CA-15 Kangaroo

Australijski przemysł lotniczy, mimo, e relatywnie nigdy nie był gigantyczny, to jednak mógł się mocno pochwalić autentycznymi sukcesami, do których najbardziej rozpoznawalny był tutaj samolot myśliwski CA-13 Boomerang, który ostał wprowadzony do produkcji seryjnej i znalazł się w czynnej służbie w 1942 roku. Dobre doświadczenia przy jego konstruowaniu, skłoniły dowództwo RAAF (Royal Australian Air Force) rozkazało przygotowania do projektowania jego następcy, a jednocześnie miała to być swoista maszyna „nowej generacji”, która miała posiadać znaczne lepsze możliwości taktyczno-techniczne, ale jednocześnie przy jego konstruowaniu, miano się posłużyć już sprawdzonymi rozwiązaniami, stosowanymi na świecie. Jednakże równolegle rząd Australii zakupił licencję na produkcję seryjną samolotów myśliwskich z rodziny North American P51 Mustang, które były w tych wariantach napędzane znakomitymi, brytyjskimi silnikami lotniczymi marki Rolls-Royce Merlin. Miały one być budowane w zakładach w Fishermen’s Bend, jako CA-17 i bardzo szybko okazało się, że to właśnie licencyjna maszyna z Stanów Zjednoczonych będzie mieć największy wpływ na samolot myśliwski CA-15 Kangaroo.

Historia konstrukcji

Własnej konstrukcji samolot myśliwski CAC CA-13 Boomerang

W maju 1942 roku wpośród rysunków technicznych, jakie powstały w pracowni projektowej w Commonwealth Aircraft Corporation (w skrócie CAC) znalazły się szkice samolotu myśliwskiego, które mocno przypominały Boomeranga, ale opisanego jako „Cannon Fighter Wright Cyclone-14 Engine”. Samolot miał wykorzystać nowe skrzydła, usterzenie oraz lotniczy silnik gwiazdowy Wright R-2600-B Double Cyclone o mocy 1700 KM. Wersja ta wprawdzie nigdy nie powstała w metalu, ale stanowiła swoiste przejście po między starszym Boomerangiem, a samolotom o całkowicie nowej konstrukcji. Jego uzbrojenie stałe miało się składać z dwóch działek lotniczych oraz czterech karabinów maszynowych. Jego rozpiętość skrzydeł miała wynosić 12 200 mm, długość samego samoloty 8760 mm. Dodatkowo stosowne miało być czterołopatowe śmigło. Przy zastosowaniu laminarnego opływu skrzydła spodziewano się prędkości maksymalnej wynoszącej 676 km/h i zasięgu lotu do 1126 km (z zastosowanymi zbiornikami paliwa nawet 2896 km). Wkrótce w dokumentach pojawiło się oznaczenie dla tej wersji samolotu – C-15.

W październiku 1942 roku projekt ten uległ zmianie. Nie było już mowy tutaj o wersji rozwojowej Boomeranga, lecz o całkowicie nowej wersji samolotu myśliwskiego, napędzanego tym razem silnikiem gwiazdowym o podwójnym układzie – 18-cylindrowym typu Pratt&Whitney R-2800 Double Wasp o mocy ponad 2000 KM. W listopadzie tego roku przygotowano projekt samolotu myśliwskiego CA-15 z silnikiem R-2800-43 i jednostopniową, dwuzakresową sprężarką. Samolot ten miał operować przede wszystkim na małych i średnich wysokościach, samolot miał otrzymać skrzydła o półeliptycznym obrysie, nowy kadłub z obniżoną tylną częścią i kroplową osłoną kabiny (mocno przypominającą z niemieckiego samolotu myśliwskiego Focke-Wulf Fw-190). Długość maszyny wzrosła do długości 9320 mm.

Samolot CA-15 pilotowany przez porucznika lotnictwa JAL Archera nad Melbourne, sfotografowany z tylnej wieżyczki bombowca Avro Lincoln

Tutaj równolegle z wstępnymi pracami koncepcyjnymi nad samolotem CA-15, wytwórnia lotnicza prowadziła pierwsze próby samolotu prototypowego CA-14, wersji samolotu myśliwskiego Boomerang z silnikiem gwiazdowym, wyposażonym w turbosprężarkę. Z produkcji seryjnej tego wariantu ostatecznie nic nie wyszło, jako że to właśnie amerykański samolot P-15 Mustang został wybrany jako standardowy samolot myśliwski dla struktur RAAF, jednak zebrane doświadczenia z zastosowaniem turbosprężarki miały być wykorzystywane przy projektowaniu samolotu CA-15.

W 1943 roku samolot CA-15 zaczął nabierać coraz konkretniejszych kształtów. Stopniowo dopracowany został sam kształt kadłuba i stosowanego płata, o rozpiętości utrzymywanej na poziomie 12 190 mm. Ostatecznie zastosowano półskorupową konstrukcję kadłuba, silnik lotniczy R-2800-10 lub wariant R-2800-25 z dwustopniową sprężarkę o dobrych charakterystykach wysokościowych (R-2800-43, planowany pierwotnie sprawdzał się tylko do średnich wysokości). Zdecydowano się ostatecznie na użycie silnika lotniczego R-2800-21 z zastosowaną turbosprężarką General Electric. Silnik ten doskonale znany był z samolotów P-47B oraz P-47C Thunderbolt. Początek 1943 roku rozpoczęto też przygotowywanie pierwszej, drewnianej makiety płatowca samolotu CA-15. Jego ostateczny kształt został zatwierdzony w maju 1943 roku i to w zasadzie kończyło pierwszy etap konstruowania nowego samolotu. W czerwcu 1943 roku odbyło się spotkanie przedstawicieli CAC oraz struktur RAAF, na którym uznano samolot CA-15 za myśliwiec przechwytujący i główny nacisk położono tutaj na osiągnięcie prędkości maksymalnej. Zalecono zastosowanie hamulców aerodynamicznych na skrzydłach i zmiany w usytuowaniu stosowanej aparatury radiowej, busoli oraz innych elementów awioniki pokładowej. Poza tym sam samolot był gotowy do wejścia dla powstania pierwszego egzemplarza prototypowego, ale prace nad pierwszym prototypem w żaden sposób nie mogły zakłócić trwającej już tam produkcji samolotów myśliwskich, które były tak bardzo potrzebne.

Australijski samolot myśliwski CAC CA-15

Lawrence Wackett, główny konstruktor i dyrektor CAC, wrócił właśnie z podróży po Stanach Zjednoczonych, która zmieniła losy samolotu myśliwskiego CA-15. W dniu 5 sierpnia 1943 roku przygotował on raport, w którym napisał, iż podstawowym samolotem myśliwskim powinien być właśnie CA-17, czyli amerykański P-51 Mustang, zaś samolot CA-15 powinien tutaj stanowić przede wszystkim poligon doświadczalny dla młodych australijskich inżynierów. Samolot miał stosunkowo niski priorytet, ale nie należało bynajmniej z niego rezygnować. Ale stało się oczywiste, że sam samolot będzie tylko i wyłącznie prototypem, bez możliwej przyszłości na jego rozpoczęcie produkcji seryjnej. Co jednak bardzo ciekawe, w tym samym czasie, głównym projektem lotniczym, jaki był w planach CAC, był samolot bombowy CA-11 Woomera, który ostatecznie także pozostał na etapie prototypowej.

Zakres zmian wprowadzanych na płatowcu CA-15, zaproponowanych przez Wacketta, był bardzo szeroki, a dotyczył on głównie zastosowanego napędu./. Samolot został ostatecznie dostosowany do skutecznego operowania na małych i średnich wysokościach. Zresztą uważano, że nie musi on na dużych wysokościach konkurować z samolotem myśliwskim CA-17, ponieważ szkoda jest po prostu dublować ponownie tego typu konstrukcję myśliwską. Napęd samolotu miał stanowić silnik lotniczy rodziny R-2800, ale bez zastosowania tutaj turbosprężarki. Wybrany został wariant, oznaczony jako R-2800-10W z zastosowaną dwustopniową, dwubiegową sprężarką mechaniczną i ze wstępnym chłodzeniem za pomocą cieczy. Moc silnika sięgała do 1990 KM, a z zastosowanym wtryskiem wody do cylindrów nawet moc 2180 KM. Chłodnica wstępna znalazła się tuż za silnikiem, ulokowana w dolnej części kadłuba, co zaowocowało bardzo charakterystyczną „brodą”, mocno psującą jego dobrze zapowiadającą się aerodynamiczną charakterystykę. Oczywiście Wackett dobrze widział, że dla silników wysokościowych, silniki gwiazdowe nie są zbyt dobrym rozwiązaniem dla samolotów wysokościowych, latających szybko. Wpłynęła na to też podróż Wacketta po Stanach Zjednoczonych oraz po Wielkiej Brytanii. Australijski konstruktor był tam pod wrażeniem prac nad takimi konstrukcjami jak brytyjskimi Spitfire’ami oraz amerykańskimi Mustangami, które były napędzane różnymi typami silników lotniczych Rolls-Royce Merlin, wyposażonymi jedynie w sprężarki mechaniczne, a nie turbosprężarki, jednocześnie komplikujące znacznie konstrukcję samych silników. Jeśli zatem samolot myśliwski CA-15 miał być konstrukcją wysokościową, to konieczna była wymiana jednostki napędowej z silnika gwiazdowego, na rzędowy silnik tłokowy.

W połowie sierpnia 1943 roku wydana została specyfikacja pod numerem 2/34, uwzględniając poprawki, które wprowadził Wackett, na samolot myśliwski z silnikiem gwiazdowym R-2800-10W. Pod koniec tego roku była makieta przedniej części samolotu z instalacją silnikową i zamontowanym oryginalnym dla wariantu R-2800, otrzymanym od amerykańskiej USAAF. W grudniu zestawiono ostateczną specyfikację dla wariantu samolotu CA-15, który otrzymał oficjalny prefiks RAAF o numerze seryjnym: A-62. Zastosowane skrzydła o rozpiętości 10 970 mm (zredukowana z racji przeznaczenia samolotu do operowania na mniejszych wysokościach i powierzchni nośnej 23,5 m2, posiadały dodatkowo profil laminarny NACA 66. Długość samolotu wynosiła 10 590 mm, zaś wysokość (do końcówki samego śmigła) 4370 mm. Sam silnik poruszał trójłopatowe , przestawiane hydraulicznie śmigło o średnicy 3800 mm, wykonane z drewna o górnej gęstości (bardzo podobna technologia była stosowana jak w przypadkach niektórych typów śmigieł Rotol, stosowanych na samolotach myśliwskich Spitfire’ach i Hurricane’ach). Prędkość maksymalna samolotu sięgała (według australijskich konstruktorów) 700 km/h na wysokości 7600 m, a wznoszenie na poziomie morza wynosi 21,3 m/s. Masa startowa samolotu z dodatkowymi zbiornikami paliwa miała wynosić 5133 kg.

Planowano trzy warianty uzbrojenia samego samolotu, które miało być rozmieszczone w skrzydłach: sześć wielkokalibrowych karabinów maszynowych Browning kalibru 12,7 mm, cztery działka lotnicze kalibru 20 mm lub dwa wielkokalibrowe karabiny maszynowe Browninga kalibru 12,7 mm oraz dwa działka lotnicze kalibru 20 mm. Jednak za najbardziej perspektywiczny uznano wariant pierwszy, ponieważ zapas dla wielkokalibrowego karabinu maszynowego kalibru 12,7 mm wynosił 250 sztuk naboi, natomiast dla działka lotniczego kalibru 20 mm wynosił 120 sztuk naboi.

Sam kadłub był podzielony na trzy sekcje, przednią z silnikiem, centralną z kabiną pilota oraz tylną. Sekcje te łączone były ze sobą za pomocą nitów. Zastosowana dwuczęściowa „kroplowa” osłona kabiny dawała doskonałą widoczność i była starannie dopracowana aerodynamicznie. Trójpodporowe podwozie z kółkiem ogonowym było całkowicie chowane w kadłub. Chowanie podwozia, poruszania klapami i regulacja tunelu wlotu powietrza, odbywały się za pośrednictwem systemów hydraulicznych, podczas gdy zastosowana 24-voltowa instalacja elektryczna zasilała oświetlenie oraz ogrzewanie samej kabiny, lampy pozycyjne, spust broni, pompy paliwa, instrumenty pokładowe i fotokarabin. Także przewidywane podskrzydłowe wyrzutniki bombowe (każdy miał nośność do 250 kg), miały posiadać elektryczny mechanizm zwalniający.

Większość zastosowanych podzespołów pierwszego egzemplarza prototypowego była gotowa w połowie 1944 roku. W marcu dostarczono także silnik lotniczy R-2800-10W i do kwietnia wykonano większość instalacji z nim związanych. W maju przybyła wiadomość, która dla nowego myśliwca oznaczała kolejne modyfikacje. W Stanach Zjednoczonych zaprzestano produkcji silników lotniczych typu R-2800-10W. Jako zastępczą jednostkę napędową dla samolotu CA-15 zaproponowano wersję silnika R-2800-22, ale bardzo szybko z niej zrezygnowano na rzecz kolejnego wariantu R-2800-75W. Ta jednostka napędowa została wyposażona w jednostopniową, jednobiegową sprężarkę mechaniczną, połączoną z turbosprężarką typu General Electric Type C. Konieczne okazało się też zastosowanie czterołopatowego śmigła.

Z zastosowanym silnikiem lotniczym o mocy 2200 KM, z możliwością krótkotrwałego podniesienia do mocy maksymalnej 2800 KM, samolot myśliwski CA-156 mógł się okazać jednym z najlepszych samolotów tego typu swoich czasów. Na wysokości poziomu morza prędkość samolotu miała wynosić 643 km/h, zaś na wysokości 8530 m miała ona wynosić 770 km/h. Prędkość wznoszenia miała pozostać taka sama i wynosić 21,3 m/s, ale przy mocy krótkotrwałej 2800 KM miała wynieść nawet 29 m/s. Dla porównania, największą prędkością wznoszenia wówczas mógł się pochwalić brytyjski samolot myśliwski Spitfire Mk. XIV, a sięgała ona 24,5 m/s.

Paradoksalnie znakomite, aczkolwiek obliczeniowe, osiągi taktyczno-techniczne samolotu myśliwskiego CA-15, chyba trochę zaszkodziły, jako że australijski RAAF, w zasadzie nie potrzebował tak wyrafinowanej maszyny, która z racji skomplikowania samej konstrukcji,a tym samym kosztowna w produkcji. Jednak ostatecznym gwoździem do trumny samolotu myśliwskiego CA-15 z silnikiem R-2800-75W, ponieważ jego producent, jak poinformował australijski CAC, nie był w stanie zagwarantować szybkich dostaw nowych egzemplarzy silników lotniczych tego typu dla australijskich samolotów. Były one potrzebne wówczas dla nowych samolotów myśliwskich USAAF. Sam egzemplarz prototypowy był w bardzo zaawansowanym stadium montażu. Kadłub był gotowy w 60%, skrzydła w 20%, podwozie w nieco ponad 60%, zaś zastosowane usterzenie w 40%. Zestaw stosowanych narzędzi i osprzętowienia samolotu był gotowy w prawie 90%.

Pierwszym kandydatem na następcę lotniczego silnika typu R-2800 był brytyjski, 14-cylindrowy silnik lotniczy w układzie podwójnej gwiazdy typu Bristol Centaurus z jednostopniową, dwubiegową sprężarką. Silnik ten rozwijał moc 2500 KM i napędzał on m.in.: takie samoloty jak Hawker Tempest II czy Hawker Sea Fury. Jednak przy jego montażu w australijskim płatowcu CA-15 potrzebne byłyby stosunkowo niewielkie modyfikacje istniejącego już projektu. Jednak masa własna nowego silnika była większa od R-2800, ale po odjęciu, wymaganych przez ten ostatni, dodatkowych instalacji, ostateczna masa systemu napędowego okazał się nawet nieco niższa niż poprzednio niż poprzednio. Pomimo dość korzystnych wyliczeń, we wrześniu 1944 roku zrezygnowano z tego silnika na rzecz radykalnej modyfikacji samego płatowca CA-15 pod 12-cylindrowy, chłodzony cieczą, silnik rzędowy w układzie litery „V” typu Rolls-Royce Griffon Serii 120, został wyposażony w dwustopniową, trzybiegową sprężarkę i zapewniający znakomite wznoszenie. Do samego kompletu należało także zastosowane czterołopatowe śmigło Dowty-Rotol o średnicy 3810 mm.

W związku z zupełnie innym charakterem zastosowanej jednostki napędowej, zastosowany płatowiec CA-15 wymagał dość znacznych przeróbek, aczkolwiek ich zakres był mniejszy, niż to mogło się wydawać na pierwszy rzut oka. Całkowicie nowa była przednia część samolot, natomiast pozostałe segmenty w praktyce pozostały niezmienione. Pod sekcją centralną znalazła się stosunkowo duża chłodnicy, podobna, jaką została zastosowana w samolocie myśliwskim P-51 Mustang. W samolocie CA-15 w ogóle zaczął się ten stadium bardzo swoimi kształtami przypominać amerykański samolot, dlatego często w licznych anglojęzycznych publikacjach był traktowany jako zmodyfikowany wariant amerykańskiego Mustanga. Jest to oczywiście nieprawda, a oba samoloty są niejako do siebie zewnętrznie podobne.

Rozpatrywano tutaj zastosowanie silnika lotniczego Griffon 121 lub Griffon 125, a także zastosowanie nowych, pięciołopatowych śmigieł lub trójłopatowych przeciwbieżnych śmigieł podwójnych (2 x 3). Silnik lotniczy Griffon 121 okazał się na razie niedostępny, podobnie jak zresztą silnik lotniczy Griffon 125. ten ostatni model dawał mu moc 2440 KM na poziomie morza, a napędzany nim płatowiec samolotu CA-15 miał osiągać prędkość 796 km/h na wysokości lotu 8077 m. Wznoszenie samolotu na poziomie morza miało wynosić 28 m/s, a na wysokości 6700 m, nadal wartość ta miała być imponująca i sięgać 22,35 m/s.

Teoretyczne wyliczenia rozbiły się o rzeczywistość. Pierwsze silniki lotnicze Griffona 121 miały się pojawić dopiero pod koniec 1945 roku, czyli już po zakończeniu wszelkich działań wojennych. Ostatecznie z wersji silnika Griffon 125 zrezygnowano. Ponieważ firma jednocześnie straciła kontrakt na samolot bombowy CA-11, znalazła się w dość trudnej sytuacji. Ministerstwo Lotnictwa zezwoliło na dalsze kontynuowanie prac nad samolotem myśliwskim CA-15, ale nadal szanse na rozpoczęcie jego produkcji seryjnej były wręcz bliskie zeru. Tym bardziej, że kłopoty z samymi silnikami lotniczymi, wymusił zastosowanie znacznie słabszego silnika lotniczego Griffon 61 z dwustopniową, dwubiegową sprężarką mechaniczną. Silnik ten rozwijał moc 2035 KM na wysokości 2133 m i było wiadome, że przy zastosowaniu tego napędu, osiągi taktyczno-techniczne samego samolotu znacząco spadną. Silniki Griffon 121 oraz Griffon 125, pod które samolot miał być zaprojektowany nie były dostępne, a słabsze Griffon po prostu były i to nawet w znacznej liczbie.

Testy CA-15 rozpoczęły się w 1946 roku. Loty te zakończyły się nagle, gdy por. JALee Archer doznał awarii układu hydraulicznego (później okazało się, że przyczyną był nieszczelny manometr) podczas podejścia do Point Cook 10 grudnia 1946 roku. Nie pozostawiło mu to innego wyboru, jak tylko orbitować i spalić paliwo. Podwozie główne było opuszczone tylko do połowy i nie dało się go schować, więc nie dało się go dalej opuścić. Koło ogonowe było jednak opuszczone i zablokowane. Podczas lądowania uderzyło ono najpierw w pas startowy, powodując wychylenie samolotu, a następnie wbicie się w niego wlotu powietrza. Samolot osiadł na kadłubie i zatrzymał się z poślizgiem, poważnie uszkodzony

Co jednak bardzo ciekawe, stosunek australijskiego Ministerstwa Lotnictwa do samolotu myśliwskiego CA-15, oficjalnie oznaczonego już jako Kangaroo, do tego czasy już wyraźnie ochłódł. Sam Wackett w swoich pismach wymienianych z urzędnikami zwracał nawet uwagę, na więcej wsparcia CAC otrzymywała ze strony londyńskiego Air Ministry. Tak czy inaczej, to jedynie sam opór australijskiej firmy doprowadził do tego, że w kwietniu 1945 roku pierwszy silnik lotniczy Griffon 61 został dostarczony z Wielkiej Brytanii. W połowie lipca tego roku został zmontowany kadłub ze skrzydłami, zaś we wrześniu został zainstalowany silnik. W grudniu 1945 roku okazało się, że silnik lotniczy Griffon 121 nie będzie w ogóle dostępny i silnik Griffon 61 stał się tutaj ostateczną jednostką napędową dla australijskiego CA-15. Silnik ten poruszał czterołopatowe śmigło Rotol „Hablo” o średnicy 3810 mm. Co bardzo ciekawe, przez pewien czas śmigło w samolocie Kangaroo posiadało średnicę 3680 mm. W czasie jego montażu, wskutek nieuwagi jednego z mechaników, śmigło uległo uszkodzeniu i została obcięta końcówka jednego z łopat. Aby odpowiednio przywrócić wyważenie śmigła, podobnie przycięto pozostałe łopaty śmigła. Jednak w trakcie lotów próbnych, które przeprowadzono pod koniec maja 1945 roku , samolot już posiadał zamontowane nowe śmigło. W lutym 1946 roku egzemplarz prototypowy samolotu CA-15 (A.26-1001) był gotów do przeprowadzenia pierwszego lotu. Nie zainstalowano jeszcze uzbrojenia, opancerzenia kabiny pilota i części podstawowego wyposażenia. Pilotem doświadczalnym samolotu był Jim Schofield, który także przeprowadzał testy fabryczne. Już w dniu 12 lutego 1946 roku w Fishermen’s Bend wykonał on swoje pierwsze kołowanie, trwające łącznie 30 minut. Pochwalił on doskonałą widoczność z kabiny oraz stateczność samolotu w czasie prowadzonego rozbiegu na prostej. Jednak zwracał on także niedostatki samej konstrukcji: zawracanie i zakręcanie samolotem było dość kłopotliwe z racji niezbyt dobrze spisującego się kółka ogonowego. Także różnicowe hamulce kół głównych zbyt szybko się przegrzewały. Sam pilot doświadczalny jeszcze kilka drobniejszych zastrzeżeń co do samego wyposażenia samolotu. Większość z samych usterek i niedociągnięć została usunięta do dnia 23 lutego tego roku, kiedy to Schofield wykonał dwa kolejne, każde trwające 10 minut kołowania samolotu. Zastosowane nowe hamulce oraz mniejsze ciśnienie w amortyzatorze koła ogonowego znacznie poprawiły charakterystyki samolotu podczas kołowania.

W dniu 4 marca 1946 roku o godzinie 18.30 samolot prototypowy CA-15 po raz pierwszy wzbił się w powietrze. Sam lot trwał 15 minut i przebiegł bez żadnego problemu. Do dnia 20 czerwca samolot odbył jeszcze 23 loty, spędzając w powietrzu łącznie 16 godzin 45 minut, po czym trafił do No. 1 APU (Aircraft Perfomance Unit) w Laverton. Piloci oceniali samolot CA-15 bardzo dobrze, chwaląc zarówno samą konstrukcję, jak i zachowanie maszyny w powietrzu. Główne problemy samolotu dotyczyły lotek. Ale je w końcu udało się usunąć.

m

W trakcie trwających prób wprowadzono szereg modyfikacji i poprawek. Zamontowano także uzbrojenie. P przejęciu egzemplarza prototypowego przez No. 1 APU, samolot ten nadal był testowany. W tym czasie, wskutek awarii układu hydraulicznego, prototyp samolotu musiał lądować przymusowo „na brzuchu”. Na skutek bezwładu decyzyjnego w sprawie samoloty myśliwskiego CA-15, który w tym czasie był traktowany jako swoista ciekawostka bez żadnych perspektyw, powrócił do kolejnych prób aż 11 miesięcy później, pod koniec maja 1948 roku.

Ostatni rozdział w historii samolotu myśliwskiego CA-15 dopisali australijscy dziennikarze. Pod koniec maja 1948 roku w prasie australijskiej pojawiły się informacje o osiągnięciu przez prototyp samolotu CA-15 prędkości 808,2 km/h, co miało go czynić najszybszym samolotem myśliwskim o napędzie tłokowym na świecie. Jednak informacją, która nie podano, to było to, że prędkość tak została osiągnięta w locie nurkowym, a nie locie poziomym. W lutym 1950 roku uznano, że nie ma sensu utrzymywać samolotu w stanie zdatnym do lotu, a biorąc pod uwagę powstające kolejne awarie maszyny, było to praktycznie trudne do zrobienia. Trzy miesiące później powstały prototypowy egzemplarz samolotu został skasowany, natomiast budowy drugiego nigdy nie dokończono.

Opis techniczny samolotu CA-15

  • Charakterystyka samolotu – jednomiejscowy, jednosilnikowy, samolot myśliwski. Konstrukcja metalowa, podwozie kołowe, trójpodporowe z kółkiem ogonowym, chowane w locie, kabina w pełni zakryta, hermetyzowana.

  • Napęd samolotu – 12-cylindrowy, chłodzony cieczą, silnik rzędowy w układzie „V” typu Rolls-Royce Griffon 61 o mocy startowej 1540 KM i mocy maksymalnej 2035 KM na wysokości 2133 m.

  • Uzbrojenie samolotu – stałe w postaci 6 sztuk wielkokalibrowych karabinów maszynowych Browninga kalibru 12,7 mm z zapasem po 250 sztuk naboi na lufę broni. Pod skrzydłami znajdowały się wyrzutniki pod bomby lotnicze o wagomiarach po 227 kg lub 454 kg, dodatkowe zbiorniki paliwa lub wyrzutnie (łącznie dwie) z zapasem 10 sztuk niekierowanych pocisków rakietowych

Podstawowe dane taktyczno-techniczne

  • Wymiary konstrukcji:

  • Rozpiętość skrzydeł – 10 970 mm

  • Długość samolotu – 11 030 mm

  • Wysokość samolotu – 4340 mm

  • Powierzchnia nośna – 23,5 m2

  • Masy konstrukcyjne:

  • Masa własna – 34320 kg

  • Masa startowa – 4882 kg

  • Masa startowa maksymalna – 5597 kg

  • Osiągi samolotu:

  • Prędkość maksymalna nad poziomem morza – 592 km/h

  • Prędkość maksymalna na wysokości 7800 m – 711 km/h

  • Prędkość maksymalna na wysokości 8046 m – 721 km/h

  • Prędkość maksymalna na wysokości 9144 m – 706 km/h

  • Prędkość maksymalna na wysokości 9754 m – 695 km/h

  • Maksymalny pułap praktyczny – 11 887 m

  • Zasięg maksymalny lotu bez dodatkowych zbiorników paliwa – do 1850 km

  • Zasięg maksymalny lotu z dodatkowymi zbiornikami paliwa – do 4087 km

Krótka ocena końcowa

Australijski samolot myśliwski CA-15 mógł być w swojej klasie jednym z najlepszych samolotów myśliwskich, jednak w czasie kiedy rozpoczęto jego pierwsze próby kołowania, a następnie próby lotne, koncepcyjnie była to maszyna szybko starzejąca się. Koniec II Wojny Światowej pokazał, że prawdziwą przyszłością wojsk lotniczych są maszyny myśliwskie i bombowe o napędzie odrzutowym, które także w niedługim czasie miały się znaleźć na wyposażeniu australijskiego RAAF.

Bibliografia

  1. Marek Ryś, Commonwealth Aircraft Corporation CA-15 Kangaroo, czasopismo Nowa Technika Wojskowa Nr. 2/2006, Magnum-X, Warszawa

  2. https://www.smartage.pl/zapomniany-australijski-mysliwiec-cac-ca-15-kangaroo/

  3. https://pl.wikipedia.org/wiki/Commonwealth_CA-12_Boomerang

  4. https://en.wikipedia.org/wiki/CAC_CA-15

Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Najstarsze
Najnowsze Najwięcej głosów