Lekki transporter opancerzony AMZ Tur VI

Wrocław, REKON 2024 – Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych im. gen. Jakuba Jasińskiego

AMZ Tur VI, określany również jako LTO – Lekki Transporter Opancerzony, to polski lekki transporter opancerzony, produkowany przez spółkę AMZ-Kutno, przy współpracy firmy Concept. Pierwszy prototyp pojazdu osadzony był na podwoziu terenowego samochodu typu pick-up Ford F-550, jednak ostatecznie osadzono go na podwoziu MAN TGM w układzie napędowym 4×4 (na obie osie). Pojazd opracowano przy współpracy z pododdziałami kontrterrorystycznymi Polskiej Policji.

Te trzy cechy w pełni oddają to, jaki jest w rzeczywistości TUR, transporter opancerzony, który nie stroni od nowoczesności i najnowszych rozwiązań technicznych. Od dwóch lat służy policyjnym komandosom z SPKP, chroniąc ich podczas akcji, a przy tym wspomagając w realizacji wielu zadań związanych z zatrzymywaniem niebezpiecznych przestępców. To siła sama w sobie. Zbudowany na podwoziu terenowej ciężarówki MAN, daje skuteczną ochronę i pozwala w bezpieczny oraz szybki sposób przeprowadzić praktycznie każdą realizację. Opancerzone nadwozie i szczelna kabina, systemy bezpieczeństwa przeciwpożarowego i wentylacji, sprawiają, że z takim „zawodnikiem” w akcji, nie trzeba się cofać, tylko iść naprzód.

Testy terenowe

Historia konstrukcji

Lekki transporter opancerzony typu AMZ Tur powstał jako efekt aktywnej współpracy dwóch polskich spółek, czyli AMZ-Kutno oraz Concept i Polskiej Policji. Prototyp wozu po raz pierwszy zaprezentowano na targach Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego (MSPO) 2018 roku na terenie Kielc. Pierwsza wersja wozu została oparta na podwoziu samochodu Ford F-550. Wybór podwozia Forda związany był m.in. z dostępnością części zamiennych, co ułatwiłoby eksploatację dowolnym użytkownikom na całym świecie, prostotą konstrukcji oraz mocnym silnikiem w układzie V 8-cylindrowym. Policja w trakcie postępowania wymagała zamontowania m.in.: dwuramowej rampy szturmowej z hydraulicznym podnośnikiem. Dodatkowo policja potrzebowała transportera o lepszym opancerzeniu w zakresie kuloodporności oraz co najmniej na poziomie ochrony I według natowskiej normy STANAG 4569 w zakresie odporności na wybuch min czy małych ładunków wybuchowych.

Okazało się wówczas, że zastosowane kołowe podwozie Forda F-550, którego dopuszczalna masa całkowita (DMC) wynosi maksymalnie 10 000 kilogramów, będzie zbyt słabe i nie będzie w stanie spełnić stawianych wymagań. Zdecydowano się zastosować w ostatecznym wariancie produkcyjnym podwozie pojazdu MAN TGM z napędem 4×4. DMC ostatecznego wariantu Tur VI wzrosła do 15 000 kilogramów, co pozwoliło na spełnienie wszystkich wymagań stawianych przez przyszłego użytkownika, w tym wyposażenie pojazdu w rampę szturmową dla oddziałów policyjnych. Ukończony pojazd w wersji ostatecznej w pełnej konfiguracji z platformą był testowany w Wojskowy Instytut Techniki Pancernej i Samochodowej w Sulejówku pod względem spełnienia wymagań trakcyjnych i balistycznych.

Opis konstrukcji

Poland Rock 2020 rok

AMZ Tur VI to lekki kołowy transporter opancerzony w układzie napędowym 4×4, budowany na podwoziu samochodu ciężarowego MAN TGM. Napęd transportera stanowi czterosuwowy, sześciocylindrowy silnik wysokoprężny o pojemności 6,9 litra i mocy 327 KM z automatyczną skrzynią biegów. Masa własna pojazdu to 11 690 kilogramów, rzeczywista – 12 730 kilogramów, zaś przy zamontowanej platformie szturmowej masa wzrasta o dodatkowe około 2200 kg. Dopuszczalna masa całkowita wynosi 15 000 kilogramów.

Opancerzenie nadwozia zapewnia ochronę balistyczną przed ostrzałem na poziomie II według normy STANAG 4569, co zapewnia osłonę przed m.in. amunicją 7,62 mm × 39 mm oraz nieco mocniejsze dla amunicji podstawowej 7,62 mm × 51 mm NATO (nie dotyczy amunicji przeciwpancernej, z rdzeniem z węglika spiekanego) w przypadku osłony balistycznej dla przedziału silnikowego, który również został opancerzony. Okna wykonane są z kuloodpornego, bezodpryskowego szkła, zaś wizjery kuloodporne zapewniają tę samą klasę odporności, co reszta nadwozia pancernego. Dodatkowo lekki transporter opancerzony AMZ Tur VI zapewnia ochronę przed wybuchami granatów ręcznych, min przeciwpiechotnych, eksplozjami niewybuchów artyleryjskiej amunicji odłamkowej i detonacjami niewielkich materiałów w dowolnym miejscu pod pojazdem według normy STANAG 4569 na poziomie I. Wnętrze przedziału załogowego i komora silnika wyposażone zostały w automatyczne układy przeciwpożarowe. Koła mają specjalne, wewnętrzne wkładki umożliwiające jazdę na dystansie do około 40 kilometrów z prędkością co najmniej 40 km/h po całkowitym przestrzeleniu lub przebiciu opony.

Ćwiczenia terenowe – odkażanie chemiczne sprzętu

Zastosowane w pojeździe fotele desantowe po złożeniu mogą służyć jako podparcie do prowadzenia ognia z wnętrza pojazdu przez specjalne luki strzelnicze ulokowane w burtach pojazdu. TUR VI posiada łącznie cztery drzwi boczne i drzwi tylne, które mają funkcję blokowania otwarcia w położeniu 90 stopni. Wóz wyposażony został w układ klimatyzacji oraz urządzenia filtrowentylacyjne, które nie pozwalają na wnikanie do wnętrza pojazdu bojowych środków trujących, środków biologicznych i pyłu promieniotwórczego. Wóz ma specjalnie wzmocniony przedni zderzak, który służy jako taran oraz zamontowaną wyciągarkę o uciągu ponad 9000 kilogramów z nawiniętą liną stalową o długości 25 metrów i średnicy 14 milimetrów. Urządzeniem steruje się zarówno z wnętrza pojazdu, jak i z zewnątrz. Dodatkowo wóz wyposażony jest w kamerę cofania, co znacząco ułatwia operowanie pojazdem kierowcy.

Pojazd może zostać wyposażony w specjalną platformę szturmową skonstruowaną przez firmę Concept Sp. z o.o.. Umożliwia ona bezpieczne wejście z górnej części pojazdu na wysokość ponad 6,5 metra, a po dodaniu do nich drabin o długości 2 metrów lub 3 metrów na wysokość nawet 9,5 metra. Dwa niezależne pomosty mają wysuwane trapy sterowane hydraulicznie. Każdy podest wyposażono w podnoszone osłony balistyczne zapewniające funkcjonariuszom osłonę przed ostrzałem z przodu i z dołu Platforma szturmowa może być podnoszona, jak i pochylana w przód. Na każdym z podestów w górnej części zamontowano kamerę umożliwiającą podgląd i obserwację obiektów przed pojazdem. Wzdłuż pomostów i wysuwanych trapów można zamontować na całej długości barierki ochronne. Wozy niewyposażone w rampę mają już zamontowaną instalację pod jej montaż. Wóz w wariancie, przeznaczonym dla jednostek polskiej Policji jest w stanie przewieźć 8 osób – kierowcę, dowódcę oraz 6 kontrterrorystów, zaś w wariancie podstawowym może przewieźć do maksymalnie 10 osób włącznie z kierowcą.

Autor – zdjęcia: Dawid Kalka

Wrocław, REKON 2024 – Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych im. gen. Jakuba Jasińskiego

Podstawowe dane taktyczno-techniczne

Państwo – III Rzeczpospolita Polska
Producent wozu – AMZ Kutno – Concept
Typ pojazdu – lekki kołowy transporter opancerzony
Trakcja – kołowa, napęd 4×4
Załoga wozu – wariant podstawowy – kierowca + 9 pasażerów
Pierwszy egzemplarz prototypowy – 2018 rok
Produkcja wozów – od 2018 roku
Napęd pojazdu – 6-cylindrowy silnik wysokoprężny o pojemności 6,9 litra i mocy maksymalnej 327 KM
Zastosowana osłona balistyczna – pancerz stalowy kadłuba na poziomie II według STANAG 4569, natomiast przeciwminowe na poziomie I STANAG 4569
Wymiary konstrukcji:
Długość – 6580 mmm
Szerokość – 2560 mm
Wysokość – 2850 mm
Masa własna pojazdu – 11 690 kg
Dopuszczalna masa maksymalna pojazdu – 15 000 kg (z pełnym wyposażeniem)
Zasięg maksymalny jazdy – na drogach utwardzonych do 800 km, w terenie do 600 km
Dodatkowe wyposażenie – rampa szturmowa

Dodatkowe informacje techniczne

Użytkownicy wozów

Polska Policja

Zamówione wozy dla Polskiej Policji – dwa pierwsze egzemplarze z zainstalowanymi rampami

Opancerzony transporter, o którym Wam opowiemy, stworzony w specjalnej policyjnej wersji, jest efektem wspólnej pracy logistyków z KGP, kontrterrorystów oraz firm AMZ-KUTNO S.A. i Concept z Bielska-Białej, które dostosowywały pojazd do wymogów określonych w zamówieniu i preferencjach jego użytkowników. Przy konstruowaniu TUR-a brane były pod uwagę nie tylko szczegóły specyfikacji zamówienia, ale również wszelkie uwagi i sugestie przekazywane przez stronę policyjną. Kolejne egzemplarze, w sumie osiem sztuk, zasiliły w latach 2019 i 2020 tabor wybranych jednostek kontrterrorystycznych w całym kraju. Pojawienie się TUR-a to efekt pracy nad tym, aby do rąk policyjnych specjalsów trafił pojazd, który nie tylko pomoże w realizacji najbardziej skomplikowanych zadań, ale zapewni funkcjonariuszom bezpieczeństwo i ochronę na miejscu akcji. W końcu nasi komandosi otrzymali auto bojowe na miarę swoich potrzeb, co pozwoliło im na rozszerzenie zakresu zadań związanych z wykorzystaniem takiego pojazdu w praktyce oraz prowadzenia nowych taktyk realizacyjnych. Policyjny TUR, podobnie jak jego historyczny, leśny imiennik, zdecydowanie wyróżnia się z „tłumu” resortowych pojazdów. Jest duży, nowoczesny i posiada wiele udogodnień, które dają mu przewagę nad „przeciwnikiem”, a przy tym, gdyby zaszła taka potrzeba, istnieje możliwość prowadzenia akcji ze środka pojazdu. Jest odporny na ostrzał, działanie środków zapalających i wybuchowych, a operatorów bojowych chroni nawet w terenie skażonym.

W 2015 roku rozpoczął się dialog techniczny, który miał na celu wyłonienie dostawcy nowych pojazdów opancerzonych dla Polskiej Policji. Postępowanie na dostawę wozów rozpoczęto w dniu 9 października 2018 roku, do którego stanęły: austriackie przedsiębiorstwo Franz Achleitner z pojazdem RMMV Survivor R oraz polskie zakłady AMZ-Kutno z pojazdem Tur VI. W wymaganiach przetargowych postawiono warunek, by pojazdy były wyposażone w rampę szturmową. W dniu 21 grudnia 2018 roku przetarg na dostawę 8 pojazdów wygrała spółka AMZ-Kutno. Wartość kontraktu wyniosła 23 milionów złotych. Pierwsze 5 egzemplarzy pojazdów dostarczono do odbiorcy w grudniu 2019 roku, zaś pozostałe 3 we wrześniu 2020 roku. Dwa pojazdy zostały wyposażone w rampę szturmową. Dwa pojazdy trafiły na wyposażenie garnizonu mazowieckiego, zaś garnizony zachodniopomorski, pomorski, dolnośląski, podlaski, śląski i małopolski otrzymały po jednym pojeździe. Wykorzystywane są przez Centralny Pododdział Kontrterrorystyczny Policji „BOA” oraz samodzielne pododdziały kontrterrorystyczne Polskiej Policji. Zastąpić mają eksploatowane dwa egzemplarze wozów opancerzonych AMZ Dzik-1AT oraz dołączą do trzech wozów BTR-60PB eksploatowanych w Polskiej Policji do tej pory.

Biuro detektywistyczne Rutkowski Patrol

Jeden lekki kołowy transporter opancerzony Tur VI został zakupiony w 2021 roku przez Krzysztofa Rutkowskiego na potrzeby prowadzonego przez niego biura detektywistycznego.

Bibliografia

Andrzej Chyliński, Mocny jak Tur, Czasopismo Policja 997 Nr. 178, Gazeta Policyjna, styczeń 2020 roku
https://amz.pl/tur-vi.html
https://magazyn-ksp.policja.gov.pl/mag/motoryzacja/105571,TUR-VI-LTO-Lekki-Transporter-Opancerzony.html