M53/59 Praga Jesterka

Samobieżne działo przeciwlotnicze M53/59 Praga “Jesterka”

Opis konstrukcji

M53/59 Praga, czyli tzw „Jesterka” (Jaszczurka) jest wynalazkiem Czechosłowackich inżynierów lat 50. XX wieku. To samobieżne działo przeciwlotnicze opracowane pod koniec 1950 roku, to nic innego jak mocno zmieniony pojazd opancerzony Praga V3S, posiadający napęd na 6 kół i potężny silnik diesla. Produkowana była w dwóch wariantach: z podwójnym działkiem przeciwlotniczym 30 mm montowanym na tylnej części pojazdu (+ 800 sztuk amunicji), lub w wersji transportowej – W Czechosłowacji znana jako Praga PLDvK vz. 53/59 – „Ještěrka” – pojazd opancerzony do transportu piechoty i materiałów, które przewożone były w tylnej części wozu (w miejscu zdemontowanego działa, które wciąż można było zainstalować w razie potrzeby). PLDvK to skrót od „Protiletadlový dvojkanón”, czyli po prostu działo przeciwlotnicze.

Samobieżne podwójne działo przeciwlotnicze vz. 53/59 produkowano w latach 1959 – 1978 w zakładach Praga Letňany (podwozie), w Zakładach Rewolucji Październikowej Vsetín (broń) oraz w Zakładach KJ Vorošilova Dubnica (montaż). Podwójne działo umieszczone jest na pancernym podwoziu (6 × 6) samochodu Praga V3S, konstrukcyjnie opartym na holowanym podwójnym działku przeciwlotniczym vz. 53.

Pojazd ten, mimo przestarzałej konstrukcji i sporej konkurencji w swoim segmencie, wciąż rozpatrywany jest jako skuteczna broń przeciwlotnicza, czego najlepszym przykładem była wielka „reaktywacja” Jesterki podczas konfliktu w Jugosławi. PLDvK pozostaje w ciągłej służbie armii Czech, Egiptu, Libii, Słowacji i byłej Jugosławii. Gdy Czechosłowacja próbowała importować z ZSRR podobny pojazd produkcji radzieckiej ZSU-57-2, po przeanalizowaniu jego konstrukcji i możliwości, odmówiła dalszych zamówień, ponieważ osiągi i parametry obu wozów były bardzo porównywalne. W całym okresie produkcji powstało około 330 egzemplarzy „Jesterki”.

Szybkostrzelne działo było zamontowane na opancerzonym podwoziu samochodu terenowego Praga V3S 6 x 6, działo wzór 53/59 było zmodernizowaną wersją podwójnego działka szybkostrzelnego wzór 53, będącego z kolei rozwinięciem konstrukcji działek przeciwlotniczych zamawianych przez niemiecki Wermacht w czasach II Wojny Światowej. Oprócz armii czechosłowackiej działo było użytkowane przez armie Jugosławii, Iraku i Libii.

W latach 1991 – 1995 “Jaszczurki” brały czynny udział w wojnie na Bałkanach. W latach 2003 – 2005 armia czeska wycofała je całkowicie ze służby.

Samobieżne działo przeciwlotnicze M53/59 Praga “Jesterka”

Poligon Winów – Opole, zlot pojazdów militarnych TARCZA 2019

Podstawowe dane taktyczno-techniczne

  • Państwo: Czechosłowacja
  • Obsługa: pięciu żołnierzy (dowódcza, celowniczy, kierowca, 2 ładowniczych)
  • Podwozie: Praga V3S (6×6)
  • Masa bojowa: 10,3 t
  • Waga działka: 1750 kg
  • Typ działka: zmodernizowane wzór 53
  • Długość: 6 920 mm
  • Szerokość: 2 345 mm
  • Wysokość: 2 950 mm
  • Prześwit: 400 mm
  • Moc silnika: 81 kW
  • Przelicznik mocy: 7,8 kW/t
  • Maksymalna szybkość: 60 km/h
  • Maksymalna szybkość w terenie: 20 km/h
  • Maksymalny zasięg: 500 km
  • Zdolność pokonania progu: 0,7 m
  • Zdolność brodzenia: 0,8 m
  • Przednia wysokość: 0,46 m
  • Maksymalny kąt wejścia: 60 %
  • Maksymalny kąt boczny: 30 %
  • Uzbrojenie: 2 × działo 30 mm
  • Ilość amunicji: 800 pocisków (400 podajnik + 400, zapas w 10 pojemnikach po 40 pocisków)
  • Szybkostrzelność maksymalna: praktyczna 400-500 pocisków/min
  • Szybkostrzelność praktyczna: 150 pocisków/min
  • Prędkość początkowa pocisku: 1 000 m/s

Autor – zdjęcia: Dawid Kalka
Śląska Fundacja Pasjonatów Techniki Militarnej “Garnizon Górnośląski”
II Tarnogórski Piknik Militarny 2021
Park Wodny, Tarnowskie Góry

  • Skuteczność : do celów powietrznych o prędkości nie większej niż 1000 km/h
  • Kąt strzału: -10 do + 85 ° / 360°
  • Długość lufy: 2357 mm
  • Waga naboju:1,14 kg
  • Waga pocisku: 0,435 kg
  • Zasięg naziemny: 3000 m/ wprost 2000 m
  • Zasięg na wysokość: 3 000 m
  • Silnik: Tatra – typ T 912, rzędowy, chłodzony powietrzem, diesel
  • Moc: 72 kW (98 KM)
  • Zużycie paliwa: 32 l/100 km
  • Pancerz czołowy: 10 mm
  • Pancerz boczny: 6 mm
  • Radiostacja:VXW100, zasięg 3 – 10 km w późniejszym czasie typu – RF 10
  • Działo można było zdjąć z podwozia i używać stacjonarnie

Zdjęcia – Dawid Kalka, Vojenské Historické Múzeum, Piešťany, Słowacja

Autor zdjęć i tekstu: Dawid Kalka

image_pdfimage_printDrukuj
9K32M Strzała-2M

Przeciwlotniczy zestaw rakietowy 9K32 Strzała-2/9K32M Strzała-2-M Historia konstrukcji W 1959 roku w Związku Radzieckim rozpoczęto opracowanie wymagań taktyczno-technicznych dla rakietowych Czytaj dalej...

ZUR 23-2 KG

23 mm zestaw przeciwlotniczy ZUR-23-2KG Jodek-G Historia konstrukcji Polski dwulufowy sprzężony, ciągniony przeciwlotniczy zestaw rakietowo-artyleryjski kalibru 23 mm ZUR-23-2TG JODEK-TG, Czytaj dalej...

[caption id="attachment_442" align="aligncenter" width="300"] Wyrzutnia czteroprowadnicowa 5P73 systemu S-125 Newa. Fot. Miroslav Gyűrösi S-125 ”Newa” (w wersji eksportowej nosił nazwę ”Peczora”, w Czytaj dalej...

Udostępnij:
Pin Share
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments