M47 Patton

Czołg średni M47 Patton

Eksponat muzealny

Prezentowany egzemplarz trafił do Polski w 2012 roku, jako przekazany dar od Królestwa Norwegii, dzięki czynnemu działaniu podsekretarza stanu Bogusława Winida. Czołg ten obecnie nosi malowanie, pochodzące z francuskiego 5. Regimentu Kirasjerów (5eme Regiment De Cuirassiers Royal-Pologne), francuskiego oddziału, sformowanego na rozkaz króla Ludwika XV, jako pomoc z odzyskaniu tronu polskiego dla „króla” Stanisława Leszczyńskiego, który istnieje do dnia dzisiejszego.

Rys historyczny

W 1949 roku w USA rozpoczęto prace nad trzema czołgami: lekkim T41 (wprowadzonym do uzbrojenia jako M41 Walker Bulldog), średnim T42 i ciężkim T43. W 1950 roku wybuchła wojna koreańska. Ponieważ T42 nie był jeszcze gotów do produkcji i wprowadzenia do uzbrojenia pod wpływem nacisków politycznych zdecydowano się opracować hybrydę łączącą podwozie czołgu M46 Patton z wieżą czołgu T42 której produkcja mogłaby być uruchomiona szybciej.

Po testach prototypów w czerwcu 1951 roku nowy czołg został przyjęty do uzbrojenia US Army jako 90mm Gun Tank M47 Patton. Produkcję nowego czołgu uruchomiono w Detroit Tank Plant (wyprodukowano w nich 3440 czołgów M47) i American Locomotive Co. (5127 czołgów). Pomimo tego że produkcję M47 uruchamiano w pośpiechu nie udało się żadnej uzbrojonej w niego jednostki skierować do Korei przed zawarciem rozejmu. Pośpiech przy opracowywaniu i zastosowanie podwozia M46 sprawił, że M47 był konstrukcją gorszą niż opracowywany od podstaw M48 Patton. W efekcie M47 został uznany za nieperspektywiczny i został zastąpiony przez M48. Wycofywane egzemplarze były sprzedawane, lub bezpłatnie przekazywane armiom sojuszników USA. Trafiły w ten sposób do armii Arabii Saudyjskiej, Austrii (jako mKPz M47), Belgii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Iranu, Japonii, Jordanii, Jugosławii, Korei Południowej, RFN, Pakistanu, Portugalii, Somalii, Tajwanu, Turcji i Włoch.

Opis konstrukcji

M47 Patton jest czołgiem podstawowym I generacji. Załogę czołgu tworzy dowódca, działonowy, ładowniczy i mechanik-kierowca i pomocnik mechanika-kierowcy. Kierowca i jego pomocnik zajmują miejsce w kadłubie, reszta załogi w wieży. Kadłub M47 jest wykonany poprzez spawanie walcowanych płyt ze stali pancernej z elementami odlewanymi. Płyty przednie mają grubość 101 mm (płyta górna) i 89-76 mm (przednia dolna) i są silnie nachylone (górna 60°, dolna 53° od pionu). Opancerzenie z innych stron jest znacznie słabsze. Pancerz boczny ma grubość od 76 mm (w górnej części) do 51 mm (w dolnej części), pancerz tylny 20-51 mm. Dno kadłuba pancernego ma grubość 12-20, a strop 22 mm.

W przedniej części kadłuba znajdują się przedziały kierowania, środkowej przedział bojowy z wieżą, a w tylnej przedział napędowy. W przedziale kierowania stanowiska mają mechanik-kierowca (po lewej) i jego asystent (po prawej). Zajmują oni miejsce w pojeździe przez uchylne włazy w stropie kadłuba. Obaj mogą obserwować teren przed czołgiem przez pojedyncze peryskopy M13. Asystent kierowcy obsługuje kadłubowy czołgowy karabin maszynowy Browning M1919A4E1.

Wieża pancerna ma postać jednorodnego odlewu. Po jej prawej stronie znajduje się stanowisko działonowego (z przodu) i dowódcy, po lewej ładowniczego. Opancerzenie wieży w przedniej części ma grubość 150 mm, z boku 73 mm, z tyłu 88 mm, a jej strop 12,7 mm. W tylnej części wieży znajduje się wentylator usuwający z wnętrza wieży gazy prochowe. Dowódca obserwuje teren przy pomocy przyrządu obserwacyjnego i pięciu peryskopów zamocowanych w wieżyczce dowódcy. Na szczycie wieżyczki znajduje się właz, przez który stanowisko w czołgu zajmuje dowódca i działonowy. Działonowy dysponuje celownikiem M20 takim samym jak dowódca. Jest to celownik dzienny o zmiennym powiększeniu (1 i 6x). Działonowy posługuje się także dalmierzem stereoskopowym M12.

Ładowniczy zajmuje miejsce w wieży przez własny właz. Do obserwacji terenu używa peryskopu M13 zamocowanego przed włazem. W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 90 mm armata czołgowa M36. Lufa armaty wyposażona jest w przedmuchiwacz usuwający gazy prochowe po wystrzale i hamulec wylotowy w kształcie litery T. Obok armaty umieszczony jest czołgowy karabin maszynowy Browning M1919A4E1 kalibru .30-06. Uzbrojenie nie jest stabilizowane. Naprowadzanie uzbrojenia na cel odbywa się przy pomocy układów hydraulicznych. Awaryjne naprowadzanie może odbywać się ręcznie. Na wieży zamocowany był przeciwlotniczy wkm M2 HB.

Armata M36 jest ładowana przez ładowniczego. Zapas amunicji to 71 naboi. Armata M36 jest zasilana przy pomocy amunicji scalonej. Naboje posiadają klasyczne łuski metalowe. Z armaty wystrzeliwane mogą być naboje M82 APC-T, M580 APERS-T, M77 AP-T, M318 AP-T, M71 HE-T, M348A1 HEAT i M341 HEAT. Rzadziej używana była amunicja z pociskami dymnymi czy zapalającymi oraz ćwiczebna. Napęd M47 stanowi 12-cylindrowy, czterosuwowy, gaźnikowy, chłodzony powietrzem silnik Continental AV-1790-5B. Jest on zbudowany w układzie V. Moc silnika wynosi 595 kW przy 2800 obr/min. Napęd od silnika do kół napędowych jest przenoszony przez układ napędowy GMC CD-850-4. Zapewnia on jazdę do przodu (2 biegi) i tyłu (1 bieg)

M47 posiada zawieszenie niezależne na wałkach skrętnych. Każde z 12 kół jezdnych jest połączone za pomocą wahacza z wałkiem skrętnym. Napęd z silnika jest przekazywany na znajdujące się w tylnej części pojazdu koła napędowe. Z przodu pojazdu znajdują się koła napinające. Koła jezdne są kołami podwójnymi, z zewnętrznymi bandażami gumowymi. Wahacze pierwszej, drugiej i ostatniej pary kół współpracują z hydraulicznymi amortyzatorami. Z każdej strony znajdują się także 3 rolki podtrzymujące gąsienice. Gąsienice są napinane przy pomocy rolek napinających znajdujących się pomiędzy ostatnimi kołami nośnymi a kołami napędowymi. Ogniwa gąsienic łączone są przy pomocy elementów gumowo-metalowych. Wóz nie jest wyposażony w układ obrony przed bronią ABC i nocne przyrządy obserwacyjno-celownicze.

Podstawowe dane taktyczno-techniczne

Państwo: Stany Zjednoczone

Producent: Detroit Tank Plant, American Locomotive Co.

Typ pojazdu: czołg podstawowy I generacji (dawniej określany jako czołg średni – sam tej nazwy używam)

Trakcja: gąsienicowa

Załoga: pięciu żołnierzy (dowódca, działonowy, ładowniczy, mechanik-kierowca, strzelec-łącznościowiec)

Prototypy: 1950 – 1951

Produkcja: 1951 – 1953

Egzemplarze: 8576 egz.

Silnik: gaźnikowy Continental AV-1790-5B o mocy 595 kW przy 2800 obr/min

Transmisja: hydromechaniczna Allison CD-850-4

Pojemność zbiorników paliwa: 875 dm³

Pancerz: stalowy

Długość: 8676 mm (z działem), 6267 mm długości kadłuba

Szerokość: 3377 mm

Masa maksymalna: 46,1 t

Moc jednostkowa: 12,9 kW/t

Prędkość maksymalna: 48 km/h

Zasięg maksymalny: do 130 km

Uzbrojenie wozu:

1 x armata czołgowa M36 kalibru 90 mm (71 naboi)

2 x czołowe karabiny maszynowe Browning M1919A4E1 (4125 naboi)

1x przeciwlotniczy wielkokalibrowy karabin maszynowy M2 HB kalibru 12,7 mm (440 naboi)

Autor-zdjęcia: Dawid Kalka

Bibliografia

  1. Czołgi 100 lat Historii – Sekrety Historii, Richard Ogorkiewicz, Wydawnictwo RM, Warszawa 2016
  2. Pojazdy Pancerne od “Little Willie” do Leoparda 2A6, Wydawnictwo AKA, Głuchołazy 2012
  3. Ilustrowana Encyklopedia Czołgów Całego Świata, George Forty, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 2006
image_pdfimage_printDrukuj
7TP

Lekki czołg 7TP Czołg lekki 7 TP był w Wojsku Polskim przez lata traktowany po macoszemu trochę przez przypadek w Czytaj dalej...

Leopard 1

Czołg podstawowy Leopard 1 Leopard 1A5 Historia powstania konstrukcji Narodziny czołgu "Leopard" 1 datują na drogą połowę lat pięćdziesiątych. Powstała Czytaj dalej...

M60A1

Czołg podstawowy M60A1 Czołg M60 z 8. Batalionu Czołgów Gwardii Narodowej, 1982 rok Eksponat muzealny Prezentowany w Muzeum Broni Pancernej Czytaj dalej...

Grizzly

Czołg średni Grizzly Czołg służący do szkolenia Kanadyjskich jednostek pancernych Historia konstrukcji W lutym 1942 roku pierwsze seryjne czołgi Ram Czytaj dalej...

Udostępnij:

Ostatnia aktualizacja: 30 listopada 2020, 17:48

Zgłoś błąd w artykule

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments