ASU-85

ASU-85 (Awiadesantnaja Samochodnaja Ustanowka, ros. авиадесантная самоходная установка) – działo samobieżne przeznaczone dla wojsk powietrznodesantowych, konstrukcji radzieckiej.

Oprócz podstawowych wozów bojowych dla wojsk pancernych i zmechanizowanych w Związku Radzieckim opracowano także kilka konstrukcji specjalnych pojazdów opancerzonych przeznaczonych głównie dla wojsk powietrznodesantowych. Po zakończeniu II Wojny Światowej uległy one daleko idącym zmianom i przeobrażeniom, związanych głównie z rozwojem lotnictwa. Wzrosnął znacząco taktyczny i operacyjny zakres możliwości użycia tej formacji na ówczesnym polu bitwy, zwiększyła się także skala masowości takiego desantu. Konstruowano także nowe samoloty transportowe, które posiadały większy zasięg oraz udźwig i ładowność tych maszyn. Zwiększało to możliwość zrzucania z powietrza ładunków o większych gabarytach. II Wojna Światowa pokazała, że dobrze przygotowane jednostki pancerne są bardzo niebezpieczne dla zwalczania jednostek powietrzno-desantowej. Dlatego rozważano skonstruowanie odpowiednich pojazdów pancernych, których uzbrojenie pozwalało by z mniejszej odległości na eliminowanie pojazdów pancernych przeciwnika. Do wykonywania tych zadań przewidywano lekkie działa samobieżne, które miały być uzbrojone w działa przeciwpancerne, których masa całkowita pozwalała by na ich przerzut drogą lotniczą, a uzbrojenie główne umożliwiało by efektywne niszczenie pojazdów pancernych przeciwnika.

Pierwsze tego typu pojazdy zostały już opracowane pod koniec II Wojny Światowej – np. kołowe działo samobieżne KSP-76. W 1949 roku do uzbrojenia oddziałów powietrznodesantowym przyjęto lekkie działo samobieżne ASU-76 (ASU – oznacza skrót: Awiadesantnaja Samochodnaja Ustanowka, liczba określa kaliber działa), z odkrytym przedziałem bojowym. Była to jednak konstrukcja przestarzała, która nie mogła być używana podczas ataku bronią masowego rażenia. Dlatego pod koniec pierwszej połowy lat 50. XX wieku został opracowany jego następca określony jako ASU-57. Był lżejszy i posiadał szczelnie zamknięty kadłub. Uzbrojono go w przeciwpancerną armatę kalibru 57 mm, mogącą przebić do 90 mm pancerz z odległości 500 metrów. Pojazd ten mógł być zrzucany z samolotów transportowych na specjalnych paletach transportowych, zaopatrzonych w czery-pięć spadochronów. Jednak uzbrojenie tych wozów było ówcześnie niewystarczające, dlatego rozpoczęto opracowywanie nowego, o podobnej konstrukcji tylko nieco większego z silniejszym uzbrojeniem głównym. Nowy pojazd określony jako ASU-85 został przyjęty na uzbrojenie radzieckich oddziałów powietrzno-desantowych na początku lat 60. XX wieku.

Działa samobieżne Asu-85 zostało przyjęte również na uzbrojenie Wojska Polskiego, gdzie dysponowała nimi 6. pomorska Dywizja Powietrzno-Desantowa. Z powodu wielkości i masy, nowy pojazd nie mógł być zrzucany na specjalnych platformach z spadochronami i był transportowany przez samoloty transportowe An-12 czy An-22, które lądowały na uprzednio przygotowanych przez oddziały spadochroniarzy lądowiska.

W konstrukcji samego pojazdu, całkowicie opancerzonego, wykorzystanie zostały niektóre, typowe konstrukcje podwozia już produkowanych seryjnie pojazdów pancernych (np. PT-76) w ZSRR. Jednak głównym zadaniem było zwiększenie siły ognia. Nowa armata kalibru 85 mm (naboje z powiększonym ładunkiem miotającym), został wyposażony w dzienno-nocne systemy obserwacyjno-celownicze. Wozy te miały prowadzić walkę z pojazdami opancerzonymi przeciwnika, ale także niszczyć polowe punkty umocnione żołnierzy przeciwnika.

W szeregach 6. Pomorskiej Dywizji Powietrzno-desantowej działa samobieżne ASU-85 znajdowały się przez wiele lat , uczestnicząc w licznych manewrach taktycznych oraz operacyjnych z wojskami „sojuszniczymi”, takich jak np. „Burza Październikowa” w 1963 roku na terytorium NRD , „Odra-Nysa 69” w 1969 roku na terytorium Polski czy „Braterstwo Broni” w 1970 roku na terytorium NRD i Czechosłowacji.

W późniejszych latach ASU-85 zastąpione zostały bojowymi wozami piechoty BMP-1 (pol. BWP-1).

Dane taktyczno-techniczne

Państwo  ZSRR
Typ pojazdu działo samobieżne
Trakcja gąsienicowa
Załoga 4
Historia
Prototypy 1961
Dane techniczne
Silnik silnik wysokoprężny, 2-suwowy, 6-cylindrowy rzedowy JAZ 206W
o mocy 176,5 kW (240 KM) przy 1800 obr/min
Transmisja mechaniczna
Poj. zb. paliwa pojemność zbiorników paliwa 250 litrów, zużycie paliwa 96 litrów na 100 km
Pancerz spawany z płyt walcowanych
15-40 mm
Długość 8,44 m
kadłuba: 6,24 m
Szerokość 2,97 m
Wysokość 1,94 m
Prześwit 0,42 m
Masa bojowa: 15,5 tony
Moc jedn. 17 KM/t
Nacisk jedn. 0,44 kg/cm²
Osiągi
Prędkość 45 km/h
Zasięg 360
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) bez przygotowania: 1,10 m
Rowy (szer.) 2,80 m
Ściany (wys.) 0,80 m
Kąt podjazdu 35
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 armata 85 mm D-70, sprzężona z 1 karabinem maszynowym PKT kal. 7,62 mm, kąty ostrzału w płaszczyźnie poziomej 12o, w płaszczyźnie pionowej -4o do +15o
Użytkownicy
ZSRR, Polska, Wietnam

Detale 1 Fot. Dawid Kalka

Eksponat w barwach 6. Pomorskiej Dywizji Powietrzno-Desantowej. Warszawa, Sadyba – Muzeum Polskiej Techniki Militarnej

Detale 2 Fot. Dawid Kalka

Eksponat z Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu

image_pdfimage_printDrukuj
Udostępnij:

Ostatnia aktualizacja: 27 stycznia 2020, 16:13

Zgłoś błąd w artykule

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments